Review

COVID-19 Patogenezinde Diyetin Bağırsak-Akciğer Ekseni Üzerine Potansiyel Etkileri

Volume: 12 Number: 3 December 25, 2021
EN TR

COVID-19 Patogenezinde Diyetin Bağırsak-Akciğer Ekseni Üzerine Potansiyel Etkileri

Abstract

Dünya çapında milyonlarca insan SARS-CoV-2 virüsünün neden olduğu ve COVID-19 olarak bilinen yeni koranavirüs hastalığından etkilenmiş durumdadır. COVID-19 enfeksiyonu, asemptomatik bir enfeksiyon olarak ortaya çıkabildiği gibi öksürük, titreme, ateş, yorgunluk ve nefes darlığı şeklinde belirtilerle karakterize bir solunum yolu hastalığı olarak da görülebilmektedir. Çoklu organ yetmezliği olan ağır hastalarda, şiddetli akut inflamasyon ve sitokin fırtınası olarak adlandırılan aşırı sitokin salınımı söz konusudur. Virüs ile enfekte bazı kişilerde diyare ve gastrointestinal sistemde tutulum görülmesi bağırsak mikrobiyotasını ve bağırsak-akciğer eksenini akla getirmektedir. COVID-19’un kötü klinik sonuçları yaşlılık ve komorbidite varlığı gibi spesifik risk faktörleri ile ilişkili olması ve aynı zamanda bu risk faktörlerinin de sağlıksız mikrobiyota ile ilişkili olması bu ihtimali kuvvetlendirmektedir. Bağırsak-akciğer ekseninin COVID-19 için çift yönlü hareket ettiği düşünülmektedir. Mikrobiyota kaynaklı endotoksinler ve metabolitler, akciğerleri dolaşım aracılığı ile etkileyebilmekte ve akciğerde inflamasyon oluştuğunda bu durum ise bağırsak mikrobiyotasını etkileyebilmektedir. Bununla birlikte bağırsak mikrobiyotası ile immün sistem arasındaki denge halinde bozulma meydana geldiğinde inflamatuar süreçler başlamaktadır. Diyet, bağırsak mikrobiyotasının şekillenmesinde önemli bir rol oynamaktadır ve bağırsak-akciğer ekseni boyunca etki eden farklı diyet faktörleri gündeme gelmiştir. Bunlardan kısa zincirli yağ asitlerinin, bağırsak-akciğer ekseni boyunca anti-inflamatuar ve immün yanıtı düzenleyici etkisi olduğu düşünülmektedir. Polifenoller, vitamin ve mineraller gibi besin bileşenlerinin bağırsak mikrobiyotası üzerinde immün yanıtı düzenleyici önemli etkileri bulunabilmektedir. Probiyotikler, prebiyotikler ve diyet lifi gibi diyet takviyeleri ile birlikte kişiselleştirilmiş, bütüncül bir diyet, COVID-19'dan etkilenen hastalarda iyileşmeyi hızlandırmak ve klinik sonuçları geliştirmek için umut vadeden bir yaklaşım olabilir. Bu derlemenin amacı, bağırsak-akciğer ekseni ve mikrobiyota ilişkili diyet faktörleri ve COVID-19 üzerine potansiyel etkilerinin açıklanmasıdır.

Keywords

References

  1. [1] Zabetakis I, Lordan R, Norton C, Tsoupras A. COVID-19: The Inflammation Link and the Role of Nutrition in Potential Mitigation. Nutrients. 2020;12(5).
  2. [2] Viana SD, Nunes S, Reis F. ACE2 imbalance as a key player for the poor outcomes in COVID-19 patients with age-related comorbidities - Role of gut microbiota dysbiosis. Ageing Res Rev. 2020;62:101123.
  3. [3] Buonaguro L, Tagliamonte M, Tornesello ML, Buonaguro FM. SARS-CoV-2 RNA polymerase as target for antiviral therapy. J Transl Med. 2020;18(1):185.
  4. [4] Jiang F, Deng L, Zhang L, Cai Y, Cheung CW, Xia Z. Review of the Clinical Characteristics of Coronavirus Disease 2019 (COVID-19). J Gen Intern Med. 2020;35(5):1545-9.
  5. [5] Li G, Fan Y, Lai Y, Han T, Li Z, Zhou P, et al. Coronavirus infections and immune responses. J Med Virol. 2020;92(4):424-32.
  6. [6] Xu Z, Shi L, Wang Y, Zhang J, Huang L, Zhang C, et al. Pathological findings of COVID-19 associated with acute respiratory distress syndrome. Lancet Respir Med. 2020;8(4):420-2.
  7. [7] Zhou F, Yu T, Du R, Fan G, Liu Y, Liu Z, et al. Clinical course and risk factors for mortality of adult inpatients with COVID-19 in Wuhan, China: a retrospective cohort study. Lancet. 2020;395(10229):1054-62.
  8. [8] Mehta P, McAuley DF, Brown M, Sanchez E, Tattersall RS, Manson JJ, et al. COVID-19: consider cytokine storm syndromes and immunosuppression. Lancet. 2020;395(10229):1033-4.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Care Administration

Journal Section

Review

Publication Date

December 25, 2021

Submission Date

February 17, 2021

Acceptance Date

November 12, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 12 Number: 3

APA
Yiğit, A., & Kuyumcu, A. (2021). COVID-19 Patogenezinde Diyetin Bağırsak-Akciğer Ekseni Üzerine Potansiyel Etkileri. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 12(3), 402-410. https://doi.org/10.22312/sdusbed.882194
AMA
1.Yiğit A, Kuyumcu A. COVID-19 Patogenezinde Diyetin Bağırsak-Akciğer Ekseni Üzerine Potansiyel Etkileri. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2021;12(3):402-410. doi:10.22312/sdusbed.882194
Chicago
Yiğit, Aslı, and Aliye Kuyumcu. 2021. “COVID-19 Patogenezinde Diyetin Bağırsak-Akciğer Ekseni Üzerine Potansiyel Etkileri”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 12 (3): 402-10. https://doi.org/10.22312/sdusbed.882194.
EndNote
Yiğit A, Kuyumcu A (December 1, 2021) COVID-19 Patogenezinde Diyetin Bağırsak-Akciğer Ekseni Üzerine Potansiyel Etkileri. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 12 3 402–410.
IEEE
[1]A. Yiğit and A. Kuyumcu, “COVID-19 Patogenezinde Diyetin Bağırsak-Akciğer Ekseni Üzerine Potansiyel Etkileri”, Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, vol. 12, no. 3, pp. 402–410, Dec. 2021, doi: 10.22312/sdusbed.882194.
ISNAD
Yiğit, Aslı - Kuyumcu, Aliye. “COVID-19 Patogenezinde Diyetin Bağırsak-Akciğer Ekseni Üzerine Potansiyel Etkileri”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 12/3 (December 1, 2021): 402-410. https://doi.org/10.22312/sdusbed.882194.
JAMA
1.Yiğit A, Kuyumcu A. COVID-19 Patogenezinde Diyetin Bağırsak-Akciğer Ekseni Üzerine Potansiyel Etkileri. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2021;12:402–410.
MLA
Yiğit, Aslı, and Aliye Kuyumcu. “COVID-19 Patogenezinde Diyetin Bağırsak-Akciğer Ekseni Üzerine Potansiyel Etkileri”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, vol. 12, no. 3, Dec. 2021, pp. 402-10, doi:10.22312/sdusbed.882194.
Vancouver
1.Aslı Yiğit, Aliye Kuyumcu. COVID-19 Patogenezinde Diyetin Bağırsak-Akciğer Ekseni Üzerine Potansiyel Etkileri. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2021 Dec. 1;12(3):402-10. doi:10.22312/sdusbed.882194