Yapay Zeka Çağında Çalışanların Sahip Olması Gereken Yetkinlikler

Zeynep Hatipoğlu; Gülbeniz Akduman

Yapay Zeka Çağında Çalışanların Sahip Olması Gereken Yetkinlikler

Öz

Dijital teknolojiler ve yapay zekanın hızlı gelişimi iş dünyasında önemli dönüşümler yaratmaktadır. Bu dönüşüm, çalışanların sahip olması gereken yetkinliklerin de yeniden şekillenmesine neden olmaktadır. Yapay zeka çağında başarılı olmak için çalışanların geliştirmesi gereken yetkinlikler, teknolojiyi verimli kullanmak, yaratıcı çözümler üretmek ve insan odaklı becerileri güçlendirmek üzerine odaklanmaktadır. Teknolojiyi etkili kullanabilme, yaratıcı düşünme, liderlik becerileri ve sürekli öğrenmeye açıklık gibi yetkinlikler, bu dönemin en önemli becerileri arasında sıralanmakla birlikte ilgili alan yazında bir fikir birliğine varılamadığı görülmektedir. Günümüzde yetkinlikler üzerine yapılan araştırmaların hem kapsamı hem de sayısı hızla arttığından, mevcut çalışmaların düzenli bir şekilde incelenmesi ihtiyacı ortaya çıkmaktadır. Bu bağlamda araştırma sorusu “İçinde bulunduğumuz yapay zeka çağında çalışanların sahip olması gereken yetkinlikler nelerdir?” olarak belirlenmiştir. Araştırmanın amacı yapay zeka çağında çalışanların sahip olması gereken yetkinliklerin incelenmesidir. Araştırma sorusuna yanıt bulup bu konuda betimleme ve durum tespiti yapabilmek amacıyla ilgili alan yazında yer alan araştırmalar sistematik literatür taraması yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırma literatürdeki mevcut araştırmaları, belirli bir konu veya soruyla ilgili düzenli bir şekilde tanımlamak ve sınıflandırmak amacı güttüğü için araştırma modeli olarak betimsel, araştırma deseni olarak da literatürdeki ilgili çalışmalar seçilip incelenerek analiz edildiği için sistematik tarama desenindedir. Araştırma sonuçları gelecekte yapılacak araştırmalara bilgi sağlayacağı için önemlidir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Aggarwal, A. (2021). Global framework on core skills for life and work in the 21st century. ILO. Geneva.
Alder, M., & Dinnen, M. (2023). Dijital yetenek. Türkçesi: Özlem Pillik. İstanbul: The Kitap.
Anagün, Ş. S. (2018). Teachers’ perceptions about the relationship between 21st century skills and managing constructivist learning environments. International Journal of Instruction, 11(4), 825-840. https://doi.org/10.12973/iji.2018.11452a
Ananiadou, K., & Claro, M. (2009). 21st century skills and competences for new millennium learners in OECD countries. OECD Education Working Papers, No. 41, OECD Publishing.
Arksey, H., & O’Malley, L. (2005). Scoping studies: Towards a methodological framework. International Journal of Social Research Methodology, 8(1), 19-32. https://doi.org/10.1080/1364557032000119616
Atlı, D. (2017). İnsan kaynakları yönetiminin yeni vizyonu, yetenek yönetimi. Geliştirilmiş 3. Baskı. İstanbul: Abaküs kitap. ATC21S (2010). Assessment & teaching of 21st century skills. https://www.cisco.com/c/dam/en_us/about/citizenship/socio-economic/docs/ATC21S_Exec_Summary.pdf
Autor, D. H., & Dorn, D. (2013). The growth of low-skill service jobs and the polarization of the US labor market. American Economic Review, 103(5), 1553-1597.
Bacigalupo, M., Kampylis, P., Punie, Y., & Van den Brande, G. (2016). EntreComp: The entrepreneurship competence framework. Luxembourg: Publication Office of the European Union, 10.

Bakhshi, H., Downing, J., Osborne, M.’ & Schneider, P. (2017). The Future of skills: Employment in 2030. Pearson and Nesta.
Baltaş, A. (2024). Yeteneği yanlış yerde aramak. Seçilmiş Yazılar, 3, 38- 42.
Barry, M. (2012). What skills will you need to succeed in the future? Phoenix Forward (online). Tempe, AZ, University of Phoenix.
Battelle for Kids. (2019). Partnership for 21st century learning: Framework for 21st century learning. P21_Framework_Brief.pdf (battelleforkids.org)
Binns, A. (2018). Ethical challenges in the use of artificial intelligence in business. Business and Society Review, 123(3), 541-565.
Boyatzis, E. R. (1982). The component manager. New York: John Wiley and Sons Inc.
Brynjolfsson, E., & McAfee, A. (2016). The second machine age work, progress, and prosperity in a time of brilliant technologies. W. W. Norton & Company.
Budak, G. (2016). Yetkinliğe dayalı insan kaynakları yönetimi. Üçüncü basım. Ankara: Nobel akademik yayıncılık.
Chalkiadaki, A. (2018). A systematic literature review of 21st century skills and competencies in primary education. International Journal of Instruction, 11(3), 1-16. https://doi.org/10.12973/iji.2018.1131a
Chen, D. (2019). Toward an understanding for assessing 21st century skills: Based on literature and national assessment practice. Paper presented at the NCME 2019, Toronto, Ontario, Canada, April 4–8.
Dağdeviren, O. (2017). Yetenek kâşifi. Ankara: Elma yayınevi.
Davenport, T. H., & Kirby, J. (2016). Only humans need apply: Winners and Losers in the Age of Smart Machines. Harper Business. Dörfler, V. Yöneticiler için yapay zekâ. Çeviri: Cihan Altay. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. İstanbul.
Forbes (2020). The Road To 2030. https://www.forbes.com/sites/mindylubber/2020/10/07/the-road-to-2030/
Forbes (2023). The Top 10 In-Demand Skills For 2030. https://www.forbes.com/sites/bernardmarr/2023/02/14/the-top-10-in-demand-skills-for-2030/
Gartner (2023). HR Technology Planning Imperatives. https://www.gartner.com/en/human-resources/trends/hr-technology-planning-imperatives
Gartner (2024). Top 5 HR trends and priorities that matter most in 2025. https://www.gartner.com/en/human-resources/trends/top-priorities-for-hr-leaders
Heimans, J. (2024). Yapay zekânın kendi gücünü kullandığı bir dünyada liderlik. https://hbrturkiye.com/dergi/yapay-zekânin-kendi-gucunu-kullandigi-bir-dunyada-liderlik
ISTE. (2017). ISTE Standards. International Society for Technology in Education. https://www.iste.org/standards
İrfan, O. (2024). Geleceğin insan kaynakları. İstanbul: Ceres yayınları.
Kılınç, İ., & Ünal, A. (2019). Yeni gözde yapay zekâ: Yapay zekânın iş dünyasına etkileri. Çağdaş Yönetim Bilimleri Dergisi, 6(2), 238-258.
McKinsey& Company (2020). İşimizin Geleceği: Dijital Çağda Türkiye’nin Yetenek Dönüşümü Raporu. https://www.mckinsey.com/tr/our-insights/future-of-work-turkey
Meister, J. C., & Willyerd, K (2010). The 2020 workplace. Haper Collins e-books
Microsoft & LinkedIn (2024). 2024 work trend index. https://tr.tradingview.com/news/matriks%3A5199511%3A0/?utm_source=chatgpt.com
Özsoy, Ş. (2020). İş dünyamızı alt üst eden dijital trendler. İstanbul: The Kitap.
Rosen, S. (1983). Specialization and human capital. Journal of Labor Economics, 1(1), 43-49.
Schwab, K. (2017). The fourth ındustrial revolution. Crown Business.
Stanford University (2024). 2024 AI index report. https://aiindex.stanford.edu/report/
Taşçı Firuzbay, E. (2024). Liderin elindeki üç anahtar: Psikoloji, insan ve teknoloji. Headhunter, 2, 90-91.
Toğrul, G. (2002). Şirketinizin performansını nasıl artırırsınız? İstanbul: Hay Grup Yayınları
World Economic Forum. (2024). The future of jobs report 2024. Centre for the New Economy and Society.
Yavuz Aksakal, N. & Ülgen, B. (2021). Yapay zekâ ve geleceğin meslekleri. TRT Akademi, 6(13), 834-853. DOI: 10.37679/trta.969285

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Alan Eğitimleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Zeynep Hatipoğlu
0000-0002-9437-610X
Türkiye

Gülbeniz Akduman ^*
0000-0002-3256-982X
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

29 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

5 Mart 2025

Kabul Tarihi

19 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: Kongre Özel Sayısı (Ö4)

IZ

https://izlik.org/JA67HN55WX

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Hatipoğlu, Z., & Akduman, G. (2025). Yapay Zeka Çağında Çalışanların Sahip Olması Gereken Yetkinlikler. Journal of Sustainable Education Studies, Kongre Özel Sayısı (Ö4), 59-67. https://izlik.org/JA67HN55WX

AMA

1.Hatipoğlu Z, Akduman G. Yapay Zeka Çağında Çalışanların Sahip Olması Gereken Yetkinlikler. JSES. 2025;(Kongre Özel Sayısı (Ö4):59-67. https://izlik.org/JA67HN55WX

Chicago

Hatipoğlu, Zeynep, ve Gülbeniz Akduman. 2025. “Yapay Zeka Çağında Çalışanların Sahip Olması Gereken Yetkinlikler”. Journal of Sustainable Education Studies, sy Kongre Özel Sayısı (Ö4): 59-67. https://izlik.org/JA67HN55WX.

EndNote

Hatipoğlu Z, Akduman G (01 Haziran 2025) Yapay Zeka Çağında Çalışanların Sahip Olması Gereken Yetkinlikler. Journal of Sustainable Education Studies Kongre Özel Sayısı (Ö4) 59–67.

IEEE

[1]Z. Hatipoğlu ve G. Akduman, “Yapay Zeka Çağında Çalışanların Sahip Olması Gereken Yetkinlikler”, JSES, sy Kongre Özel Sayısı (Ö4), ss. 59–67, Haz. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA67HN55WX

ISNAD

Hatipoğlu, Zeynep - Akduman, Gülbeniz. “Yapay Zeka Çağında Çalışanların Sahip Olması Gereken Yetkinlikler”. Journal of Sustainable Education Studies. Kongre Özel Sayısı (Ö4) (01 Haziran 2025): 59-67. https://izlik.org/JA67HN55WX.

JAMA

1.Hatipoğlu Z, Akduman G. Yapay Zeka Çağında Çalışanların Sahip Olması Gereken Yetkinlikler. JSES. 2025;:59–67.

MLA

Hatipoğlu, Zeynep, ve Gülbeniz Akduman. “Yapay Zeka Çağında Çalışanların Sahip Olması Gereken Yetkinlikler”. Journal of Sustainable Education Studies, sy Kongre Özel Sayısı (Ö4), Haziran 2025, ss. 59-67, https://izlik.org/JA67HN55WX.

Vancouver

1.Zeynep Hatipoğlu, Gülbeniz Akduman. Yapay Zeka Çağında Çalışanların Sahip Olması Gereken Yetkinlikler. JSES [Internet]. 01 Haziran 2025;(Kongre Özel Sayısı (Ö4):59-67. Erişim adresi: https://izlik.org/JA67HN55WX