Ebeveynlerin Okul Öncesi Eğitimden Beklentileri: Bir Karma Yöntem Çalışması

Year 2025, Volume: 5 Issue: 2, 231 - 260, 26.12.2025

Süheyla Acar , İshak Kozikoğlu

https://doi.org/10.58667/sedder.1743666

Abstract

Bu araştırma, ebeveynlerin okul öncesi eğitimden beklentilerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada karma araştırma yöntemi ve eş zamanlı iç içe geçmiş desen kullanılmıştır. Araştırma, küme örnekleme yöntemiyle belirlenen ve Van ilinde çocuğu devlet anaokullarında ve anasınıflarında bulunan 408 ebeveyn ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama araçları olarak “Okul Öncesi Eğitimden Beklentiler Anketi” ve “Yarı-Yapılandırılmış Görüşme Formu” kullanılmıştır. Araştırmada nicel verilerin analizinde frekans, yüzde ve aritmetik ortalama, nitel verilerin analizinde ise betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Araştırma sonucunda ebeveynlerin okul öncesi eğitime ilişkin çocuk özellikleri, öğretmen özellikleri, okulun/sınıfın fiziki koşulları ve olanaklar, öğretim etkinlikleri ve okul-aile iş birliğine ilişkin ifadeleri kesinlikle önemli buldukları tespit edilmiştir. Ebeveynlerle yapılan görüşmelerde de benzer sonuçlara ulaşılmıştır. Araştırma sonuçlarından hareketle, öğretmenlerin eğitim sürecinde sosyal aktivitelere daha sık yer vermesi, özel eğitime ihtiyaç duyan çocuklara göre eğitim kurumlarının düzenlenmesi, okul öncesi eğitim kurumlarının fiziksel koşullarının ve olanaklarının iyileştirilmesi önerilebilir.

Keywords

Okul öncesi eğitim , ebeveyn , ebeveyn beklentileri.

Expectations of Parents from Pre-School Education: A Mixed Method Study

Abstract

This study aims to determine the expectations of parents from pre-school education Mixed research method and embedded design were used in the study. The study was carried out with 408 parents whose children are in public kindergartens in Van province determined by cluster sampling method. "The Questionnaire of Expectations from Preschool Education " and "Semi-Structured Interview Form" were used as data collection tools in the study. Frequency, percentage and arithmetic mean were used for the analysis of quantitative data, and descriptive analysis technique was used for qualitative data analysis. As a result of the study, it was determined that the parents found the expressions related to child characteristics, teacher characteristics, physical conditions and facilities of the school/classroom, teaching activities and school-family cooperation absolutely important. Similar results were obtained in interviews with parents. Based on the results of the study, it can be suggested that teachers include more social activities in the education process, organize educational institutions according to children in need of special education, and improve the physical conditions and opportunities of pre-school education institutions.

Keywords

Preschool education , parents , parental expectations.

References

• Bal, E. (2019). Okul öncesi eğitim kurumları ile ilgili görüşleri: Seçme nedenleri ve kurumdan beklentileri [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.
• Balcı, A. (2021). Sosyal bilimlerde araştırma: yöntem, teknik ve ilkeler. Pegem Akademi Yayıncılık.
• Başal, H. A. ve Kahraman, P. B. (2018). Köyde ve kentte yaşayan annelerin okul öncesi eğitim kurumlarından beklentileri. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 47, 38-56.
• Bayrak, S., & Köksal, O. (2017). Examining the expectations of parents from preschool education (Sample of Elazığ province). The Journal of Academic Social Science, 5(45), 547-557.
• Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2020). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi Yayıncılık.
• Creswell, J. W. (2009). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. Sage Publications.
• Çakıroğlu, N. (2013). Ebeveynlerin okul öncesi eğitim ile ilgili görüşleri ve bu eğitimden beklentileri: Devrek ilçesi örneği [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
• Çelebi, A. (2018). Okul öncesi eğitim kurumlarında çocuğu olan ebeveynlerin kurum seçiminde göz önüne aldığı etmenler ve bu etmenlerin okul öncesi eğitim kurumları tarafından karşılanma durumunun incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Doğu Akdeniz Üniversitesi.
• Çetinkaya, F. Bayer, M., Bingöl, A. A., & Karaağaç, Y. (2021). Ebeveynlerin okul öncesi kurumlarından beklentileri ve okul öncesi kurumlarının bu beklentileri karşılama durumları. Cihanşümul Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(3), 81-89.
• Durualp, E. (2014). Ergenlerin sosyal duygusal öğrenme becerilerinin cinsiyet ve sınıfa göre incelenmesi. The Journal of Academic Social Science Studies, 26, 13-25.
• Einarsdottir, J. (2010). Icelandic parents' views on the national policy on childhood education. Early Years An International Journal of Research and Development, 30(3), 229-242.
• Erşan, Ş. (2019). Ebeveynlerin okul öncesi eğitim kurumundan ve öğretmenden beklentilerinin incelenmesi. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), 161-178.
• Güçlü, M., & Altan, A. E. (2020). Türkiye’de okul öncesi eğitim alanında görülen sorunlar üzerine genel bir değerlendirme. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(69), 1052-1062.
• Günay Bilaloğlu, R., & Aktaş Arnas, Y. (2019). Okul öncesi eğitimde aile katılımı engelleri ve süreçte karşılaşılan sorunlar. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(3), 804-823.
• Güner Özbilenler, M. (2017). Ebeveynlerin okul öncesi eğitim kurumlarından beklentileri [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Yakın Doğu Üniversitesi.
• Hacısalihoğlu Karadeniz, M., Aksu, H., & Topal, H. (2012). Aile katılım sürecinin ilköğretim birinci kademe öğrencilerinin matematik başarısına yansımaları. Milli Eğitim Dergisi, 42(196), 232-245.
• Johnson, B., & Christensen, L. (2014). Educational research: Quantitative, qualitative, and mixed approaches. Sage Publications.
• Karasar, N. (2010). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayın Dağıtım.
• Kıldan, O. (2010). Okul öncesi eğitim bağlamında eğitim hizmetlerinde kalite. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(12), 111-130.
• Laloumi Vidali, E. (1998). Okul öncesi çocuklar için erken çocukluk hizmetlerinin ebeveyn beklentileri: Yunanistan'da politika değişikliği örneği. Uluslararası Erken Yıllar Eğitimi Dergisi, 6(1), 19-30.
• Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). An expanded sourcebook qualitative data analysis. Sage Publications
• Özen Altınkaynak, Ş., & Yanıklar, C. (2014). Anne ve babaların erken çocukluk eğitimine devam eden çocuklarının gelişimine yönelik beklentileri. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(30), 56-72.
• Özen, F. (2018). Okul öncesi öğretmenleri aile katılım çalışmalarına yönelik öz-yeterlik inançlarının incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Pamukkale Üniversitesi.
• Senemoğlu, N. (1994). Okulöncesi eğitim programı hangi yeterlikleri kazandırmalıdır?. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21-30.
• Sunarti, V. (2019). Expectation about education of children in early age parent cooperation. Advances in Social Science, Educationand Humanities Research, 405(1), 183-186.
• Şahin, B. K., Sak, R., & Şahin, İ. T. (2013). Parents’ views about preschool education. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 89, 288-292.
• Şahin, İ. (2003). Küreselleşme, dijital teknoloji ve eğitiminde yeni yaklaşımlar. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 1(4), 41-451.
• Tezcan, M. (1984). Eğitim sosyolojisi kuram ve uygulamalar. Ankara Üniversitesi Basımevi.
• Toran, M., & Sahin, D. (2020). Erken cocukluk egitiminden beklentiler: Ebeveynler ne dusunuyor ? Başkent University Journal of Education, 7(1), 29-36.
• Tulan, A. (2005). Ebeveynlerin okul öncesi eğitimden beklentilerinin gerçekleşme düzeyinin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
• Ulutaş Avcı, A. (2016). Annelerin beş yaş çocuklarının gelişimine ilişkin okul öncesi eğitimden beklentilerinin incelenmesi. Cumhuriyet International Journal of Education, 5(2), 23-32.
• Ulutaş, İ., & Macun, B. (2018). Erken çocukluk eğitiminde kalitenin değerlendirilmesi. (ed. Ulutaş, İ. ve Demiriz, S.) Erken çocukluk eğitimine giriş. Pegem Akademi.
• Yazar, A., Çelik, M., & Kök, M. (2008). Aile katılımının okul öncesi eğitimde ve 2006 okul öncesi eğitim programındaki yeri. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi,12(2), 233-243.
• Yeşilyurt, Z. C. (2011). Çocukları anaokuluna devam eden ebeveynlerin okul öncesi eğitim kurumlarından beklentileri ve kurumların bu beklentileri karşılama durumları [Yayınlanmamış doktora tezi]. Pamukkale Üniversitesi.
• Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
• Zembat, R., & Unutkan, Ö. P. (2001). Okul öncesi dönemde çocuğun sosyalleşmesinde ailenin yeri: Aile katılım programı uygulama örnekleriyle. Ya -pa yayıncılık.