Review
BibTex RIS Cite

Türkiye’de Eğitim ve Öğretim Alanında Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Konulu Lisansüstü Çalışmaların İncelenmesi

Year 2025, Volume: 5 Issue: 2, 126 - 157, 26.12.2025
https://doi.org/10.58667/sedder.1767085

Abstract

Araştırma; Türkiye’de eğitim ve öğretim alanında, “toplumsal cinsiyet eşitliği” başlıklı lisansüstü tezlerin incelenmesini amaçlamakta olup temel nitel araştırma modelinde tasarlanmıştır. Veri kaynakları, Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığı Ulusal Tez Merkezi (YÖKTEZ) veri tabanında erişime açık olan “Eğitim ve Öğretim” alanında, “Toplumsal cinsiyet eşitliği” konulu doktora ve yüksek lisans tezleridir. Veri kaynakları seçilirken amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme kullanılmıştır. Araştırmanın ölçütleri olarak; 2025 yılı 1 Nisan tarihi itibariyle yayımlanmış olması, izinli olması, eğitim ve öğretim alanında bulunması ve tez başlığında "toplumsal cinsiyet eşitliği" ifadelerinin geçmesi belirlenmiştir. Bu doğrultuda, 22 yüksek lisans tezi ve 6 doktora tezi veri kaynağı olarak belirlenmiştir. Verilerin analizi için betimsel içerik analizinden faydalanılmıştır. Ele alınan toplam 28 tezden 17’sinde nitel, 6’sında nicel ve 5’inde karma yöntem tercih edildiği görülmüştür. Toplumsal cinsiyet eşitliği konusunun tezlerde 2015 yılında sadece bir defa ele alındığı, yıllar içerisinde artarak 2023 yılında dört yüksek lisans ve bir doktora çalışmasında tercih edilmişse de meselenin önemi dikkate alındığında konu ile ilgili çalışmaların artması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Toplumsal cinsiyet eşitliği uzun vadeli bir hedef olarak değerlendirilmeli, eğitim programlarına bağımsız ders olarak yerleştirilmek suretiyle gelecek nesillerin eğitilmesi hedeflenmelidir.

References

  • Abaslı, K., & Özdemir, M. (2019). Örgütsel dışlanma ölçeğinin geliştirilmesi: geçerlilik ve güvenirlilik çalışması. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(1), 265-282. https://doi.org/10.26468/trakyasobed.481620
  • Acar-Erdol, T. (2017). Toplumsal cinsiyet eşitliği eğitim programının hazırlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), (Danışman: Prof. Dr. F. Dilek GÖZÜTOK), Ankara Üniversitesi.
  • Acar-Erdol, T., Özen, F., & Toraman, Ç. (2019). Türkiye’deki Eğitim Fakültesi öğrencilerinin toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik görüşleri. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(2), 794-844. https://doi.org/10.29299/kefad.2019.20.02.009
  • Akay-Şahin, M., & Açıkalın, M. (2021). Gender representation in elementary and middle school social studies textbooks in Turkey. Journal of International Women's Studies: Vol. 22: Iss. 1, Article 25. https://vc.bridgew.edu/jiws/vol22/iss1/25
  • Akay Şahin, M. (2024). Sosyal bilgiler alanında toplumsal cinsiyet ve kadın çalışmaları üzerine yapılan tezlerin değerlendirilmesi. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(Eğitim Bilimleri Özel Sayısı), 131-163. https://doi.org/10.30561/sinopusd.1582426
  • Akbulut-Uzun, Y. (2020). Üniversite öğrencilerinin toplumsal cinsiyet eşitliğine dair görüşleri. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Doç. Dr. Recep ÖZKAN), Ömer Halisdemir Üniversitesi.
  • Altınova, H. H., & Duyan, V. (2013). Toplumsal cinsiyet algısı ölçeğinin geçerlik güvenirlik çalışması. Toplum ve Sosyal Hizmet, 24(2), 9-22.
  • Amman, M. T. (2012). Toplumsal boyutlarıyla cinsiyet-sosyal, bilimsel yaklaşımlar. Dini ve Toplumsal Boyutlarıyla Cinsiyet, 1, 13-55.
  • Armoni, Z. (2023). Bowel ve Heap’in süreçsel drama yaklaşımı yoluyla ortaokul öğrencilerinin toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik görüşlerinin incelenmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Dr. Öğretim Üyesi İhsan Metin NAM). Ankara Üniversitesi.
  • Aslan, F. (2024). Toplumsal cinsiyet eşitliği temelli psiko-eğitim programının üniversite öğrencileri üzerindeki etkisinin incelenmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Doç. Dr. Hanife KAHRAMAN). Ege Üniversitesi.
  • Atatürk Üniversitesi (ATAUNİ), (2025). Lisansüstü programlar, https://birimler.atauni.edu.tr/ogrenci-isleri-daire-baskanligi/lisansustu-programlar/
  • Atlı, K. M., & Tulunay-Ateş, Ö. (2023). Toplumsal cinsiyet eşitliğine dair yapılan çalışmaların incelenmesi. Marmara Üniversitesi Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Araştırmaları Dergisi, 7(2), 21-36.
  • Aydemir, S. (2019). Toplumsal cinsiyet eşitliğine duyarlı medya okur-yazarlığı eğitiminin öğretmen adaylarının toplumsal cinsiyet eşitliğine ilişkin tutumlarına etkisi. (Yayınlanmamış Doktora Tezi), (Danışman: Doç. Dr. Özden DEMİRKAN). Gazi Üniversitesi.
  • Balcı, A. (2016). Sosyal bilimlerde araştırma yöntem, teknik ve ilkeler. Pegem Akademi.
  • Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi,7(1), 231-274.
  • Baran, B., Siyez, D. M., & Kaptanoğlu, Ş. N. (2018). Bilgisayar ve öğretim teknolojileri toplumsal cinsiyet eşitliği algı (BÖTE-TCE Algı) ölçeğinin geliştirilmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 137-150. https://doi.org/10.17860/mersinefd.316164
  • Bartın, C. (2022). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının toplumsal cinsiyet eşitliğine ilişkin görüşlerinin incelenmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Prof. Dr. Turhan ÇETİN). Gazi Üniversitesi.
  • Bartın-Savran, C., & Çetin, T. (2024). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının toplumsal cinsiyet eşitliği algıları. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 22(3), 1759-1780. https://doi.org/10.37217/tebd.1503176
  • Başaran, M. (2019). Sosyal bilgiler öğretim programı ve ders kitaplarında toplumsal cinsiyet eşitliği eğitimi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Dr. Öğretim Üyesi Ali ÜREMİŞ). Necmettin Erbakan Üniversitesi.
  • Bayraklılar, B. N., & Türkoğlu, B. (2022). Türkiye’de toplumsal cinsiyet kavramı üzerine yapılan bilimsel çalışmaların incelenmesi. Uluslararası Sosyal Bilimler ve Eğitim Dergisi, 4(7), 703-726.
  • Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2007). Research methods in education (6th Edition). New York: Routledge. Coşkun, H., Durak, M., & Elgin, V. M. (2012). Kendini sansürleme isteği ölçeği: Geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Yeni Sempozyum, 50(2), 83–89
  • Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, (COMU) (2025). Öğrenci istatistikleri. https://ubys.comu.edu.tr/BIP/BusinessIntelligence/Students/LisansUstu
  • Çetin, B., Doğan, T., & Sapmaz, F. (2010). Olumsuz değerlendirilme korkusu ölçeği kısa formunun Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması, Eğitim Bilimleri, 35(156).
  • Daşlı, Y. (2019). Öğrencilerin toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumların belirlenmesi üzerine bir alan araştırması. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(1), 364-385.
  • Demircioğlu, E., & Özalp, M. T. (2023). Sosyal bilgiler ders kitaplarında kadın bilim insanlarının temsili. Educational Academic Research(47), 80-92. https://doi.org/10.5152/AUJKKEF.2022.991680
  • Doğan-Yaylak, D. (2023). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler dersinde toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik farkındalıklarının gelişimi: Bir durum çalışması. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Doç. Dr. Sanem TABAK). Ordu Üniversitesi.
  • Durualp, E. (2024). Öğretmen adaylarının toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumlarının sosyodemografik değişkenler açısından incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 53(243), 1255-1288. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1254154
  • Ecevit, Y., & Karkıner, N. (2011). Toplumsal cinsiyet sosyolojisi. Anadolu Üniversitesi Yayınları.
  • Esen, E., Öztürk, B., & Siyez, D. M. (2018). Toplumsal cinsiyet algısı ölçeği ergen formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. Nesne-Psikoloji Dergisi, 6(12), 144-173.
  • Evrim, S. (1972). Şahsiyet alanında psikososyolojik bir kavram olarak rol sorununa giriş. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları
  • Fisher, D. L., & Fraser, B. J. (1983). A comparison of actual and preferred classroom environments as perceived by science teachers and students. Journal of Research in Science Teaching, 20, 55-61.
  • Gezer, M., & Şahin, İ. F. (2017). Sosyal bilgiler öğrenme yaklaşımları ölçeği (SÖYÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. İlköğretim Online, 16(1), 228-244, http://dx.doi.org/10.17051/io. 2017.27861
  • Giddens, A. (2008). Ulus Devlet ve Şiddet. (çev: Cumhur Atay). Kalkedon Yayınları. Gözütok, F. D, Toraman, Ç, & Acar-Erdol, T. (2017). Toplumsal cinsiyet eşitliği ölçeğinin (TCEÖ) geliştirilmesi.
  • İlköğretim Online, 16(3), 1036-1048. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2017.330240 Guba, E. G., & Lincoln, Y. S. (1994). Competing paradigms in qualitative research. Handbook of Qualitative Research, 2(105), 163-194
  • Gürcan, N. (2023). Okul öncesi dönemde biyografik hikayeler aracılığı ile toplumsal cinsiyet eşitliği: Bir eylem araştırması. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Dr. Öğretim Üyesi Tolga KARGIN). Uşak Üniversitesi.
  • Işıl, H. (2024). Okul öncesi öğretmenlerinin toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik algılarının incelenmesi: Nitel bir çalışma. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Dr. Öğretim Üyesi Fatoş BULUT ATEŞ). Çukurova Üniversitesi.
  • İğsen, H. (2024). The effectiveness of social and emotional learning (SEL)-embedded sustainable development goal 5 (SDG-5 gender equality) oriented teaching program on high school students’ SDG-5 awareness, SEL competencies and language development. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Prof. Dr. Ece ZEHİR TOPKAYA). Onsekiz Mart Üniversitesi.
  • İletişim Merkezi (2021). Türkiye’nin İstanbul Sözleşmesi’nden Çekilmesine İlişkin Açıklama. 21.03.2021. https://www.iletisim.gov.tr/turkce/haberler/detay/turkiyenin-istanbul-sozlesmesinden-cekilmesine-iliskin- aciklama
  • Jayarajah, K., Saat, R. M., & Rauf, R. A. A. (2014). A review of science, technology, engineering & mathematics (STEM) education research from 1999–2013: A Malaysian perspective. Eurasia Journal of Mathematics, Science & Technology Education, 10(3), 155-163.
  • Kafalı, B. (2020). Toplumsal cinsiyet eşitliğinde öğretmen eğitimi: Mor Sertifika örneği. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Prof. Dr. Pınar UYAN SEMERCİ). İstanbul Bilgi Üniversitesi.
  • Kandemir, A. (2021), Öğretmenlerin toplumsal cinsiyet eşitliği, örgütsel dışlanma ve örgütsel engel algıları arasındaki ilişki. (Yayınlanmamış Doktora Tezi), (Danışman: Prof. Dr. Şenay SEZGİN NARTGÜN). Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
  • Kandilli, E. (2020). An examination of social gender equality and social gender roles in fifth grade mathematics textbook and social sciences textbook. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Doç. Dr. Gökçe GÖKALP). Orta Doğu Teknik Üniversitesi.
  • Karabekmez, S., Yıldırım, G., Özyılmaz Akamca, G., Ellez, A. M., & Bulut Üner, A. N. (2018). Okul öncesi dönem çocuklarının mesleklere yönelik toplumsal cinsiyet algılarının incelenmesi. Bilim, Eğitim, Sanat ve Teknoloji Dergisi (BEST Dergi), 2(1), 52-70.
  • Karaboğa, M. T. (2020). Sosyal bilgiler ders kitaplarında cinsiyet rolleri. OPUS International Journal of Society Researches, 15(1), 4847-4881. https://doi.org/10.26466/opus.686709.
  • Karakuş, E., Mutlu, E., & Diker Coşkun, Y. (2018). Toplumsal cinsiyet eşitliği açısından öğretim programlarının incelenmesi. Kadın Araştırmaları Dergisi 17(31-54).
  • Kemerkaya, G., & Meydan, A. (2024). Sosyal bilgiler 5. sınıf ders kitabında yer alan görsellerin toplumsal cinsiyet rolleri bağlamında incelenmesi, Trakya Eğitim Dergisi, 14(Özel Sayı), 333-346.
  • Klenke, K. (2016). Qualitative research in the study of leadership. Emerald Group Publishing Limited Koç, M., Haskan Avcı, Ö., & Bayar, Ö. (2017). Kadın toplumsal cinsiyet rolü stresi ölçeğinin (KTCRSÖ) geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(41), 284-297. https://doi.org/10.21764/efd.64170
  • Korkmaz, İ. N. (2023). Ortaöğretim öğrencilerinin toplumsal cinsiyet eşitliğine ilişkin eğitim gereksinimlerinin belirlenmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Prof. Dr. Meral GÜVEN). Anadolu Üniversitesi.
  • Koyuncu-Şahin, M., Esen-Çoban, A., & Korkmaz, A. (2018). Toplumsal cinsiyet eşitliği ve Türk eğitim sistemindeki yeri: Okul öncesi öğretmen adaylarının gözünden. Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi (IBAD), 3(2), 735-752. https://doi.org/10.21733/ibad.457232
  • Kurtdaş, E. M., & Tuncer, M. (2020). Sosyal bilgiler öğretmenliği öğrencilerinin toplumsal cinsiyet algıları (İnönü Üniversitesi örneği). Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (35), 282-321. https://doi.org/10.14520/adyusbd.667828
  • Kurtuluş, E. (2019). Kadın üniversite öğrencilerinin toplumsal cinsiyet eşitliği ile toplumsal cinsiyet rolü stresi ve olumsuz değerlendirilme korkusu arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Dr. Öğretim Üyesi Fatoş BULUT ATEŞ). Çukurova Üniversitesi.
  • Kutluca, T., Arslan, S., & Özpınar, İ. (2010). Bilgi ve iletişim teknolojileri kullanımı seviyeleri belirleme ölçeği geliştirilmesi. Journal of Turkish Science Education, 7(4), 37-45.
  • Kükrer, M. (2015). Toplumsal cinsiyet eşitliği yönüyle ortaokul Türkçe ders kitaplarının incelenmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Yrd. Doç. Dr. İbrahim KIBRIS). Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
  • Lahi, N. (2021). Okul öncesi döneme yönelik çizgi filmlerde yer alan toplumsal cinsiyet eşitliğine ait göstergelerin incelenmesi (TRT Çocuk Kanalı örneği). (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Doç. Dr. Halük ÜNSAL). Gazi Üniversitesi.
  • Leary, M. R. (1983). A brief version of the fear of negative evaluation scale. Personality and Social Psychology Bulletin, 9, 371-376
  • Leathers, D. (1997). Successful nonverbal communication- principles and applications. Allyn and Bacon Press Lin, T.C., Lin, T.J., & Tsai, C.C. (2014). Research tredns in science education from 2008 to2012: A systematic content analyisis of publications in selected journals. International Journal of Science Education, 36 (8), 1346-1372.
  • Linton, R. (1936). The study of man, Appleton. (akt. Emre Kongar). Centuri Crafts. MapChart. (2025). Türkiye map, https://www.mapchart.net/turkiye.html
  • Marshall, G. (1999). Sosyoloji sözlüğü, (Çev.: Osman Akınhay & Derya Kömürcü). Bilim ve Sanat Yayınları. Mead, G. H. (1934). Mind self and society from the standpoint of a social behaviorist. (Der. Charles W. Morris). University of Chicago Press
  • Merriam, S. B. (2009). Qualitative research: A guide to design and implementation. Jossey-Bass Merriam,S.B. (2018). Nitel araştırma türleri. [S.Turan (Çev. Ed.), F. Koçak Canbaz & M. Öz (Çev.)]. Nitel araştırma, desen ve uygulama için bir rehber. (S.21-37). Ankara Nobel Yayınevi.
  • Miles, M, B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded Sourcebook. (2nd ed). Thousand Oaks, CA: Sage
  • Oakley, A. (1972). Sex, Gender, Society. (s.16). Maurice Temple Smith Ltd.
  • Odabaşı-Koç, Ö. (2017). Lise sosyoloji ders kitaplarında toplumsal cinsiyet eşitliği. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Yrd. Doç. Dr. Habip HAMURCU). Erciyes Üniversitesi.
  • Oğuz, D. (2025). Sınıf ikliminin yordayıcıları olarak öğretmenlerin toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik tutumları ve öğrencilerin akademik benlik yeterlikleri. (Yayınlanmamış Doktora Tezi), (Danışman: Prof. Dr. Ercan YILMAZ). Selçuk Üniversitesi.
  • Oğuz, D., & Yılmaz, E. (2023). Öğretmenlerin toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik tutumları ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 10(37), 435-460. https://doi.org/10.29228/INESJOURNAL.73152
  • Özdemir, E. (2023). Ortaokul fen bilimleri ders kitaplarında yer alan görsellerin toplumsal cinsiyet bağlamında analiz edilmesi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 43(3), 1487-1520. https://doi.org/10.17152/gefad.1172054
  • Öztürk-Kökpınar, M. (2023). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin toplumsal cinsiyet eşitliğini kavrayışı ve öğretim faaliyetlerine yansıtması. (Yayınlanmamış Doktora Tezi), (Danışman: Prof. Dr. Süleyman İNAN). Pamukkale Üniversitesi.
  • Pamuk, N. (2019). Toplumsal cinsiyet eşitliği bakımından PISA’da başarılı olan bazı ülkeler ile Türkiye’nin karşılaştırılması. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Doç. Dr. İlknur MAYA). Onsekiz Mart Üniversitesi.
  • Patton, M. Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods. SAGE Publishing.
  • Prewitt V. (2011). Working in the café: Lessons in group dialogue The Learning Organization, 18 (3), 189-202.
  • Resmî Gazete (2012a). Kadınlara yönelik şiddet ve aile içi şiddetin önlenmesi ve bunlarla mücadeleye ilişkin Avrupa Konseyi sözleşmesi. (08.03.2012/28227-Mükerrer). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler /2012/03/20120308m1-1.pdf
  • Resmî Gazete (2012b). Ailenin korunması ve kadına şiddetin önlenmesine dair kanun. (20.03.2012/28239), (K.T.08.03.2012), https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/03/20120320-16.htm
  • Resmî Gazete (2021). Kadınlara Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesinin Türkiye Cumhuriyeti Bakımından Feshedilmesi Hakkında Karar (Karar Sayısı: 3718). (20.03.2021/31429), https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2021/03/20210320-49.pdf
  • Saldana, J. (2011). Fundamentals of qualitative research. Oxford University Press
  • Sarı, R. İ. (2022). Öğretmen adaylarının toplumsal cinsiyet eşitliği algısı ve teknoloji kullanım seviyeleri arasındaki ilişki. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Doç. Dr. Agah Tuğrul KORUCU). Necmettin Erbakan Üniversitesi.
  • Sarı, T., & Korkut Owen, F. (2016). Romantik ilişkilerde akılcı olmayan inançların ve bağlanma boyutlarının ilişki doyumu üzerindeki yordayıcı rolünün incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(37), 204-216. https://doi.org/10.21764/efd.14680
  • Seale, C. (1999). Quality in qualitative research. Qualitative Inquiry, 5(4), 465-478. Seven, B., Polat, E. A., Yavaş, A., & Çakmak, T. F. (2022). Turizm yazınında toplumsal cinsiyet: Türkiye’de yapılan lisansüstü tezlerin bibliyometrik analizi. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 6(4): 969-987.
  • Sezgin, P. D. (2022). Sınıf öğretmenlerinin toplumsal cinsiyet eşitliğine ilişkin görüşlerinin incelenmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Prof. Dr. Durmuş EKİZ). Trabzon Üniversitesi.
  • Singleton, R.A., & Straits, B.C. (2005). Approaches to social research, (4. Baskı). Oxford University Press.
  • Sönmez, K., & Dikmenli, Y. (2021). İlkokul sosyal bilgiler ders kitabının toplumsal cinsiyet açısından incelenmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 10(1), 434-458. https://doi.org/10.30703/cije.732000
  • Subaşı, Y. (2023). Türkiye ve İran 4. sınıf sosyal bilgiler ders kitaplarında toplumsal cinsiyet. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi (12), 1303-1317. https://doi.org/10.51531/korkutataturkiyat.1351855
  • Suri, H., & Clarke, D. (2009). Advancements in research systhesis methods: From a methodologically inclusive perspective. Review of Educational Research, 79(1), 395-430.
  • Tan, M. (1979). Kadın: Ekonomik yaşamı ve eğitimi. Türkiye İş Bankası Yayınları.
  • Tekeli G. (2010). Lise son sınıf öğrencileri ile üniversite öğrencileri arasında bir karşılaştırma: akademik benlik yeterliği, denetim odağı, stresle başa çıkma ve problem çözme becerisi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi.
  • Totan, T. (2018). Ergenlerde sosyal ve duygusal öğrenme ölçeğinin geliştirilmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 48(48). https://doi.org/10.15285/maruaebd.393209
  • Töremen, F. (1999). Devlet liselerinde ve özel liselerde örgütsel öğrenme ve engelleri. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Fırat Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • Tuncer, M., & Gezer-Şen, B. (2018). Okul öncesi eğitimde toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik Türkiye’de yapılan çalışmalar. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 5(12), 870-882.
  • United Nations (2023). The sustainable devolopment goals report, https://unstats.un.org/sdgs/report/2023/The-Sustainable-Development-Goals-Report-2023.pdf
  • Üstündağ, İ. (2017). Toplumsal cinsiyet eşitliğinin ortaöğretim düzeyinde sosyolojik öğretimi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Doç Dr. Beyhan ZABUN). Gazi Üniversitesi.
  • Verdonk, P., Benschop, Y.W.M., De Haes, Hanneke, C.J.M., & Lagro-Janssen, T.L.M. (2007). Medical students’ gender awareness: construction of the Nijmegen gender awareness in medicine scale (N-GAMS). Sex Roles, (58), 222-234.
  • World Economic Forum (2024). Global gender gap insight report, https://www3.weforum.org/docs/WEF_GGGR 2024.pdf
  • Yaşar, S. (2022). 2000-2020 yılları arasında kullanılan müzik ders kitaplarının toplumsal cinsiyet eşitliği açısından incelenmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Prof. Dr. Serap YÜKRÜK). Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi.
  • Yeşil, A. (2020). Ortaokul öğrencilerinde toplumsal cinsiyet eşitliği farkındalığı oluşturmaya yönelik bir eylem araştırması. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Prof. Dr. Ayşe BALCI KARABOĞA). Mersin Üniversitesi.
  • Yıldırım, A. (1999). Nitel araştırma yöntemlerinin temel özellikleri ve eğitim araştırmalarındaki yeri ve önemi. Eğitim ve Bilim, 23, 7-12.
  • Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (12. Baskı). Seçkin Yayınevi. Yolcu, E. (2021). Toplumsal cinsiyet eşitliği duyarlılığının geliştirilmesi: İlkokul dördüncü sınıflarla yapılan bir eylem araştırması. (Yayınlanmamış Doktora Tezi), (Danışman: Prof. Dr. Meliha SARI). Çukurova Üniversitesi.
  • Yükseköğretim Kurulu (YÖK) (2024). Kadınların yükseköğretime erişimi, https://www.yok.gov.tr/Sayfalar/Haberler/2024/kadinlarin-yuksekogretime-erisimi.aspx
  • Yükseköğretim Kurulu (YÖK). (2025). Eğitim fakültesi bulunan vakıf üniversiteleri, https://www.yok.gov.tr/universiteler/universitelerimiz
  • Yükseköğretim Kurulu (YÖKTEZ). (2025). Ulusal Tez Merkezi, https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/giris.jsp
  • Zeyneloğlu, S., & Terzioğlu, F. (2011). Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeğinin geliştirilmesi ve psikometrik özellikleri, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 40, 409-420.

Review of Graduate Studies Titled Gender Equality On Education and Training in Turkey

Year 2025, Volume: 5 Issue: 2, 126 - 157, 26.12.2025
https://doi.org/10.58667/sedder.1767085

Abstract

The research aims to examine postgraduate theses on ‘gender equality’ in the field of education and training in Turkey and is designed as a basic qualitative research model. The data sources are doctoral and master's theses on the topic of ‘gender equality’ in the field of ‘education and teaching’ that are accessible in the database of the National Thesis Centre of the Council of Higher Education (YÖKTEZ). Criteria sampling, one of the purposeful sampling methods, was used in selecting the data sources. The criteria for the research were determined as follows: the thesis must have been published by 1 April 2025, must be authorised, must be in the field of education and teaching, and must include the phrase ‘gender equality’ in the thesis title. In line with this, 22 master's theses and 6 doctoral theses were selected as data sources. Descriptive content analysis was used for the analysis of the data. Out of the total 28 theses examined, 17 used qualitative methods, 6 used quantitative methods, and 5 used mixed methods. It was concluded that although the issue of gender equality was addressed only once in theses in 2015, it increased over the years and was preferred in four master's and one doctoral studies in 2023, but considering the importance of the issue, more studies on the subject are needed. Gender equality should be considered a long-term goal, and future generations should be educated through the inclusion of independent courses on this topic in educational programmes.

References

  • Abaslı, K., & Özdemir, M. (2019). Örgütsel dışlanma ölçeğinin geliştirilmesi: geçerlilik ve güvenirlilik çalışması. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(1), 265-282. https://doi.org/10.26468/trakyasobed.481620
  • Acar-Erdol, T. (2017). Toplumsal cinsiyet eşitliği eğitim programının hazırlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), (Danışman: Prof. Dr. F. Dilek GÖZÜTOK), Ankara Üniversitesi.
  • Acar-Erdol, T., Özen, F., & Toraman, Ç. (2019). Türkiye’deki Eğitim Fakültesi öğrencilerinin toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik görüşleri. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(2), 794-844. https://doi.org/10.29299/kefad.2019.20.02.009
  • Akay-Şahin, M., & Açıkalın, M. (2021). Gender representation in elementary and middle school social studies textbooks in Turkey. Journal of International Women's Studies: Vol. 22: Iss. 1, Article 25. https://vc.bridgew.edu/jiws/vol22/iss1/25
  • Akay Şahin, M. (2024). Sosyal bilgiler alanında toplumsal cinsiyet ve kadın çalışmaları üzerine yapılan tezlerin değerlendirilmesi. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(Eğitim Bilimleri Özel Sayısı), 131-163. https://doi.org/10.30561/sinopusd.1582426
  • Akbulut-Uzun, Y. (2020). Üniversite öğrencilerinin toplumsal cinsiyet eşitliğine dair görüşleri. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Doç. Dr. Recep ÖZKAN), Ömer Halisdemir Üniversitesi.
  • Altınova, H. H., & Duyan, V. (2013). Toplumsal cinsiyet algısı ölçeğinin geçerlik güvenirlik çalışması. Toplum ve Sosyal Hizmet, 24(2), 9-22.
  • Amman, M. T. (2012). Toplumsal boyutlarıyla cinsiyet-sosyal, bilimsel yaklaşımlar. Dini ve Toplumsal Boyutlarıyla Cinsiyet, 1, 13-55.
  • Armoni, Z. (2023). Bowel ve Heap’in süreçsel drama yaklaşımı yoluyla ortaokul öğrencilerinin toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik görüşlerinin incelenmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Dr. Öğretim Üyesi İhsan Metin NAM). Ankara Üniversitesi.
  • Aslan, F. (2024). Toplumsal cinsiyet eşitliği temelli psiko-eğitim programının üniversite öğrencileri üzerindeki etkisinin incelenmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Doç. Dr. Hanife KAHRAMAN). Ege Üniversitesi.
  • Atatürk Üniversitesi (ATAUNİ), (2025). Lisansüstü programlar, https://birimler.atauni.edu.tr/ogrenci-isleri-daire-baskanligi/lisansustu-programlar/
  • Atlı, K. M., & Tulunay-Ateş, Ö. (2023). Toplumsal cinsiyet eşitliğine dair yapılan çalışmaların incelenmesi. Marmara Üniversitesi Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Araştırmaları Dergisi, 7(2), 21-36.
  • Aydemir, S. (2019). Toplumsal cinsiyet eşitliğine duyarlı medya okur-yazarlığı eğitiminin öğretmen adaylarının toplumsal cinsiyet eşitliğine ilişkin tutumlarına etkisi. (Yayınlanmamış Doktora Tezi), (Danışman: Doç. Dr. Özden DEMİRKAN). Gazi Üniversitesi.
  • Balcı, A. (2016). Sosyal bilimlerde araştırma yöntem, teknik ve ilkeler. Pegem Akademi.
  • Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi,7(1), 231-274.
  • Baran, B., Siyez, D. M., & Kaptanoğlu, Ş. N. (2018). Bilgisayar ve öğretim teknolojileri toplumsal cinsiyet eşitliği algı (BÖTE-TCE Algı) ölçeğinin geliştirilmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 137-150. https://doi.org/10.17860/mersinefd.316164
  • Bartın, C. (2022). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının toplumsal cinsiyet eşitliğine ilişkin görüşlerinin incelenmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Prof. Dr. Turhan ÇETİN). Gazi Üniversitesi.
  • Bartın-Savran, C., & Çetin, T. (2024). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının toplumsal cinsiyet eşitliği algıları. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 22(3), 1759-1780. https://doi.org/10.37217/tebd.1503176
  • Başaran, M. (2019). Sosyal bilgiler öğretim programı ve ders kitaplarında toplumsal cinsiyet eşitliği eğitimi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Dr. Öğretim Üyesi Ali ÜREMİŞ). Necmettin Erbakan Üniversitesi.
  • Bayraklılar, B. N., & Türkoğlu, B. (2022). Türkiye’de toplumsal cinsiyet kavramı üzerine yapılan bilimsel çalışmaların incelenmesi. Uluslararası Sosyal Bilimler ve Eğitim Dergisi, 4(7), 703-726.
  • Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2007). Research methods in education (6th Edition). New York: Routledge. Coşkun, H., Durak, M., & Elgin, V. M. (2012). Kendini sansürleme isteği ölçeği: Geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Yeni Sempozyum, 50(2), 83–89
  • Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, (COMU) (2025). Öğrenci istatistikleri. https://ubys.comu.edu.tr/BIP/BusinessIntelligence/Students/LisansUstu
  • Çetin, B., Doğan, T., & Sapmaz, F. (2010). Olumsuz değerlendirilme korkusu ölçeği kısa formunun Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması, Eğitim Bilimleri, 35(156).
  • Daşlı, Y. (2019). Öğrencilerin toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumların belirlenmesi üzerine bir alan araştırması. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(1), 364-385.
  • Demircioğlu, E., & Özalp, M. T. (2023). Sosyal bilgiler ders kitaplarında kadın bilim insanlarının temsili. Educational Academic Research(47), 80-92. https://doi.org/10.5152/AUJKKEF.2022.991680
  • Doğan-Yaylak, D. (2023). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler dersinde toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik farkındalıklarının gelişimi: Bir durum çalışması. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Doç. Dr. Sanem TABAK). Ordu Üniversitesi.
  • Durualp, E. (2024). Öğretmen adaylarının toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumlarının sosyodemografik değişkenler açısından incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 53(243), 1255-1288. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1254154
  • Ecevit, Y., & Karkıner, N. (2011). Toplumsal cinsiyet sosyolojisi. Anadolu Üniversitesi Yayınları.
  • Esen, E., Öztürk, B., & Siyez, D. M. (2018). Toplumsal cinsiyet algısı ölçeği ergen formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. Nesne-Psikoloji Dergisi, 6(12), 144-173.
  • Evrim, S. (1972). Şahsiyet alanında psikososyolojik bir kavram olarak rol sorununa giriş. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları
  • Fisher, D. L., & Fraser, B. J. (1983). A comparison of actual and preferred classroom environments as perceived by science teachers and students. Journal of Research in Science Teaching, 20, 55-61.
  • Gezer, M., & Şahin, İ. F. (2017). Sosyal bilgiler öğrenme yaklaşımları ölçeği (SÖYÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. İlköğretim Online, 16(1), 228-244, http://dx.doi.org/10.17051/io. 2017.27861
  • Giddens, A. (2008). Ulus Devlet ve Şiddet. (çev: Cumhur Atay). Kalkedon Yayınları. Gözütok, F. D, Toraman, Ç, & Acar-Erdol, T. (2017). Toplumsal cinsiyet eşitliği ölçeğinin (TCEÖ) geliştirilmesi.
  • İlköğretim Online, 16(3), 1036-1048. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2017.330240 Guba, E. G., & Lincoln, Y. S. (1994). Competing paradigms in qualitative research. Handbook of Qualitative Research, 2(105), 163-194
  • Gürcan, N. (2023). Okul öncesi dönemde biyografik hikayeler aracılığı ile toplumsal cinsiyet eşitliği: Bir eylem araştırması. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Dr. Öğretim Üyesi Tolga KARGIN). Uşak Üniversitesi.
  • Işıl, H. (2024). Okul öncesi öğretmenlerinin toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik algılarının incelenmesi: Nitel bir çalışma. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Dr. Öğretim Üyesi Fatoş BULUT ATEŞ). Çukurova Üniversitesi.
  • İğsen, H. (2024). The effectiveness of social and emotional learning (SEL)-embedded sustainable development goal 5 (SDG-5 gender equality) oriented teaching program on high school students’ SDG-5 awareness, SEL competencies and language development. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Prof. Dr. Ece ZEHİR TOPKAYA). Onsekiz Mart Üniversitesi.
  • İletişim Merkezi (2021). Türkiye’nin İstanbul Sözleşmesi’nden Çekilmesine İlişkin Açıklama. 21.03.2021. https://www.iletisim.gov.tr/turkce/haberler/detay/turkiyenin-istanbul-sozlesmesinden-cekilmesine-iliskin- aciklama
  • Jayarajah, K., Saat, R. M., & Rauf, R. A. A. (2014). A review of science, technology, engineering & mathematics (STEM) education research from 1999–2013: A Malaysian perspective. Eurasia Journal of Mathematics, Science & Technology Education, 10(3), 155-163.
  • Kafalı, B. (2020). Toplumsal cinsiyet eşitliğinde öğretmen eğitimi: Mor Sertifika örneği. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Prof. Dr. Pınar UYAN SEMERCİ). İstanbul Bilgi Üniversitesi.
  • Kandemir, A. (2021), Öğretmenlerin toplumsal cinsiyet eşitliği, örgütsel dışlanma ve örgütsel engel algıları arasındaki ilişki. (Yayınlanmamış Doktora Tezi), (Danışman: Prof. Dr. Şenay SEZGİN NARTGÜN). Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
  • Kandilli, E. (2020). An examination of social gender equality and social gender roles in fifth grade mathematics textbook and social sciences textbook. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Doç. Dr. Gökçe GÖKALP). Orta Doğu Teknik Üniversitesi.
  • Karabekmez, S., Yıldırım, G., Özyılmaz Akamca, G., Ellez, A. M., & Bulut Üner, A. N. (2018). Okul öncesi dönem çocuklarının mesleklere yönelik toplumsal cinsiyet algılarının incelenmesi. Bilim, Eğitim, Sanat ve Teknoloji Dergisi (BEST Dergi), 2(1), 52-70.
  • Karaboğa, M. T. (2020). Sosyal bilgiler ders kitaplarında cinsiyet rolleri. OPUS International Journal of Society Researches, 15(1), 4847-4881. https://doi.org/10.26466/opus.686709.
  • Karakuş, E., Mutlu, E., & Diker Coşkun, Y. (2018). Toplumsal cinsiyet eşitliği açısından öğretim programlarının incelenmesi. Kadın Araştırmaları Dergisi 17(31-54).
  • Kemerkaya, G., & Meydan, A. (2024). Sosyal bilgiler 5. sınıf ders kitabında yer alan görsellerin toplumsal cinsiyet rolleri bağlamında incelenmesi, Trakya Eğitim Dergisi, 14(Özel Sayı), 333-346.
  • Klenke, K. (2016). Qualitative research in the study of leadership. Emerald Group Publishing Limited Koç, M., Haskan Avcı, Ö., & Bayar, Ö. (2017). Kadın toplumsal cinsiyet rolü stresi ölçeğinin (KTCRSÖ) geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(41), 284-297. https://doi.org/10.21764/efd.64170
  • Korkmaz, İ. N. (2023). Ortaöğretim öğrencilerinin toplumsal cinsiyet eşitliğine ilişkin eğitim gereksinimlerinin belirlenmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Prof. Dr. Meral GÜVEN). Anadolu Üniversitesi.
  • Koyuncu-Şahin, M., Esen-Çoban, A., & Korkmaz, A. (2018). Toplumsal cinsiyet eşitliği ve Türk eğitim sistemindeki yeri: Okul öncesi öğretmen adaylarının gözünden. Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi (IBAD), 3(2), 735-752. https://doi.org/10.21733/ibad.457232
  • Kurtdaş, E. M., & Tuncer, M. (2020). Sosyal bilgiler öğretmenliği öğrencilerinin toplumsal cinsiyet algıları (İnönü Üniversitesi örneği). Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (35), 282-321. https://doi.org/10.14520/adyusbd.667828
  • Kurtuluş, E. (2019). Kadın üniversite öğrencilerinin toplumsal cinsiyet eşitliği ile toplumsal cinsiyet rolü stresi ve olumsuz değerlendirilme korkusu arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Dr. Öğretim Üyesi Fatoş BULUT ATEŞ). Çukurova Üniversitesi.
  • Kutluca, T., Arslan, S., & Özpınar, İ. (2010). Bilgi ve iletişim teknolojileri kullanımı seviyeleri belirleme ölçeği geliştirilmesi. Journal of Turkish Science Education, 7(4), 37-45.
  • Kükrer, M. (2015). Toplumsal cinsiyet eşitliği yönüyle ortaokul Türkçe ders kitaplarının incelenmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Yrd. Doç. Dr. İbrahim KIBRIS). Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
  • Lahi, N. (2021). Okul öncesi döneme yönelik çizgi filmlerde yer alan toplumsal cinsiyet eşitliğine ait göstergelerin incelenmesi (TRT Çocuk Kanalı örneği). (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Doç. Dr. Halük ÜNSAL). Gazi Üniversitesi.
  • Leary, M. R. (1983). A brief version of the fear of negative evaluation scale. Personality and Social Psychology Bulletin, 9, 371-376
  • Leathers, D. (1997). Successful nonverbal communication- principles and applications. Allyn and Bacon Press Lin, T.C., Lin, T.J., & Tsai, C.C. (2014). Research tredns in science education from 2008 to2012: A systematic content analyisis of publications in selected journals. International Journal of Science Education, 36 (8), 1346-1372.
  • Linton, R. (1936). The study of man, Appleton. (akt. Emre Kongar). Centuri Crafts. MapChart. (2025). Türkiye map, https://www.mapchart.net/turkiye.html
  • Marshall, G. (1999). Sosyoloji sözlüğü, (Çev.: Osman Akınhay & Derya Kömürcü). Bilim ve Sanat Yayınları. Mead, G. H. (1934). Mind self and society from the standpoint of a social behaviorist. (Der. Charles W. Morris). University of Chicago Press
  • Merriam, S. B. (2009). Qualitative research: A guide to design and implementation. Jossey-Bass Merriam,S.B. (2018). Nitel araştırma türleri. [S.Turan (Çev. Ed.), F. Koçak Canbaz & M. Öz (Çev.)]. Nitel araştırma, desen ve uygulama için bir rehber. (S.21-37). Ankara Nobel Yayınevi.
  • Miles, M, B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded Sourcebook. (2nd ed). Thousand Oaks, CA: Sage
  • Oakley, A. (1972). Sex, Gender, Society. (s.16). Maurice Temple Smith Ltd.
  • Odabaşı-Koç, Ö. (2017). Lise sosyoloji ders kitaplarında toplumsal cinsiyet eşitliği. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Yrd. Doç. Dr. Habip HAMURCU). Erciyes Üniversitesi.
  • Oğuz, D. (2025). Sınıf ikliminin yordayıcıları olarak öğretmenlerin toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik tutumları ve öğrencilerin akademik benlik yeterlikleri. (Yayınlanmamış Doktora Tezi), (Danışman: Prof. Dr. Ercan YILMAZ). Selçuk Üniversitesi.
  • Oğuz, D., & Yılmaz, E. (2023). Öğretmenlerin toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik tutumları ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 10(37), 435-460. https://doi.org/10.29228/INESJOURNAL.73152
  • Özdemir, E. (2023). Ortaokul fen bilimleri ders kitaplarında yer alan görsellerin toplumsal cinsiyet bağlamında analiz edilmesi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 43(3), 1487-1520. https://doi.org/10.17152/gefad.1172054
  • Öztürk-Kökpınar, M. (2023). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin toplumsal cinsiyet eşitliğini kavrayışı ve öğretim faaliyetlerine yansıtması. (Yayınlanmamış Doktora Tezi), (Danışman: Prof. Dr. Süleyman İNAN). Pamukkale Üniversitesi.
  • Pamuk, N. (2019). Toplumsal cinsiyet eşitliği bakımından PISA’da başarılı olan bazı ülkeler ile Türkiye’nin karşılaştırılması. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Doç. Dr. İlknur MAYA). Onsekiz Mart Üniversitesi.
  • Patton, M. Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods. SAGE Publishing.
  • Prewitt V. (2011). Working in the café: Lessons in group dialogue The Learning Organization, 18 (3), 189-202.
  • Resmî Gazete (2012a). Kadınlara yönelik şiddet ve aile içi şiddetin önlenmesi ve bunlarla mücadeleye ilişkin Avrupa Konseyi sözleşmesi. (08.03.2012/28227-Mükerrer). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler /2012/03/20120308m1-1.pdf
  • Resmî Gazete (2012b). Ailenin korunması ve kadına şiddetin önlenmesine dair kanun. (20.03.2012/28239), (K.T.08.03.2012), https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/03/20120320-16.htm
  • Resmî Gazete (2021). Kadınlara Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesinin Türkiye Cumhuriyeti Bakımından Feshedilmesi Hakkında Karar (Karar Sayısı: 3718). (20.03.2021/31429), https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2021/03/20210320-49.pdf
  • Saldana, J. (2011). Fundamentals of qualitative research. Oxford University Press
  • Sarı, R. İ. (2022). Öğretmen adaylarının toplumsal cinsiyet eşitliği algısı ve teknoloji kullanım seviyeleri arasındaki ilişki. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Doç. Dr. Agah Tuğrul KORUCU). Necmettin Erbakan Üniversitesi.
  • Sarı, T., & Korkut Owen, F. (2016). Romantik ilişkilerde akılcı olmayan inançların ve bağlanma boyutlarının ilişki doyumu üzerindeki yordayıcı rolünün incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(37), 204-216. https://doi.org/10.21764/efd.14680
  • Seale, C. (1999). Quality in qualitative research. Qualitative Inquiry, 5(4), 465-478. Seven, B., Polat, E. A., Yavaş, A., & Çakmak, T. F. (2022). Turizm yazınında toplumsal cinsiyet: Türkiye’de yapılan lisansüstü tezlerin bibliyometrik analizi. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 6(4): 969-987.
  • Sezgin, P. D. (2022). Sınıf öğretmenlerinin toplumsal cinsiyet eşitliğine ilişkin görüşlerinin incelenmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Prof. Dr. Durmuş EKİZ). Trabzon Üniversitesi.
  • Singleton, R.A., & Straits, B.C. (2005). Approaches to social research, (4. Baskı). Oxford University Press.
  • Sönmez, K., & Dikmenli, Y. (2021). İlkokul sosyal bilgiler ders kitabının toplumsal cinsiyet açısından incelenmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 10(1), 434-458. https://doi.org/10.30703/cije.732000
  • Subaşı, Y. (2023). Türkiye ve İran 4. sınıf sosyal bilgiler ders kitaplarında toplumsal cinsiyet. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi (12), 1303-1317. https://doi.org/10.51531/korkutataturkiyat.1351855
  • Suri, H., & Clarke, D. (2009). Advancements in research systhesis methods: From a methodologically inclusive perspective. Review of Educational Research, 79(1), 395-430.
  • Tan, M. (1979). Kadın: Ekonomik yaşamı ve eğitimi. Türkiye İş Bankası Yayınları.
  • Tekeli G. (2010). Lise son sınıf öğrencileri ile üniversite öğrencileri arasında bir karşılaştırma: akademik benlik yeterliği, denetim odağı, stresle başa çıkma ve problem çözme becerisi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi.
  • Totan, T. (2018). Ergenlerde sosyal ve duygusal öğrenme ölçeğinin geliştirilmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 48(48). https://doi.org/10.15285/maruaebd.393209
  • Töremen, F. (1999). Devlet liselerinde ve özel liselerde örgütsel öğrenme ve engelleri. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Fırat Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • Tuncer, M., & Gezer-Şen, B. (2018). Okul öncesi eğitimde toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik Türkiye’de yapılan çalışmalar. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 5(12), 870-882.
  • United Nations (2023). The sustainable devolopment goals report, https://unstats.un.org/sdgs/report/2023/The-Sustainable-Development-Goals-Report-2023.pdf
  • Üstündağ, İ. (2017). Toplumsal cinsiyet eşitliğinin ortaöğretim düzeyinde sosyolojik öğretimi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Doç Dr. Beyhan ZABUN). Gazi Üniversitesi.
  • Verdonk, P., Benschop, Y.W.M., De Haes, Hanneke, C.J.M., & Lagro-Janssen, T.L.M. (2007). Medical students’ gender awareness: construction of the Nijmegen gender awareness in medicine scale (N-GAMS). Sex Roles, (58), 222-234.
  • World Economic Forum (2024). Global gender gap insight report, https://www3.weforum.org/docs/WEF_GGGR 2024.pdf
  • Yaşar, S. (2022). 2000-2020 yılları arasında kullanılan müzik ders kitaplarının toplumsal cinsiyet eşitliği açısından incelenmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Prof. Dr. Serap YÜKRÜK). Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi.
  • Yeşil, A. (2020). Ortaokul öğrencilerinde toplumsal cinsiyet eşitliği farkındalığı oluşturmaya yönelik bir eylem araştırması. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Prof. Dr. Ayşe BALCI KARABOĞA). Mersin Üniversitesi.
  • Yıldırım, A. (1999). Nitel araştırma yöntemlerinin temel özellikleri ve eğitim araştırmalarındaki yeri ve önemi. Eğitim ve Bilim, 23, 7-12.
  • Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (12. Baskı). Seçkin Yayınevi. Yolcu, E. (2021). Toplumsal cinsiyet eşitliği duyarlılığının geliştirilmesi: İlkokul dördüncü sınıflarla yapılan bir eylem araştırması. (Yayınlanmamış Doktora Tezi), (Danışman: Prof. Dr. Meliha SARI). Çukurova Üniversitesi.
  • Yükseköğretim Kurulu (YÖK) (2024). Kadınların yükseköğretime erişimi, https://www.yok.gov.tr/Sayfalar/Haberler/2024/kadinlarin-yuksekogretime-erisimi.aspx
  • Yükseköğretim Kurulu (YÖK). (2025). Eğitim fakültesi bulunan vakıf üniversiteleri, https://www.yok.gov.tr/universiteler/universitelerimiz
  • Yükseköğretim Kurulu (YÖKTEZ). (2025). Ulusal Tez Merkezi, https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/giris.jsp
  • Zeyneloğlu, S., & Terzioğlu, F. (2011). Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeğinin geliştirilmesi ve psikometrik özellikleri, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 40, 409-420.
There are 98 citations in total.

Details

Primary Language Turkish
Subjects Gender, Sexuality and Education
Journal Section Review
Authors

Hatice Filibeli 0009-0008-7010-9980

Nalan Altay 0000-0003-0807-7494

Submission Date August 16, 2025
Acceptance Date December 8, 2025
Publication Date December 26, 2025
Published in Issue Year 2025 Volume: 5 Issue: 2

Cite

APA Filibeli, H., & Altay, N. (2025). Türkiye’de Eğitim ve Öğretim Alanında Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Konulu Lisansüstü Çalışmaların İncelenmesi. Siirt Eğitim Dergisi, 5(2), 126-157. https://doi.org/10.58667/sedder.1767085