TR
EN
Türkiye’de Eğitim ve Öğretim Alanında Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Konulu Lisansüstü Çalışmaların İncelenmesi
Öz
Araştırma; Türkiye’de eğitim ve öğretim alanında, “toplumsal cinsiyet eşitliği” başlıklı lisansüstü tezlerin incelenmesini amaçlamakta olup temel nitel araştırma modelinde tasarlanmıştır. Veri kaynakları, Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığı Ulusal Tez Merkezi (YÖKTEZ) veri tabanında erişime açık olan “Eğitim ve Öğretim” alanında, “Toplumsal cinsiyet eşitliği” konulu doktora ve yüksek lisans tezleridir. Veri kaynakları seçilirken amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme kullanılmıştır. Araştırmanın ölçütleri olarak; 2025 yılı 1 Nisan tarihi itibariyle yayımlanmış olması, izinli olması, eğitim ve öğretim alanında bulunması ve tez başlığında "toplumsal cinsiyet eşitliği" ifadelerinin geçmesi belirlenmiştir. Bu doğrultuda, 22 yüksek lisans tezi ve 6 doktora tezi veri kaynağı olarak belirlenmiştir. Verilerin analizi için betimsel içerik analizinden faydalanılmıştır. Ele alınan toplam 28 tezden 17’sinde nitel, 6’sında nicel ve 5’inde karma yöntem tercih edildiği görülmüştür. Toplumsal cinsiyet eşitliği konusunun tezlerde 2015 yılında sadece bir defa ele alındığı, yıllar içerisinde artarak 2023 yılında dört yüksek lisans ve bir doktora çalışmasında tercih edilmişse de meselenin önemi dikkate alındığında konu ile ilgili çalışmaların artması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Toplumsal cinsiyet eşitliği uzun vadeli bir hedef olarak değerlendirilmeli, eğitim programlarına bağımsız ders olarak yerleştirilmek suretiyle gelecek nesillerin eğitilmesi hedeflenmelidir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abaslı, K., & Özdemir, M. (2019). Örgütsel dışlanma ölçeğinin geliştirilmesi: geçerlilik ve güvenirlilik çalışması. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(1), 265-282. https://doi.org/10.26468/trakyasobed.481620
- Acar-Erdol, T. (2017). Toplumsal cinsiyet eşitliği eğitim programının hazırlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), (Danışman: Prof. Dr. F. Dilek GÖZÜTOK), Ankara Üniversitesi.
- Acar-Erdol, T., Özen, F., & Toraman, Ç. (2019). Türkiye’deki Eğitim Fakültesi öğrencilerinin toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik görüşleri. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(2), 794-844. https://doi.org/10.29299/kefad.2019.20.02.009
- Akay-Şahin, M., & Açıkalın, M. (2021). Gender representation in elementary and middle school social studies textbooks in Turkey. Journal of International Women's Studies: Vol. 22: Iss. 1, Article 25. https://vc.bridgew.edu/jiws/vol22/iss1/25
- Akay Şahin, M. (2024). Sosyal bilgiler alanında toplumsal cinsiyet ve kadın çalışmaları üzerine yapılan tezlerin değerlendirilmesi. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(Eğitim Bilimleri Özel Sayısı), 131-163. https://doi.org/10.30561/sinopusd.1582426
- Akbulut-Uzun, Y. (2020). Üniversite öğrencilerinin toplumsal cinsiyet eşitliğine dair görüşleri. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Doç. Dr. Recep ÖZKAN), Ömer Halisdemir Üniversitesi.
- Altınova, H. H., & Duyan, V. (2013). Toplumsal cinsiyet algısı ölçeğinin geçerlik güvenirlik çalışması. Toplum ve Sosyal Hizmet, 24(2), 9-22.
- Amman, M. T. (2012). Toplumsal boyutlarıyla cinsiyet-sosyal, bilimsel yaklaşımlar. Dini ve Toplumsal Boyutlarıyla Cinsiyet, 1, 13-55.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Cinsiyet, Cinsellik ve Eğitim
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
26 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
16 Ağustos 2025
Kabul Tarihi
8 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 5 Sayı: 2