Review

Eğitimde Yapay Zekâ Etiği ve Politikaları: Finlandiya, Güney Kore ve Türkiye Örneği

Volume: 5 Number: 2 December 26, 2025
TR EN

Eğitimde Yapay Zekâ Etiği ve Politikaları: Finlandiya, Güney Kore ve Türkiye Örneği

Öz

Bu çalışmanın amacı, Finlandiya, Güney Kore ve Türkiye’de yapay zekânın (YZ) eğitim sistemine entegrasyon süreçlerini, politika belgeleri ve etik ilkeler bağlamında analiz ederek benzerlikleri ve farklılıkları ortaya koymaktır. Araştırmada, bu ülkelere ilişkin ulusal strateji belgeleri, resmi raporlar ve ilgili literatür, Bereday’ın (1964) analitik yöntemi doğrultusunda doküman analiziyle incelenmiş ve ülkeler eğitimde yapay zekâ politikaları ile etik ilkeler bakımından karşılaştırılmıştır. Bulgular, Finlandiya’nın insan merkezli, etik ve bütüncül bir YZ yaklaşımı benimsediğini göstermektedir. Politika belgelerinde şeffaflık, veri güvenliği, bireysel hakların korunması ve pedagojik uyum ön planda tutulmuştur. Güney Kore, hızlı dijital dönüşümüyle dikkat çekmekle birlikte, YZ tabanlı ders kitapları ve öğrenme platformlarının pedagojik uyum, sürdürülebilirlik ve etik sorunlar nedeniyle eleştirilere maruz kalmıştır. Türkiye’de ise ulusal strateji belgeleri hazırlanmış olmasına karşın uygulamaların sınırlı kaldığı, özellikle öğretmen eğitimi, veri güvenliği ve etik farkındalık konularında kapasite geliştirilmesine ihtiyaç duyulduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, üç ülkenin deneyimleri, eğitimde yapay zekânın yalnızca teknik bir dönüşüm aracı olmadığını, aynı zamanda etik, pedagojik ve toplumsal boyutlarıyla ele alınması gerektiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Abimbola, C., Eden, C., Chisom, O., & Adeniyi, I. (2024). Integrating AI in education: Opportunities, challenges, and ethical considerations. Magna Scientia Advanced Research and Reviews, 10(2), 6–13. https://doi.org/10.30574/msarr.2024.10.2.0039
  2. Adams, C., Pente, P., Lemermeyer, G., & Rockwell, G. (2023). Ethical principles for artificial intelligence in K-12 education. Computers & Education: Artificial Intelligence, 4, 100131. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2023.100131
  3. AI Ethics Communication Channel, (2020). The national guidelines for AI ethics. https://ai.kisdi.re.kr/eng/main/contents.do?menuNo=500011
  4. AI Watch (2019). Leading the way into the age of artificial intelligence. https://ai-watch.ec.europa.eu/finland-public-sector-dimension-ai-strategy_en
  5. Airaj, M. (2024). Ethical artificial intelligence for teaching-learning in higher education. Education and Information Technologies, 29, 17145–17167. https://doi.org/10.1007/s10639-024-12545-x
  6. Akgun, S., & Greenhow, C. (2021). Artificial intelligence in education: Addressing ethical challenges in K-12 settings. AI and Ethics, 2, 431-440. https://doi.org/10.1007/s43681-021-00096-7
  7. Anadolu Ajansı (2025). MEB yapay zeka ve büyük veri uygulamaları daire başkanlığı kuruldu. https://www.aa.com.tr/tr/egitim/meb-yapay-zeka-ve-buyuk-veri-uygulamalari-daire-baskanligi-kuruldu
  8. Ashok, M., Madan, R., Joha, A., & Sivarajah, U. (2022). Ethical framework for artificial intelligence and digital technologies. International Journal of Information Management, 62, 102433. https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2021.102433

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Education Management , Education Policy

Journal Section

Review

Publication Date

December 26, 2025

Submission Date

September 4, 2025

Acceptance Date

November 6, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 5 Number: 2

APA
Yeşilbaş Özenç, Y. (2025). Eğitimde Yapay Zekâ Etiği ve Politikaları: Finlandiya, Güney Kore ve Türkiye Örneği. Siirt Eğitim Dergisi, 5(2), 1-27. https://doi.org/10.58667/sedder.1777959

Cited By