TR
EN
Eğitimde Yapay Zekâ Etiği ve Politikaları: Finlandiya, Güney Kore ve Türkiye Örneği
Öz
Bu çalışmanın amacı, Finlandiya, Güney Kore ve Türkiye’de yapay zekânın (YZ) eğitim sistemine entegrasyon süreçlerini, politika belgeleri ve etik ilkeler bağlamında analiz ederek benzerlikleri ve farklılıkları ortaya koymaktır. Araştırmada, bu ülkelere ilişkin ulusal strateji belgeleri, resmi raporlar ve ilgili literatür, Bereday’ın (1964) analitik yöntemi doğrultusunda doküman analiziyle incelenmiş ve ülkeler eğitimde yapay zekâ politikaları ile etik ilkeler bakımından karşılaştırılmıştır. Bulgular, Finlandiya’nın insan merkezli, etik ve bütüncül bir YZ yaklaşımı benimsediğini göstermektedir. Politika belgelerinde şeffaflık, veri güvenliği, bireysel hakların korunması ve pedagojik uyum ön planda tutulmuştur. Güney Kore, hızlı dijital dönüşümüyle dikkat çekmekle birlikte, YZ tabanlı ders kitapları ve öğrenme platformlarının pedagojik uyum, sürdürülebilirlik ve etik sorunlar nedeniyle eleştirilere maruz kalmıştır. Türkiye’de ise ulusal strateji belgeleri hazırlanmış olmasına karşın uygulamaların sınırlı kaldığı, özellikle öğretmen eğitimi, veri güvenliği ve etik farkındalık konularında kapasite geliştirilmesine ihtiyaç duyulduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, üç ülkenin deneyimleri, eğitimde yapay zekânın yalnızca teknik bir dönüşüm aracı olmadığını, aynı zamanda etik, pedagojik ve toplumsal boyutlarıyla ele alınması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abimbola, C., Eden, C., Chisom, O., & Adeniyi, I. (2024). Integrating AI in education: Opportunities, challenges, and ethical considerations. Magna Scientia Advanced Research and Reviews, 10(2), 6–13. https://doi.org/10.30574/msarr.2024.10.2.0039
- Adams, C., Pente, P., Lemermeyer, G., & Rockwell, G. (2023). Ethical principles for artificial intelligence in K-12 education. Computers & Education: Artificial Intelligence, 4, 100131. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2023.100131
- AI Ethics Communication Channel, (2020). The national guidelines for AI ethics. https://ai.kisdi.re.kr/eng/main/contents.do?menuNo=500011
- AI Watch (2019). Leading the way into the age of artificial intelligence. https://ai-watch.ec.europa.eu/finland-public-sector-dimension-ai-strategy_en
- Airaj, M. (2024). Ethical artificial intelligence for teaching-learning in higher education. Education and Information Technologies, 29, 17145–17167. https://doi.org/10.1007/s10639-024-12545-x
- Akgun, S., & Greenhow, C. (2021). Artificial intelligence in education: Addressing ethical challenges in K-12 settings. AI and Ethics, 2, 431-440. https://doi.org/10.1007/s43681-021-00096-7
- Anadolu Ajansı (2025). MEB yapay zeka ve büyük veri uygulamaları daire başkanlığı kuruldu. https://www.aa.com.tr/tr/egitim/meb-yapay-zeka-ve-buyuk-veri-uygulamalari-daire-baskanligi-kuruldu
- Ashok, M., Madan, R., Joha, A., & Sivarajah, U. (2022). Ethical framework for artificial intelligence and digital technologies. International Journal of Information Management, 62, 102433. https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2021.102433
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Eğitim Yönetimi , Eğitim Politikası
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
26 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
4 Eylül 2025
Kabul Tarihi
6 Kasım 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 1970 Cilt: 5 Sayı: 2
APA
Yeşilbaş Özenç, Y. (2025). Eğitimde Yapay Zekâ Etiği ve Politikaları: Finlandiya, Güney Kore ve Türkiye Örneği. Siirt Eğitim Dergisi, 5(2), 1-27. https://doi.org/10.58667/sedder.1777959