Derleme

Eğitimde Yapay Zekâ Etiği ve Politikaları: Finlandiya, Güney Kore ve Türkiye Örneği

Cilt: 5 Sayı: 2 26 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Eğitimde Yapay Zekâ Etiği ve Politikaları: Finlandiya, Güney Kore ve Türkiye Örneği

Öz

Bu çalışmanın amacı, Finlandiya, Güney Kore ve Türkiye’de yapay zekânın (YZ) eğitim sistemine entegrasyon süreçlerini, politika belgeleri ve etik ilkeler bağlamında analiz ederek benzerlikleri ve farklılıkları ortaya koymaktır. Araştırmada, bu ülkelere ilişkin ulusal strateji belgeleri, resmi raporlar ve ilgili literatür, Bereday’ın (1964) analitik yöntemi doğrultusunda doküman analiziyle incelenmiş ve ülkeler eğitimde yapay zekâ politikaları ile etik ilkeler bakımından karşılaştırılmıştır. Bulgular, Finlandiya’nın insan merkezli, etik ve bütüncül bir YZ yaklaşımı benimsediğini göstermektedir. Politika belgelerinde şeffaflık, veri güvenliği, bireysel hakların korunması ve pedagojik uyum ön planda tutulmuştur. Güney Kore, hızlı dijital dönüşümüyle dikkat çekmekle birlikte, YZ tabanlı ders kitapları ve öğrenme platformlarının pedagojik uyum, sürdürülebilirlik ve etik sorunlar nedeniyle eleştirilere maruz kalmıştır. Türkiye’de ise ulusal strateji belgeleri hazırlanmış olmasına karşın uygulamaların sınırlı kaldığı, özellikle öğretmen eğitimi, veri güvenliği ve etik farkındalık konularında kapasite geliştirilmesine ihtiyaç duyulduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, üç ülkenin deneyimleri, eğitimde yapay zekânın yalnızca teknik bir dönüşüm aracı olmadığını, aynı zamanda etik, pedagojik ve toplumsal boyutlarıyla ele alınması gerektiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abimbola, C., Eden, C., Chisom, O., & Adeniyi, I. (2024). Integrating AI in education: Opportunities, challenges, and ethical considerations. Magna Scientia Advanced Research and Reviews, 10(2), 6–13. https://doi.org/10.30574/msarr.2024.10.2.0039
  2. Adams, C., Pente, P., Lemermeyer, G., & Rockwell, G. (2023). Ethical principles for artificial intelligence in K-12 education. Computers & Education: Artificial Intelligence, 4, 100131. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2023.100131
  3. AI Ethics Communication Channel, (2020). The national guidelines for AI ethics. https://ai.kisdi.re.kr/eng/main/contents.do?menuNo=500011
  4. AI Watch (2019). Leading the way into the age of artificial intelligence. https://ai-watch.ec.europa.eu/finland-public-sector-dimension-ai-strategy_en
  5. Airaj, M. (2024). Ethical artificial intelligence for teaching-learning in higher education. Education and Information Technologies, 29, 17145–17167. https://doi.org/10.1007/s10639-024-12545-x
  6. Akgun, S., & Greenhow, C. (2021). Artificial intelligence in education: Addressing ethical challenges in K-12 settings. AI and Ethics, 2, 431-440. https://doi.org/10.1007/s43681-021-00096-7
  7. Anadolu Ajansı (2025). MEB yapay zeka ve büyük veri uygulamaları daire başkanlığı kuruldu. https://www.aa.com.tr/tr/egitim/meb-yapay-zeka-ve-buyuk-veri-uygulamalari-daire-baskanligi-kuruldu
  8. Ashok, M., Madan, R., Joha, A., & Sivarajah, U. (2022). Ethical framework for artificial intelligence and digital technologies. International Journal of Information Management, 62, 102433. https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2021.102433

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Yönetimi , Eğitim Politikası

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

26 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

4 Eylül 2025

Kabul Tarihi

6 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1970 Cilt: 5 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Yeşilbaş Özenç, Y. (2025). Eğitimde Yapay Zekâ Etiği ve Politikaları: Finlandiya, Güney Kore ve Türkiye Örneği. Siirt Eğitim Dergisi, 5(2), 1-27. https://doi.org/10.58667/sedder.1777959

Cited By