Nâbî Divanı’nda Tabiat Ve Mimari Unsurlardan Hareketle Hikemî Değerlendirmeler

Semra Tunç

doi:10.21497/sefad.35593

Nâbî Divanı’nda Tabiat Ve Mimari Unsurlardan Hareketle Hikemî Değerlendirmeler

Abstract

Türk edebiyatının hikemî şiirde üstat şairi Nâbî (ö. 1712) yaradılışından gelen dikkatle baktığı her nesnede, görünenin ardındakini yani maddede manayı arar gibidir. Dünyayı rahmet hazinesi, gökyüzünü kader sergisi, yıldızları da kudret meş’alesi olarak nitelendiren Nâbî için kâinat bütünüyle bir hikmet kitabıdır. Zaten ona göre şiir de bu mana ve hikmeti anlatmak için bir vasıtadır. Bu sebeple yaradılış hikmeti üzerinde kafa yoran şair varlığın her unsurunu şiirin malzemesi yaparak şairane söylemlerine dayanak oluşturmuştur. Kâinat kitabının hikmet sırlarını şiirine taşırken; mevsimlerin değişimi, tohumun toprakta yarılarak yeşermesi, asmanın budanması, kabağın çınara tırmanması, gök cisimlerinin şekil, konum ve hareketleri, bina-zemin oturması, su dolabı, değirmen, kümbet, kapı halkası, pencere-kafes, mezar taşı-mühür gibi etrafında gördüğü her şeye dair tecrübe ve gözlemlerini şairane incelik ve hayaller vasıtasıyla İlâhî hikmetlerin izhar ve ispatı için kullanmıştır. Makalede Nâbî Divanı’nda tabii ve mimari unsurların yaradılış hakikatinin algılanmasındaki rolü ve benzetmelik olarak kullanılışı örnek beyitlerle değerlendirilmiştir.

Keywords

Nâbî Divanı, tabiat, mimari, hikmet

References

ARSEVEN, Celal Esad, (1943-1952), Sanat Ansiklopedisi I-V C. İstanbul: MEB.
BİLKAN, Ali Fuat, (1997), Nâbî Divanı I-II. İstanbul: MEB.
BÜNGÜL, N. Rüştü, (ty.), “Katıa”, Eski Eserler Ansiklopedisi, İstanbul: I/154-155.
CANAN, İbrahim, 1992), Hadis Ansiklopedisi Kütüb-i Sitte. İstanbul: Akçağ. 14/366.
DOĞAN, Sema, (2002), “Kümbet”, TDVİA. İstanbul: 26/ 547–49.
ERAYDIN, Seçuk, (1990), Tasavvuf ve Tarîkatler, İstanbul: Marifet Yayınları.
ONAY, Ahmet Talat, (1992), Eski Türk Edebiyatında Mazmunlar ve Îzâhı, haz. Cemal KURNAZ, Ankara: TDV.
ÖDEKAN, A., (1997), “Kümbet”. ECZACIBAŞI Sanat Ansiklopedisi. İstanbul: II/1079.

Details

Primary Language

English

Subjects

-

Journal Section

-

Authors

Semra Tunç

Publication Date

January 23, 2015

Submission Date

February 13, 2016

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2014 Number: 32

DOI

https://doi.org/10.21497/sefad.35593

IZ

https://izlik.org/JA62LE52CG

Cite

RIS / Bibtex

APA

Tunç, S. (2015). Nâbî Divanı’nda Tabiat Ve Mimari Unsurlardan Hareketle Hikemî Değerlendirmeler. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 32, 111-126. https://doi.org/10.21497/sefad.35593

AMA

1.Tunç S. Nâbî Divanı’nda Tabiat Ve Mimari Unsurlardan Hareketle Hikemî Değerlendirmeler. SEFAD. 2015;(32):111-126. doi:10.21497/sefad.35593

Chicago

Tunç, Semra. 2015. “Nâbî Divanı’nda Tabiat Ve Mimari Unsurlardan Hareketle Hikemî Değerlendirmeler”. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, nos. 32: 111-26. https://doi.org/10.21497/sefad.35593.

EndNote

Tunç S (January 1, 2015) Nâbî Divanı’nda Tabiat Ve Mimari Unsurlardan Hareketle Hikemî Değerlendirmeler. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 32 111–126.

IEEE

[1]S. Tunç, “Nâbî Divanı’nda Tabiat Ve Mimari Unsurlardan Hareketle Hikemî Değerlendirmeler”, SEFAD, no. 32, pp. 111–126, Jan. 2015, doi: 10.21497/sefad.35593.

ISNAD

Tunç, Semra. “Nâbî Divanı’nda Tabiat Ve Mimari Unsurlardan Hareketle Hikemî Değerlendirmeler”. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. 32 (January 1, 2015): 111-126. https://doi.org/10.21497/sefad.35593.

JAMA

1.Tunç S. Nâbî Divanı’nda Tabiat Ve Mimari Unsurlardan Hareketle Hikemî Değerlendirmeler. SEFAD. 2015;:111–126.

MLA

Tunç, Semra. “Nâbî Divanı’nda Tabiat Ve Mimari Unsurlardan Hareketle Hikemî Değerlendirmeler”. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, no. 32, Jan. 2015, pp. 111-26, doi:10.21497/sefad.35593.

Vancouver

1.Semra Tunç. Nâbî Divanı’nda Tabiat Ve Mimari Unsurlardan Hareketle Hikemî Değerlendirmeler. SEFAD. 2015 Jan. 1;(32):111-26. doi:10.21497/sefad.35593