Arpada (Hordeum vulgare L.) Kışlık ve Yazlık Ekimde Farklı Azot Uygulamasının Verim ve Bazı Verim Unsurları Üzerine Etkisi

Abstract

Konya ekolojik şartlarında 1995-1996 vejetasyon döneminde yürütülen bu çalışma, arpa çeşitlerinde kışlık ve yazlık ekimde, farklı azot uygulama zamanı ve dozlarının verim ve bazı verim unsurları üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Arpa çeşitleri (Tokak-157/37 ve Karatay-94) kışlık ve yazlık olmak üzere iki farklı zamanda ekilerek 0, 5 ve 10 kg/da azot dozlarının tamarı ekimde ve 1/2 ekimde+1/2 sapa kalk- ma döneminde olmak üzere iki farklı zamanda gübre uygulaması yapılmıştır. Her iki çeşitte de kışlık ekim x 10 kg/da azot uygulamasından (Tokak 356.5 kg/da, Karatay-94 312.1 kg/da) ve Tokak çeşidinde azotun 10 kg/da x iki dönem uygulamasından en yüksek verim (277.0 kg/ da) alınmıştır. Yazlık ekimde kışlık ekime oranla Tokak çeşidinde % 72.0. Karatay-94 çeşidinde de % 83.0 verim kaybı meydana gelmiştir. Kışık ekim ve artan gübre dozuna bağlı olarak dane verimi m²'de fertil başak sayısı, bitkide fertil kardeş sayısı, başak uzunluğu ve başakta dane sayısı artmıştır. Başakta dane ağırlığı ve bindane ağırlığı kışık ekimde yüksek çıkarken, artan gübre dozuna bağı olarak bu değerlerde azalma tespit edilmiştir.

Keywords

• ARPA
• KIŞLIK VE YAZLIK EKİM
• AZOT

The Effects of Different Nitrogen Fertilizer Treatments on Yield and Yield Components at Winter and Spring Sowing of Barley (Hordeum vulgare L.)

Abstract

This study was conducted to determine the effects of different nitrogen application time and doses at winter and spring sowing on yield and some yield components of barley varieties (Tokak-157/37 and Karatay-94) in 1995-1996 growing seasons under Konya ecological conditions. The barley varieties were sown winter and spring and nitrogen doses (0, 5 and 10 kg N/ da) were applied two different time (all of nitrogen at sowing time and 1/2 sowing time + 1/2 stem elongation period. According to the rusults of this research; the highest grain yield was obtained winter sowing x 10 kg N da¹ interaction at the both varieties (Tokak 356.5 kg.da¹ and Karatay-94 312.1 kg.da¹) and 10 kg N da¹x 1/2 sowing time + 1/2 stem elongation period interaction at Tokak variety. Summer sowing reduced grain yield by 72.0% and 83.0% Tokak and Karatay variety respectively. According to the winter sowing and increased nitrogen doses the grain yield, fertile spike number (m2), fertile tiller number per plant, spike lenght and grain number per spike had been increased. Grain weight per spike and 1000 kernel weight were positively effected by winter sowing but negatively effected by increased nitrogen doses.

Keywords

• Barley
• Nitrogen Fertilize
• Yield

References

1. Açıkgöz, N., 1988. Tarımda Araştırma ve Deneme Metotları. E.Ü. Ziraat Fakültesi Yayınları No: 478, Bornova-İzmir.
2. Akkaya, A., 1987. Kıraç Koşullarda Farklı Gübre Uygulamalarının Bazı Kışlık Arpa Çeşitlerinde Toplam Verim, Hasat Indeksi, Ham Protein Oranı İle Bin Dane Ağırlığına Etkısı. Doğa Türk Tarım ve Ormancılık Dergisi 11 (2): 239-249, Ankara.
3. Akkaya, A. ve Akten, Ş., 1989. Erzurum Kıraç Şartlarında Farklı Ekim Zamanlarının Kışlık Buğdayın Verim ve Bazı Verim Ögelerine Etkisi. Doğa, Türk Tarım ve Ormancılık Dergisi 13 (36): 913-923, Ankara.
4. Alptürk, C., 1975. Azotlu Gübre Miktarı ve Sulama Zamanları İle Tohum Miktar- larının Güzlük Arpa Çeşitlerinin Yetişmesi ve Verimlerine Etkisi. Konya Bölge Topraksu Araştırma Enstitüsü Yayınları, Genel Yayın No: 37, Rapor Serisi No: 24, Konya.
5. Anderson, W.K., 1985. Grain Yiled Responses of Barley and Durum Wheat to Split Nitrogen Applications Under Rainfed Conditions in a Mediterranean Envi- ronment. Field Crops Research, 12: 191-202. Ege, H., Seçkin, Y. ve Ceylan, A., 1992. Ege Bölgesinde Farklı Arpaların Adaptasyon ve Malt Özellikleri Üzerinde Çalışmalar. 2. Arpa Malt Semineri. Bahrı Dağdaş Milletlerarası Kışlık Hububat Arş. Merkezi, 138-172, Konya.
6. Ellis, R.P. and Russell, G., 1984. Plant Development and Grain Yield in Spring and Winter Barley. 1. Agric. Sci. Comb. 102: 85-95. Genç, 1., 1974. Yerli ve Yabancı Ekmeklik ve Makarnalık Buğday Çeşitlerinde Verim ve Verime Etkili