Research Article

Yapay Zekâ Tabanlı Gerçek Zamanlı Sürücü Uyuşukluğu Tespiti: Hibrit Model Yaklaşımı

Volume: 10 Number: 2 December 24, 2025
EN TR

Yapay Zekâ Tabanlı Gerçek Zamanlı Sürücü Uyuşukluğu Tespiti: Hibrit Model Yaklaşımı

Abstract

Sürücülerin yorgunluk ve uyuşukluk durumlarını gerçek zamanlı olarak tespit etmeyi amaçlayan derin öğrenme tabanlı bir model geliştirmektedir. MRL Eye Dataset ve Yawn Dataset gibi açık erişimli veri setlerinden faydalanarak, sürücülerin göz açık/kapalı durumları ve esneme hareketleri derinlemesine analiz edilmektedir. MRL Eye Dataset, yaklaşık 85.000 görüntü ile sürücünün göz durumlarını sınıflandırırken, Yawn Dataset ise 5.000’den fazla görüntü ile esneme hareketlerini tespit etmek için kullanılmaktadır. Bu veri setleri, modelin doğruluğunu artırmak amacıyla dengeli şekilde düzenlenmekte ve çeşitli ön işleme teknikleri ile iyileştirilmektedir. Model, CNN ile eğitilmekte ve transfer öğrenme teknikleriyle güçlendirilmekte, bu sayede modelin sınıflandırma başarısı önemli ölçüde artırılmaktadır. Modelin elde ettiği doğruluk oranı %98, hassasiyet oranı %97.5 ve özgüllük oranı ise %98.2 gibi yüksek metriklerle başarılı sonuçlar elde edilmektedir. Bu çalışma, literatürde ilk kez hem göz kırpma hem de esneme hareketlerini hibrit CNN tabanlı bir modelde birlikte ele almaktadır. Bu özgün yaklaşım, sürücü yorgunluğunu tespit etmede yalnızca tek parametreye odaklanan çalışmalara kıyasla daha kapsamlı ve güvenilir sonuçlar üretmektedir. Ayrıca, sentetik verilerin kullanılması, gerçek veri toplama zorluklarını aşarak daha geniş ve çeşitlendirilmiş veri setleriyle modelin eğitilmesine olanak tanımaktadır. Gelecekte, baş hareketleri, yüz ifadeleri ve diğer biyometrik verilerin sisteme entegre edilmesi ile modelin doğruluğu daha da artırılabilir ve sürücülerin dikkat seviyelerini daha kapsamlı bir şekilde değerlendirebilir. Ayrıca, farklı kültürel ve coğrafi gruplardan elde edilen verilerle modelin genellenebilirliği sağlanarak, daha geniş bir kullanıcı kitlesine hitap edilmesi mümkün hale gelebilmektedir. Sonuç olarak, bu çalışma, sürücü yorgunluğunu tespit etmeye yönelik geliştirilen derin öğrenme tabanlı modelin, trafik güvenliğini derinlemesine dönüştürebilecek büyük bir potansiyele sahip olduğunu ve yol güvenliğini önemli ölçüde artırabileceğini ortaya koymaktadır. Özellikle otonom araçlar ve akıllı ulaşım sistemleri gibi teknolojilerin gelişimiyle paralel olarak, bu model sürücü destek sistemlerine entegre edilerek, kazaların önlenmesine katkı sağlayabilir ve sürücülerin güvenliğini artırabilir. Bu model, trafik kazalarını önlemek ve sürücülerinin güvenliğini sağlamak adına devrim niteliğinde bir adım olarak değerlendirilebilmektedir.

Keywords

Supporting Institution

Yazarlar araştırma, yazarlık ya da çalışmanın yayınlanması için herhangi bir finansman destek almadıklarını beyan eder.

Ethical Statement

Çalışma, etik kurul izni ve herhangi bir özel izin gerektirmemektedir.

References

  1. Majeed, F., Shafique, U., Safran, M., Alfarhood, S., & Ashraf, I. (2023). Detection of drowsiness among drivers using novel deep convolutional neural network model. Sensors, 23(21), 8741. https://doi.org/10.3390/s23218741
  2. Jahan, I., Uddin, K. M. A., Murad, S. A., Miah, M. S. U., Khan, T. Z., Masud, M., Aljahdali, S., & Bairagi, A. K. (2023). 4d: A real-time driver drowsiness detector using deep learning. Electronics 12(1), 235. 10.3390/electronics12010235
  3. Florez, R., Palomino-Quispe, F., Coaquira-Castillo, R. J., Herrera-Levano, J. C., Paixão, T., & Alvarez, A. B. (2023). A cnn-based approach for driver drowsiness detection by real-time eye state identification. Applied Sciences, 13(13), 7849. https://doi.org/10.3390/app13137849
  4. Beles, H., Vesselenyi, T., Rus, A., Mitran, T., Scurt, F. B., & Tolea, B. A. (2024). Driver drowsiness multi-method detection for vehicles with autonomous driving functions. Sensors, 24(5), 1541. https://doi.org/10.3390/s24051541
  5. Amidei, A., Spinsante, S., Iadarola, G., Benatti, S., Tramarin, F., Pavan, P., & Rovati, L. (2023). Driver drowsiness detection: A machine learning approach on skin conductance. Sensors, 23(8), 4004. https://doi.org/10.3390/s23084004
  6. Wu, F., Fu, R., Ma, Y., Wang, C., & Zhang, Z. (2020). Relationship between speed perception and eye movement—a case study of crash-involved and crash-not-involved drivers in china. Plos one, 15(3), e0229650.
  7. Ebrahim Shaik, M. (2023). A systematic review on detection and prediction of driver drowsiness. Transportation Research Interdisciplinary Perspectives, 21, 100864. https://doi.org/10.1016/j.trip.2023.100864
  8. Das, S., Pratihar, S., Pradhan, B., Jhaveri, R. H., & Benedetto, F. (2024). Iot-assisted automatic driver drowsiness detection through facial movement analysis using deep learning and a u-net-based architecture. Information, 15(1), 30. 10.3390/info15010030

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Software Engineering (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 24, 2025

Submission Date

May 19, 2025

Acceptance Date

November 25, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 10 Number: 2

APA
Terzi, F., Süer, Ö., & Cicek, G. (2025). Yapay Zekâ Tabanlı Gerçek Zamanlı Sürücü Uyuşukluğu Tespiti: Hibrit Model Yaklaşımı. Sinop Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 10(2), 621-651. https://doi.org/10.33484/sinopfbd.1701924
AMA
1.Terzi F, Süer Ö, Cicek G. Yapay Zekâ Tabanlı Gerçek Zamanlı Sürücü Uyuşukluğu Tespiti: Hibrit Model Yaklaşımı. Sinop Uni J Nat Sci. 2025;10(2):621-651. doi:10.33484/sinopfbd.1701924
Chicago
Terzi, Furkan, Özlem Süer, and Gulay Cicek. 2025. “Yapay Zekâ Tabanlı Gerçek Zamanlı Sürücü Uyuşukluğu Tespiti: Hibrit Model Yaklaşımı”. Sinop Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 10 (2): 621-51. https://doi.org/10.33484/sinopfbd.1701924.
EndNote
Terzi F, Süer Ö, Cicek G (December 1, 2025) Yapay Zekâ Tabanlı Gerçek Zamanlı Sürücü Uyuşukluğu Tespiti: Hibrit Model Yaklaşımı. Sinop Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 10 2 621–651.
IEEE
[1]F. Terzi, Ö. Süer, and G. Cicek, “Yapay Zekâ Tabanlı Gerçek Zamanlı Sürücü Uyuşukluğu Tespiti: Hibrit Model Yaklaşımı”, Sinop Uni J Nat Sci, vol. 10, no. 2, pp. 621–651, Dec. 2025, doi: 10.33484/sinopfbd.1701924.
ISNAD
Terzi, Furkan - Süer, Özlem - Cicek, Gulay. “Yapay Zekâ Tabanlı Gerçek Zamanlı Sürücü Uyuşukluğu Tespiti: Hibrit Model Yaklaşımı”. Sinop Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 10/2 (December 1, 2025): 621-651. https://doi.org/10.33484/sinopfbd.1701924.
JAMA
1.Terzi F, Süer Ö, Cicek G. Yapay Zekâ Tabanlı Gerçek Zamanlı Sürücü Uyuşukluğu Tespiti: Hibrit Model Yaklaşımı. Sinop Uni J Nat Sci. 2025;10:621–651.
MLA
Terzi, Furkan, et al. “Yapay Zekâ Tabanlı Gerçek Zamanlı Sürücü Uyuşukluğu Tespiti: Hibrit Model Yaklaşımı”. Sinop Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, vol. 10, no. 2, Dec. 2025, pp. 621-5, doi:10.33484/sinopfbd.1701924.
Vancouver
1.Furkan Terzi, Özlem Süer, Gulay Cicek. Yapay Zekâ Tabanlı Gerçek Zamanlı Sürücü Uyuşukluğu Tespiti: Hibrit Model Yaklaşımı. Sinop Uni J Nat Sci. 2025 Dec. 1;10(2):621-5. doi:10.33484/sinopfbd.1701924


Articles published in Sinopjns are licensed under CC BY-NC 4.088x31.png