Research Article

Türk Lise Öğrencilerinin Mesleki Eğilimlerini Tahmin Etme: Farklı Makine Öğrenmesi Yöntemlerinin Yeni Bir Eğitim Verisi Üzerinde Karşılaştırılması

Volume: 10 Number: 2 December 24, 2025
TR EN

Türk Lise Öğrencilerinin Mesleki Eğilimlerini Tahmin Etme: Farklı Makine Öğrenmesi Yöntemlerinin Yeni Bir Eğitim Verisi Üzerinde Karşılaştırılması

Abstract

21. yüzyılda makine öğrenmesi (MÖ) uygulamalarının kullanıldığı alanların sayısı giderek artmaktadır. Eğitim, MÖ kullanımının son zamanlarda yaygınlaştığı alanlardan biridir. Günümüzde eğitim sistemindeki veriler devasa boyutlara ulaşmıştır. Bu verilerden anlamlı veri setleri oluşturulabilir ve bu veri setleri MÖ yöntemleri yardımıyla işlenebilir. Bununla birlikte, birçok çalışmada kullanılan veri setleri, öğrenciler veya öğretmenlerle yapılan ve tartışmalı/öznel veriler içeren anketlere dayanmaktadır. Bu çalışmada ise, 2014-2020 yılları arasında mezun olan öğrencilerin ders notları, mezuniyet yılları ve cinsiyet bilgilerini içeren 4 yıllık bir lisenin gerçek verilerinden yeni bir veri seti oluşturulmaktadır. Veri setindeki özellikler ile bu öğrencilerin kazandıkları üniversite bölümleri arasındaki ilişkiler dikkate alınmakta ve veriler üzerinde MÖ modelleri eğitilerek öğrencilerin mesleki eğilimlerinin tahmin edilmesi amaçlanmaktadır. Öğrencilerin kazandığı bölümlerin yer aldığı veri setinde sınıflandırma için çok sayıda farklı bölüm olduğundan, ilgili bölümleri ve meslekleri aynı sınıflandırma etiketi altında gruplandıran bir etiket gruplama yöntemiyle 3 ek veri seti daha oluşturulmaktadır. Sonrasında bu veri setleri için farklı MÖ modelleri eğitilerek analiz edilmektedir. Ayrıca, bu modellerden başarılı sonuç üreten 6 tanesi ile bir çoğunluk oylama yöntemi önerilmektedir. Sonuç olarak performans değerlendirmesi için; eğitim doğruluğu, Cohen puanı, F1 puanı ve test doğruluğu olmak üzere 4 farklı değerlendirme kriteri kullanılmaktadır. Bulgular, oluşturulan yeni eğitim veri seti için farklı MÖ yöntemleri ele alınarak sunulmakta ve tartışılmaktadır. Elde edilen bulgulara göre, klasik makine öğrenmesi yöntemleri kullanıldığında %75’e kadar tahmin doğruluğu elde edilirken, bu makine öğrenmesi yöntemleri kullanılarak geliştirilen çoğunluk oylama yöntemiyle başarım %80’e yaklaşmaktadır.

Keywords

Supporting Institution

Yazarlar bu araştırma için herhangi bir mali destek almamışlardır.

Ethical Statement

Bu çalışma etik kurul izni veya herhangi bir özel izin gerektirmemektedir.

References

  1. Delors, J. (1996b). Learning : the treasure within : report to UNESCO of the International Commission on Education for the Twenty-first Century. http://bvbr.bib-bvb.de:8991/F?func=service&doc_library=BVB01&local_base=BVB01&doc_number=007405168&sequence=000002&line_number=0001&func_code=DB_RECORDS&service_type=MEDIA
  2. Kucak, D., Juricic, V., & Dambic, G. (2018). Machine Learning in Education - A survey of current research Trends. In Annals of DAAAM for & proceedings of the . International DAAAM Symposium (pp. 0406–0410). https://doi.org/10.2507/29th.daaam.proceedings.059
  3. Ocaña-Fernández, Y., Valenzuela-Fernández, L. A., & Garro-Aburto, L. L. (2019). Artificial Intelligence and Its Implications in Higher Education. Propositos Y Representaciones, 7(2), 553–568. https://doi.org/10.20511/pyr2019.v7n2.274
  4. Raja, R., & Nagasubramani, P. C. (2018). Impact of modern technology in education. Journal of Applied and Advanced Research, 3(1),33–35. https://doi.org/10.21839/jaar.2018.v3is1.165
  5. Alpaydin, E. (2016b). Machine Learning : The new AI. https://bvbr.bib-bvb.de:443/F?func=service&doc_library=BVB01&local_base=BVB01&doc_number=029233302&sequence=000002&line_number=0001&func_code=DB_RECORDS&service_type=MEDIA
  6. Pedro, F., Subosa, M., Rivas, A., & Valverde, P. (2019). Artificial intelligence in education: Challenges and opportunities for sustainable development. (UNESCO Publication No ED-2019/WS/8). https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000366994
  7. Roll, I., & Wylie, R. (2016). Evolution and revolution in artificial intelligence in education. International Journal of Artificial Intelligence in Education, 26(2), 582–599. https://doi.org/10.1007/s40593-016-0110-3
  8. Timms, M. J. (2016). Letting artificial intelligence in education out of the box: educational cobots and smart classrooms. International Journal of Artificial Intelligence in Education, 26(2), 701–712. https://doi.org/10.1007/s40593-016-0095-y

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Software Engineering (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 24, 2025

Submission Date

August 22, 2025

Acceptance Date

October 28, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 10 Number: 2

APA
Çelik, E. F., & Özçevik, Y. (2025). Türk Lise Öğrencilerinin Mesleki Eğilimlerini Tahmin Etme: Farklı Makine Öğrenmesi Yöntemlerinin Yeni Bir Eğitim Verisi Üzerinde Karşılaştırılması. Sinop Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 10(2), 562-582. https://doi.org/10.33484/sinopfbd.1770247
AMA
1.Çelik EF, Özçevik Y. Türk Lise Öğrencilerinin Mesleki Eğilimlerini Tahmin Etme: Farklı Makine Öğrenmesi Yöntemlerinin Yeni Bir Eğitim Verisi Üzerinde Karşılaştırılması. Sinop Uni J Nat Sci. 2025;10(2):562-582. doi:10.33484/sinopfbd.1770247
Chicago
Çelik, Esat Fazlullah, and Yusuf Özçevik. 2025. “Türk Lise Öğrencilerinin Mesleki Eğilimlerini Tahmin Etme: Farklı Makine Öğrenmesi Yöntemlerinin Yeni Bir Eğitim Verisi Üzerinde Karşılaştırılması”. Sinop Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 10 (2): 562-82. https://doi.org/10.33484/sinopfbd.1770247.
EndNote
Çelik EF, Özçevik Y (December 1, 2025) Türk Lise Öğrencilerinin Mesleki Eğilimlerini Tahmin Etme: Farklı Makine Öğrenmesi Yöntemlerinin Yeni Bir Eğitim Verisi Üzerinde Karşılaştırılması. Sinop Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 10 2 562–582.
IEEE
[1]E. F. Çelik and Y. Özçevik, “Türk Lise Öğrencilerinin Mesleki Eğilimlerini Tahmin Etme: Farklı Makine Öğrenmesi Yöntemlerinin Yeni Bir Eğitim Verisi Üzerinde Karşılaştırılması”, Sinop Uni J Nat Sci, vol. 10, no. 2, pp. 562–582, Dec. 2025, doi: 10.33484/sinopfbd.1770247.
ISNAD
Çelik, Esat Fazlullah - Özçevik, Yusuf. “Türk Lise Öğrencilerinin Mesleki Eğilimlerini Tahmin Etme: Farklı Makine Öğrenmesi Yöntemlerinin Yeni Bir Eğitim Verisi Üzerinde Karşılaştırılması”. Sinop Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 10/2 (December 1, 2025): 562-582. https://doi.org/10.33484/sinopfbd.1770247.
JAMA
1.Çelik EF, Özçevik Y. Türk Lise Öğrencilerinin Mesleki Eğilimlerini Tahmin Etme: Farklı Makine Öğrenmesi Yöntemlerinin Yeni Bir Eğitim Verisi Üzerinde Karşılaştırılması. Sinop Uni J Nat Sci. 2025;10:562–582.
MLA
Çelik, Esat Fazlullah, and Yusuf Özçevik. “Türk Lise Öğrencilerinin Mesleki Eğilimlerini Tahmin Etme: Farklı Makine Öğrenmesi Yöntemlerinin Yeni Bir Eğitim Verisi Üzerinde Karşılaştırılması”. Sinop Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, vol. 10, no. 2, Dec. 2025, pp. 562-8, doi:10.33484/sinopfbd.1770247.
Vancouver
1.Esat Fazlullah Çelik, Yusuf Özçevik. Türk Lise Öğrencilerinin Mesleki Eğilimlerini Tahmin Etme: Farklı Makine Öğrenmesi Yöntemlerinin Yeni Bir Eğitim Verisi Üzerinde Karşılaştırılması. Sinop Uni J Nat Sci. 2025 Dec. 1;10(2):562-8. doi:10.33484/sinopfbd.1770247


Articles published in Sinopjns are licensed under CC BY-NC 4.088x31.png