Araştırma Makalesi

Türk Lise Öğrencilerinin Mesleki Eğilimlerini Tahmin Etme: Farklı Makine Öğrenmesi Yöntemlerinin Yeni Bir Eğitim Verisi Üzerinde Karşılaştırılması

Cilt: 10 Sayı: 2 24 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Türk Lise Öğrencilerinin Mesleki Eğilimlerini Tahmin Etme: Farklı Makine Öğrenmesi Yöntemlerinin Yeni Bir Eğitim Verisi Üzerinde Karşılaştırılması

Öz

21. yüzyılda makine öğrenmesi (MÖ) uygulamalarının kullanıldığı alanların sayısı giderek artmaktadır. Eğitim, MÖ kullanımının son zamanlarda yaygınlaştığı alanlardan biridir. Günümüzde eğitim sistemindeki veriler devasa boyutlara ulaşmıştır. Bu verilerden anlamlı veri setleri oluşturulabilir ve bu veri setleri MÖ yöntemleri yardımıyla işlenebilir. Bununla birlikte, birçok çalışmada kullanılan veri setleri, öğrenciler veya öğretmenlerle yapılan ve tartışmalı/öznel veriler içeren anketlere dayanmaktadır. Bu çalışmada ise, 2014-2020 yılları arasında mezun olan öğrencilerin ders notları, mezuniyet yılları ve cinsiyet bilgilerini içeren 4 yıllık bir lisenin gerçek verilerinden yeni bir veri seti oluşturulmaktadır. Veri setindeki özellikler ile bu öğrencilerin kazandıkları üniversite bölümleri arasındaki ilişkiler dikkate alınmakta ve veriler üzerinde MÖ modelleri eğitilerek öğrencilerin mesleki eğilimlerinin tahmin edilmesi amaçlanmaktadır. Öğrencilerin kazandığı bölümlerin yer aldığı veri setinde sınıflandırma için çok sayıda farklı bölüm olduğundan, ilgili bölümleri ve meslekleri aynı sınıflandırma etiketi altında gruplandıran bir etiket gruplama yöntemiyle 3 ek veri seti daha oluşturulmaktadır. Sonrasında bu veri setleri için farklı MÖ modelleri eğitilerek analiz edilmektedir. Ayrıca, bu modellerden başarılı sonuç üreten 6 tanesi ile bir çoğunluk oylama yöntemi önerilmektedir. Sonuç olarak performans değerlendirmesi için; eğitim doğruluğu, Cohen puanı, F1 puanı ve test doğruluğu olmak üzere 4 farklı değerlendirme kriteri kullanılmaktadır. Bulgular, oluşturulan yeni eğitim veri seti için farklı MÖ yöntemleri ele alınarak sunulmakta ve tartışılmaktadır. Elde edilen bulgulara göre, klasik makine öğrenmesi yöntemleri kullanıldığında %75’e kadar tahmin doğruluğu elde edilirken, bu makine öğrenmesi yöntemleri kullanılarak geliştirilen çoğunluk oylama yöntemiyle başarım %80’e yaklaşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Yazarlar bu araştırma için herhangi bir mali destek almamışlardır.

Etik Beyan

Bu çalışma etik kurul izni veya herhangi bir özel izin gerektirmemektedir.

Kaynakça

  1. Delors, J. (1996b). Learning : the treasure within : report to UNESCO of the International Commission on Education for the Twenty-first Century. http://bvbr.bib-bvb.de:8991/F?func=service&doc_library=BVB01&local_base=BVB01&doc_number=007405168&sequence=000002&line_number=0001&func_code=DB_RECORDS&service_type=MEDIA
  2. Kucak, D., Juricic, V., & Dambic, G. (2018). Machine Learning in Education - A survey of current research Trends. In Annals of DAAAM for & proceedings of the . International DAAAM Symposium (pp. 0406–0410). https://doi.org/10.2507/29th.daaam.proceedings.059
  3. Ocaña-Fernández, Y., Valenzuela-Fernández, L. A., & Garro-Aburto, L. L. (2019). Artificial Intelligence and Its Implications in Higher Education. Propositos Y Representaciones, 7(2), 553–568. https://doi.org/10.20511/pyr2019.v7n2.274
  4. Raja, R., & Nagasubramani, P. C. (2018). Impact of modern technology in education. Journal of Applied and Advanced Research, 3(1),33–35. https://doi.org/10.21839/jaar.2018.v3is1.165
  5. Alpaydin, E. (2016b). Machine Learning : The new AI. https://bvbr.bib-bvb.de:443/F?func=service&doc_library=BVB01&local_base=BVB01&doc_number=029233302&sequence=000002&line_number=0001&func_code=DB_RECORDS&service_type=MEDIA
  6. Pedro, F., Subosa, M., Rivas, A., & Valverde, P. (2019). Artificial intelligence in education: Challenges and opportunities for sustainable development. (UNESCO Publication No ED-2019/WS/8). https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000366994
  7. Roll, I., & Wylie, R. (2016). Evolution and revolution in artificial intelligence in education. International Journal of Artificial Intelligence in Education, 26(2), 582–599. https://doi.org/10.1007/s40593-016-0110-3
  8. Timms, M. J. (2016). Letting artificial intelligence in education out of the box: educational cobots and smart classrooms. International Journal of Artificial Intelligence in Education, 26(2), 701–712. https://doi.org/10.1007/s40593-016-0095-y

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yazılım Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

24 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

22 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

28 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 10 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Çelik, E. F., & Özçevik, Y. (2025). Türk Lise Öğrencilerinin Mesleki Eğilimlerini Tahmin Etme: Farklı Makine Öğrenmesi Yöntemlerinin Yeni Bir Eğitim Verisi Üzerinde Karşılaştırılması. Sinop Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 10(2), 562-582. https://doi.org/10.33484/sinopfbd.1770247
AMA
1.Çelik EF, Özçevik Y. Türk Lise Öğrencilerinin Mesleki Eğilimlerini Tahmin Etme: Farklı Makine Öğrenmesi Yöntemlerinin Yeni Bir Eğitim Verisi Üzerinde Karşılaştırılması. Sinopfbd. 2025;10(2):562-582. doi:10.33484/sinopfbd.1770247
Chicago
Çelik, Esat Fazlullah, ve Yusuf Özçevik. 2025. “Türk Lise Öğrencilerinin Mesleki Eğilimlerini Tahmin Etme: Farklı Makine Öğrenmesi Yöntemlerinin Yeni Bir Eğitim Verisi Üzerinde Karşılaştırılması”. Sinop Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 10 (2): 562-82. https://doi.org/10.33484/sinopfbd.1770247.
EndNote
Çelik EF, Özçevik Y (01 Aralık 2025) Türk Lise Öğrencilerinin Mesleki Eğilimlerini Tahmin Etme: Farklı Makine Öğrenmesi Yöntemlerinin Yeni Bir Eğitim Verisi Üzerinde Karşılaştırılması. Sinop Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 10 2 562–582.
IEEE
[1]E. F. Çelik ve Y. Özçevik, “Türk Lise Öğrencilerinin Mesleki Eğilimlerini Tahmin Etme: Farklı Makine Öğrenmesi Yöntemlerinin Yeni Bir Eğitim Verisi Üzerinde Karşılaştırılması”, Sinopfbd, c. 10, sy 2, ss. 562–582, Ara. 2025, doi: 10.33484/sinopfbd.1770247.
ISNAD
Çelik, Esat Fazlullah - Özçevik, Yusuf. “Türk Lise Öğrencilerinin Mesleki Eğilimlerini Tahmin Etme: Farklı Makine Öğrenmesi Yöntemlerinin Yeni Bir Eğitim Verisi Üzerinde Karşılaştırılması”. Sinop Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 10/2 (01 Aralık 2025): 562-582. https://doi.org/10.33484/sinopfbd.1770247.
JAMA
1.Çelik EF, Özçevik Y. Türk Lise Öğrencilerinin Mesleki Eğilimlerini Tahmin Etme: Farklı Makine Öğrenmesi Yöntemlerinin Yeni Bir Eğitim Verisi Üzerinde Karşılaştırılması. Sinopfbd. 2025;10:562–582.
MLA
Çelik, Esat Fazlullah, ve Yusuf Özçevik. “Türk Lise Öğrencilerinin Mesleki Eğilimlerini Tahmin Etme: Farklı Makine Öğrenmesi Yöntemlerinin Yeni Bir Eğitim Verisi Üzerinde Karşılaştırılması”. Sinop Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, c. 10, sy 2, Aralık 2025, ss. 562-8, doi:10.33484/sinopfbd.1770247.
Vancouver
1.Esat Fazlullah Çelik, Yusuf Özçevik. Türk Lise Öğrencilerinin Mesleki Eğilimlerini Tahmin Etme: Farklı Makine Öğrenmesi Yöntemlerinin Yeni Bir Eğitim Verisi Üzerinde Karşılaştırılması. Sinopfbd. 01 Aralık 2025;10(2):562-8. doi:10.33484/sinopfbd.1770247


Sinopfbd' de yayınlanan makaleler CC BY-NC 4.0 ile lisanslanmıştır.  88x31.png