TR
EN
Sosyal Bilgiler Alanında Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Çalışmaları Üzerine Yapılan Tezlerin Değerlendirilmesi
Abstract
Bu çalışma, Türkiye’deki sosyal bilgiler alanında toplumsal cinsiyet ve/veya kadın çalışmaları üzerine yapılan yüksek lisans-doktora tezlerinin genel özelliklerini ortaya koymayı hedeflediğinden bir içerik analizi çalışmasıdır. Çalışma, 2008-2023 yılları arasında 21 üniversitede yapılan 33 tezi kapsamaktadır. Çalışmaya ilişkin veriler, ‘sosyal bilgiler’ ile ‘toplumsal cinsiyet veya kadın’ başlıklı tezlerden oluşmaktadır. Bu tezlerin yıllara göre dağılımı, üniversitelere göre dağılımı, araştırmacı ve danışman özelliklerine göre dağılımı, araştırma yöntemlerine göre dağılımı, genel amaçlarının dağılımı, sonuçları ve önerileri incelenmiştir. Çalışmada ortaya çıkan sonuçlardan bazıları şu şekildedir: Türkiye’de sosyal bilgiler alanında toplumsal cinsiyet ve/veya kadın çalışmaları üzerine yapılan tezlerin gün geçtikçe arttığı ve çoğunlukla yüksek lisans tezlerinden üretildiği saptanmıştır. Tezlerin üniversitelere göre dağılımı açısından en fazla tezin Gazi ve Sinop Üniversitelerinde yapıldığı belirlenmiştir. Araştırma yöntemlerine göre dağılımı açısından da en çok nitel yöntemin kullanıldığı tespit edilmiştir. Tezlerin genel amaçlarının genellikle ders kitabı incelemeleri olduğu görülmüştür. Bu durumda derslerde uygulamaya dönük tezlerin azlığı dikkat çekmektedir. Tezlerin sonuçları ise çoğunlukla benzerlik taşımaktadır. Tezlerdeki ders kitabı incelemelerinde kadın-erkek arasında cinsiyet eşitsizliği ve ayrımcılıklar olduğu; ders kitaplarındaki temsillerin çoğunlukla geleneksel rollerde sunulduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca tezleri yazan kadın araştırmacıların, erkek araştırmacılara göre sayı olarak fazla olduğu, ancak danışmanların daha çok erkek olduğu söylenebilir. Bu çalışma, gelecekteki araştırmacıları sosyal bilgiler alanında toplumsal cinsiyet ve/veya kadın çalışmaları açısından özgün konulara yönlendirmesi ve benzer konularda yığılma olmasını engellemesi açısından önemlidir.
Keywords
References
- Akay Şahin, M. & Açıkalın, M. (2021). Gender representation in elementary and middle school social studies textbooks in Turkey. Journal of International Women’s Studies, 22(1), 417-445. https://vc.bridgew.edu/jiws/vol22/iss1/25
- Akay Şahin, M. & Açıkalın, M. (2024). Sosyal bilgiler ders kitaplarındaki biyografilerin incelenmesi: Kadın şahsiyetler biyografilerde nasıl tanıtılıyor? KADEM: Kadın Araştırmaları Dergisi, 10(1), 241-282. https://doi.org/10.21798/kadem.2024.152
- Akgün, İ. H. & Akgün, M. (2021). Sosyal bilgiler eğitiminde teknoloji kullanımına yönelik tezlerin incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (58), 227-247. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1307506
- Alaca, E. (2020). Türkiye’de sosyal bilgiler ders kitapları üzerine yapılan lisansüstü eğitim tezlerinin değerlendirilmesi. Asya Studies-Academic Social Studies/Akademik Sosyal Araştırmalar, 4(12), 1-10. https://doi.org/10.31455/asya.732746
- Alp, A. & Işık, N. (2024). Toplumsal cinsiyet ve din konulu tezlerin haritalandırılması: Bibliyometrik inceleme. M. Yağbasan (Ed.), Sosyal bilimler alanında akademik araştırma ve değerlendirmeler-II içinde (s. 59-76). Özgür Yayınları.
- Aratemur Çimen, Ç. & Bayhan, S. (2018). Değişen ders kitaplarında toplumsal cinsiyet. Kültür ve Siyasette Feminist Yaklaşımlar, 36, 72-102. https://feministyaklasimlar.org/sayi-36-ekim-2018/degisen-ders-kitaplarinda-toplumsal-cinsiyet/
- Aydın, J. (2022). Türkiye’de sosyal bilgiler eğitimi alanında yapılan tezlerin eğilimi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi.
- Bhasin, K. (2003). Toplumsal cinsiyet “Bize yüklenen roller”. K. Ay (Çev.). KADAV Yayınları. Boran Beytüt, E. (2022). 2011-2020 yılları arasında sosyal bilgiler eğitimi alanında yapılmış lisansüstü tezlerin değerlendirilmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Aksaray Üniversitesi.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Other Fields of Education (Other)
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
December 31, 2024
Submission Date
November 10, 2024
Acceptance Date
December 19, 2024
Published in Issue
Year 2024 Volume: 8 Number: Eğitim Bilimleri Özel Sayısı
APA
Akay Şahin, M. (2024). Sosyal Bilgiler Alanında Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Çalışmaları Üzerine Yapılan Tezlerin Değerlendirilmesi. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(Eğitim Bilimleri Özel Sayısı), 131-163. https://izlik.org/JA53MY33UJ
AMA
1.Akay Şahin M. Sosyal Bilgiler Alanında Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Çalışmaları Üzerine Yapılan Tezlerin Değerlendirilmesi. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2024;8(Eğitim Bilimleri Özel Sayısı):131-163. https://izlik.org/JA53MY33UJ
Chicago
Akay Şahin, Melis. 2024. “Sosyal Bilgiler Alanında Toplumsal Cinsiyet Ve Kadın Çalışmaları Üzerine Yapılan Tezlerin Değerlendirilmesi”. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 8 (Eğitim Bilimleri Özel Sayısı): 131-63. https://izlik.org/JA53MY33UJ.
EndNote
Akay Şahin M (December 1, 2024) Sosyal Bilgiler Alanında Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Çalışmaları Üzerine Yapılan Tezlerin Değerlendirilmesi. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 8 Eğitim Bilimleri Özel Sayısı 131–163.
IEEE
[1]M. Akay Şahin, “Sosyal Bilgiler Alanında Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Çalışmaları Üzerine Yapılan Tezlerin Değerlendirilmesi”, Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 8, no. Eğitim Bilimleri Özel Sayısı, pp. 131–163, Dec. 2024, [Online]. Available: https://izlik.org/JA53MY33UJ
ISNAD
Akay Şahin, Melis. “Sosyal Bilgiler Alanında Toplumsal Cinsiyet Ve Kadın Çalışmaları Üzerine Yapılan Tezlerin Değerlendirilmesi”. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 8/Eğitim Bilimleri Özel Sayısı (December 1, 2024): 131-163. https://izlik.org/JA53MY33UJ.
JAMA
1.Akay Şahin M. Sosyal Bilgiler Alanında Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Çalışmaları Üzerine Yapılan Tezlerin Değerlendirilmesi. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2024;8:131–163.
MLA
Akay Şahin, Melis. “Sosyal Bilgiler Alanında Toplumsal Cinsiyet Ve Kadın Çalışmaları Üzerine Yapılan Tezlerin Değerlendirilmesi”. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 8, no. Eğitim Bilimleri Özel Sayısı, Dec. 2024, pp. 131-63, https://izlik.org/JA53MY33UJ.
Vancouver
1.Melis Akay Şahin. Sosyal Bilgiler Alanında Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Çalışmaları Üzerine Yapılan Tezlerin Değerlendirilmesi. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi [Internet]. 2024 Dec. 1;8(Eğitim Bilimleri Özel Sayısı):131-63. Available from: https://izlik.org/JA53MY33UJ