Research Article

Psikolojik Sıkıntı ile Psikolojik Sağlamlık Arasında Belirsizliğe Tahammülsüzlük, Erteleme ve Ruminasyonun Paralel Aracı Rolü

Volume: 9 Number: 2 November 30, 2025
EN TR

Psikolojik Sıkıntı ile Psikolojik Sağlamlık Arasında Belirsizliğe Tahammülsüzlük, Erteleme ve Ruminasyonun Paralel Aracı Rolü

Abstract

Psikolojik sağlamlık son dönemlerde ivme kazanan ve üzerinde durulan önemli bir kavramdır. Psikolojik sağlamlık, olumsuz yaşam deneyimlerine karşın kişinin bu olumsuz koşulların üstesinden başarıyla gelebilme ve uyum sağlayabilme yeteneği anlamına gelmektedir. Bu araştırmanın amacı psikolojik sağlamlık ile psikolojik sıkıntı arasında belirsizliğe tahammülsüzlük, erteleme ve ruminasyonun aracı rolü incelenmiştir. Araştırmanın örneklemi 260 kadın ve 119 erkek olmak üzere toplam 379 kişiden oluşmaktadır. Verilerin analizinde önce kavramların betimsel istatistiklerine bakılmış, korelasyon analizi ve güvenirlikleri incelenmiş ve anlamlı ilişkiler sonucunda Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre psikolojik sıkıntı ile psikolojik sağlamlık arasında belirsizliğe tahammülsüzlük, erteleme ve ruminasyonun aracı rol oynadığı bulgusuna ulaşılmıştır. Başka bir ifade ile psikolojik sıkıntı psikolojik sağlamlığı hem doğrudan hem de belirsizliğe tahammülsüzlük, erteleme ve ruminasyon üzerinden dolaylı olarak yordamaktadır. Bireylerin yaşadıkları psikolojik problemler belirsizliğe daha tahammülsüz bir durumda olduklarını, ertelemeye eğilim gösterdiklerini ve daha fazla ruminatif düşüncelere sahip olduklarını böylece yaşadıkları zorluklar karşısında top-larlanmaları daha güç olduğunu gösterebilir.

Keywords

References

  1. Akaike, H. (1987). Factor analysis and AIC. Psychometrika, 52(3), 317-332.
  2. Akkaya, H. (2021). Şükran, belirsizliğe tahammülsüzlük ve psikolojik sağlamlığın öğretmenlerin yaşam doyumu ile ilişkisinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Van: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi.
  3. Altun, Y., Özen, M., & Kuloğlu, M. M. (2019). Psikolojik Sıkıntı Ölçeğinin Türkçe uyarlaması: Geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Anatolian Journal of Psychiatry/Anadolu Psikiyatri Dergisi, 20, 23-31. https://doi.org/10.5455/apd.12801
  4. Armutlu, İ. (2019). Belirsizliğe tahammülsüzlük, dürtüsellik, ruminasyon ve genel erteleme eğiliminin psikolojik belirtiler ile ilişkisi. Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Başkent Üniversitesi.
  5. Arslan, G. (2015). Çocuk ve genç psikolojik sağlamlık ölçeği’nin (çgpsö) psikometrik özellikleri: geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Ege Eğitim Dergisi, 16(1), 1-12. https://doi.org/10.12984/eed.23397
  6. Aydın, A., & Özcan, B. E. (2021). Covid-19 pandemi sürecinde sağlık çalışanlarında belirsizliğe tahammülsüzlük, ruminatif düşünme biçimi ve psikolojik sağlamlık düzeyleri. Cukurova Medical Journal, 46(3), 1191-1200. https://doi.org/10.17826/cumj.925771
  7. Bacchi, S., & Licinio, J. (2017). Resilience and psychological distress in psychology and medical students. Academic psychiatry, 41, 185-188. https://doi.org/10.1007/s40596-016-0488-0
  8. Balkıs, M. (2006). Öğretmen adaylarının davranışlarındaki erteleme eğiliminin, karar verme tarzları ile ilişkisi. [Yayınlanmamış doktora tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Social and Humanities Education (Excluding Economics, Business and Management)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

November 27, 2025

Publication Date

November 30, 2025

Submission Date

January 28, 2025

Acceptance Date

May 30, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 9 Number: 2

APA
Akyıl, Y., Sarı, N., & Erdinç, B. (2025). Psikolojik Sıkıntı ile Psikolojik Sağlamlık Arasında Belirsizliğe Tahammülsüzlük, Erteleme ve Ruminasyonun Paralel Aracı Rolü. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(2), 1155-1178. https://doi.org/10.30561/sinopusd.1628217
AMA
1.Akyıl Y, Sarı N, Erdinç B. Psikolojik Sıkıntı ile Psikolojik Sağlamlık Arasında Belirsizliğe Tahammülsüzlük, Erteleme ve Ruminasyonun Paralel Aracı Rolü. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;9(2):1155-1178. doi:10.30561/sinopusd.1628217
Chicago
Akyıl, Yusuf, Nursenem Sarı, and Beste Erdinç. 2025. “Psikolojik Sıkıntı Ile Psikolojik Sağlamlık Arasında Belirsizliğe Tahammülsüzlük, Erteleme Ve Ruminasyonun Paralel Aracı Rolü”. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 9 (2): 1155-78. https://doi.org/10.30561/sinopusd.1628217.
EndNote
Akyıl Y, Sarı N, Erdinç B (November 1, 2025) Psikolojik Sıkıntı ile Psikolojik Sağlamlık Arasında Belirsizliğe Tahammülsüzlük, Erteleme ve Ruminasyonun Paralel Aracı Rolü. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 9 2 1155–1178.
IEEE
[1]Y. Akyıl, N. Sarı, and B. Erdinç, “Psikolojik Sıkıntı ile Psikolojik Sağlamlık Arasında Belirsizliğe Tahammülsüzlük, Erteleme ve Ruminasyonun Paralel Aracı Rolü”, Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 9, no. 2, pp. 1155–1178, Nov. 2025, doi: 10.30561/sinopusd.1628217.
ISNAD
Akyıl, Yusuf - Sarı, Nursenem - Erdinç, Beste. “Psikolojik Sıkıntı Ile Psikolojik Sağlamlık Arasında Belirsizliğe Tahammülsüzlük, Erteleme Ve Ruminasyonun Paralel Aracı Rolü”. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 9/2 (November 1, 2025): 1155-1178. https://doi.org/10.30561/sinopusd.1628217.
JAMA
1.Akyıl Y, Sarı N, Erdinç B. Psikolojik Sıkıntı ile Psikolojik Sağlamlık Arasında Belirsizliğe Tahammülsüzlük, Erteleme ve Ruminasyonun Paralel Aracı Rolü. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;9:1155–1178.
MLA
Akyıl, Yusuf, et al. “Psikolojik Sıkıntı Ile Psikolojik Sağlamlık Arasında Belirsizliğe Tahammülsüzlük, Erteleme Ve Ruminasyonun Paralel Aracı Rolü”. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 9, no. 2, Nov. 2025, pp. 1155-78, doi:10.30561/sinopusd.1628217.
Vancouver
1.Yusuf Akyıl, Nursenem Sarı, Beste Erdinç. Psikolojik Sıkıntı ile Psikolojik Sağlamlık Arasında Belirsizliğe Tahammülsüzlük, Erteleme ve Ruminasyonun Paralel Aracı Rolü. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2025 Nov. 1;9(2):1155-78. doi:10.30561/sinopusd.1628217