Research Article

7 Ekim'den 8 Aralık Suriye Devrimine: Orta Doğu’daki Jeopolitik Rekabet

Volume: 9 Number: 1 May 31, 2025
EN TR

7 Ekim'den 8 Aralık Suriye Devrimine: Orta Doğu’daki Jeopolitik Rekabet

Abstract

7 Ekim 2023 tarihinde başlayan ve 8 Aralık’ta Suriye’deki rejimin devrilmesiyle devam eden süreç, Orta Doğu’da büyük bir jeopolitik dönüşüm yaratmıştır. ABD ve Çin arasındaki küresel rekabetin Orta Doğu’daki yansımaları belirginleşirken, Türkiye, Katar, Suudi Arabistan ve İsrail gibi diğer bölgesel aktörler de bu yeni dönemde daha etkili roller üstlenmeye başlamıştır. Lübnan’daki Hizbullah’ın zayıflaması, Esed rejiminin devrilmesi ve büyük güçler arasındaki rekabet bağlamında Suriye’nin jeopolitik önemi daha da artmıştır. Suriye, jeopolitik konumu nedeniyle tarih boyunca büyük güçlerin ilgisini çeken bir ülke olmuştur. Orta Doğu’nun kalbinde yer alan Suriye, farklı küresel ve bölgesel dinamiklerin kesişim noktasında bulunmaktadır. Bu nedenle, Suriye’deki gelişmeler sadece bölgesel aktörleri değil, küresel güçleri de yakından ilgilendirmektedir. Türkiye, Suriye’deki rejim değişikliği sonrası yeni yönetimle ilişkilerini hızla geliştirme yoluna gitmiştir. Suriye’nin yeniden inşasında rol oynayan Türkiye, Suriye ile olası bir Münhasır Ekonomik Bölge (MEB) anlaşması yaparak, Doğu Akdeniz’deki jeopolitik etkisini artırmayı hedeflemektedir. Ayrıca Katar ile birlikte Suriye üzerinden Avrupa’ya doğal gaz taşımayı amaçlayan yeni boru hattı projeleri ile de küresel ve bölgesel alanda önemli bir jeopolitik hamle yapmaktadır. Bu makalede 7 Ekim 2023 tarihinde başlayan ve 8 Aralık’ta Suriye’deki rejimin devrilmesiyle devam eden Orta Doğu’da büyük bir jeopolitik dönüşüm vaka analizi yöntemi ile açıklayıcı vaka analizi yoluyla incelenmesi hedeflenmiştir. Bu bağlamda Yapısalcı Yaklaşım ile 8 Aralık’taki rejim değişikliğinin nedenlerinin toplumsal ve ekonomik yapıların çözülmesinin bir sonucu olarak jeopolitik rekabetin de etkisiyle gerçekleştiğini iddia etmektedir.

Keywords

References

  1. Anadolu Ajansı. (2025, Ocak 24). Hindistan’ı Orta Doğu ve Avrupa'ya bağlayacak koridor için AB ve 7 ülke, mutabakat zaptı imzaladı. Anadolu Agency. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/hindistan-i-orta-dogu-ve-avrupaya-baglayacak-koridor-icin-ab-ve-7-ulke-mutabakat-zapti-imzaladi/2987980
  2. Al-Habahbeh, O. (2025). Information, Kan arabisk gas erstatte den russiske? Bibliotek.dk. https://bibliotek.dk/materiale/kan-arabisk-gas-erstatte-den-russiske-_osama-al-habahbeh/work-of:870971-avis:140199745?
  3. Badi, E., & al-Jabassini, A. (2025, Şubat 24). Turkey’s Syria and Libya strategies add up to a Mediterranean power play. Atlantic Council. https://www.atlanticcouncil.org/blogs/menasource/turkey-syria-libya-strategy-mediterranean-power-play/
  4. Cantone, S. (2025, Ocak 10). Syria’s road ahead: How transport infrastructure could be the key to stability. Euronews. https://www.euronews.com/2025/01/10/syrias-road-ahead-how-transport-infrastructure-could-be-the-key-to-stability
  5. Cengiz, S. (2025, Ocak 24). Türkiye’s strategic approach to the Middle East. Arab News. https://www.arabnews.com/node/2587732
  6. Hacaoğlu, S , Kozok , F. (2025, Şubat 6). Turkey seeks military bases to gain edge in post-Assad Syria. Bloomberg. https://www.bloomberg.com/news/articles/2025-02-06/turkey-weighs-military-bases-in-syria-to-gain-edge-after-assad-fall?srnd=undefined
  7. Independent Türkçe. (2025, Şubat 24). Hindistan'ı Avrupa'ya bağlayacak koridor hakkın-da bilinenler. İndependent Türkçe. https://www.indyturk.com/node/660456/d%C3%BCnya/hindistan%C4%B1-avrupaya-ba%C4%9Flayacak-koridor-hakk%C4%B1nda-bilinenler
  8. Kalkan, D. (2020). Soğuk Savaş Dönemi Sonrası Türk Dış Politikasında Enerji Güvenliği ve Azerbaycan. Sonçağ Yayınları.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Regional Development and Globalisation in Sociology, Early Modern History of Middle East

Journal Section

Research Article

Publication Date

May 31, 2025

Submission Date

April 18, 2025

Acceptance Date

May 20, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 9 Number: 1

APA
Kalkan, D., & Karaoğlu, O. (2025). 7 Ekim’den 8 Aralık Suriye Devrimine: Orta Doğu’daki Jeopolitik Rekabet. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1), 637-665. https://doi.org/10.30561/sinopusd.1678911
AMA
1.Kalkan D, Karaoğlu O. 7 Ekim’den 8 Aralık Suriye Devrimine: Orta Doğu’daki Jeopolitik Rekabet. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;9(1):637-665. doi:10.30561/sinopusd.1678911
Chicago
Kalkan, Duhan, and Orhan Karaoğlu. 2025. “7 Ekim’den 8 Aralık Suriye Devrimine: Orta Doğu’daki Jeopolitik Rekabet”. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 9 (1): 637-65. https://doi.org/10.30561/sinopusd.1678911.
EndNote
Kalkan D, Karaoğlu O (May 1, 2025) 7 Ekim’den 8 Aralık Suriye Devrimine: Orta Doğu’daki Jeopolitik Rekabet. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 9 1 637–665.
IEEE
[1]D. Kalkan and O. Karaoğlu, “7 Ekim’den 8 Aralık Suriye Devrimine: Orta Doğu’daki Jeopolitik Rekabet”, Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 9, no. 1, pp. 637–665, May 2025, doi: 10.30561/sinopusd.1678911.
ISNAD
Kalkan, Duhan - Karaoğlu, Orhan. “7 Ekim’den 8 Aralık Suriye Devrimine: Orta Doğu’daki Jeopolitik Rekabet”. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 9/1 (May 1, 2025): 637-665. https://doi.org/10.30561/sinopusd.1678911.
JAMA
1.Kalkan D, Karaoğlu O. 7 Ekim’den 8 Aralık Suriye Devrimine: Orta Doğu’daki Jeopolitik Rekabet. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;9:637–665.
MLA
Kalkan, Duhan, and Orhan Karaoğlu. “7 Ekim’den 8 Aralık Suriye Devrimine: Orta Doğu’daki Jeopolitik Rekabet”. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 9, no. 1, May 2025, pp. 637-65, doi:10.30561/sinopusd.1678911.
Vancouver
1.Duhan Kalkan, Orhan Karaoğlu. 7 Ekim’den 8 Aralık Suriye Devrimine: Orta Doğu’daki Jeopolitik Rekabet. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2025 May 1;9(1):637-65. doi:10.30561/sinopusd.1678911