Haberde Kadının İnşası: Afgan Kadınları Örneği
Abstract
Medyada kadının temsili konusunda gelişmiş ülkelerin ürettiği içerikler ağırlıklı olarak benzerlik gösterse de gerek dini gerekse etnik köken bağlamında farklılaşabilmektedir. Bu çalışma Taliban’ın 15 Ağustos 2021’de Afganistan’ı kontrol altına almasından sonra, Afgan kadınların Türk basınında nasıl ele alındığının belirlenmesi amacıyla hazırlanmıştır. Çalışma, olayın başlangıç tarihinden 27 Aralık 2021 tarihine kadar; “yenisafak.com.tr”, “sozcu.com.tr” ve “hurriyet.com.tr” internet gazetelerinde “Afgan” ve kadın” anahtar kelimeleri yazılarak taranan haberlerle sınırlandırılmıştır. “yenisafak.com.tr”de 26, “sozcu.com.tr”de 11 ve “hurriyet.com.tr” de 53 habere ulaşılarak toplamda 90 haberle tamamlanan çalışmada araştırma yöntemi olarak Van Dijk Haber Söylem Analizi tercih edilmiştir. Sözcü gazetesinin haberlerinin incelenmesi sonucunda Afgan kadınlarına yönelik endişeler ile can güvenliğinin de olmadığı; Yenişafak gazetesinin haberlerinin incelenmesi sonucunda gazetenin çoğunlukla “Afgan kadın” konulu ürettiği haberlerde, kadınların tehlikede olmadığı ve söz konusu tehlikeli atmosferi Batı medyasının çizdiği şeklinde bir anlamdan üretildiği; Hürriyet gazetesi haberlerinin incelenmesi sonucunda ise gazetenin “Afgan kadınlara” yönelik ürettiği haberlerin genelinde “Taliban’ın kadınlarla ilgili kararlarında farklı, eşitlikçi politikalar izleyeceği yönündeki açıklamalarına rağmen kadınların eğitim ve iş hayatında yok sayılarak eve hapsedildiği anlamını yeniden ürettiği gözlenmiştir.
Keywords
References
- Althusser, L. (1994). Devletin İdeolojik Aygıtları (Çev. Y. Alp & M. Özışık). İletişim Yayınları.
- BBC (2021). Afghan women hit back at Taliban with #DoNotTouchMyClothes campaign, https://www.bbc.com/news/world-asia-58550335 (Erişim tarihi: 01 Mayıs 2022).
- Bulut, Y. (2011). İdeolojinin tarihçesi. İstanbul University Journal of Sociology, 3(23), 183-206.
- Büyükkantarcıoğlu, S. N. (2012). Söylem İncelemelerinde Eleştirel Dilbilimsel Boyut: Eleştirel Söylem Çözümlemesi ve Ötesi. Ö. Özer (Ed.), Haberi Eleştirmek içinde (ss. 161-200). Literatürk Academia.
- Dragaš, M. (2012). Gender Relations in Daily Newspaper Headlines: the Representation of Gender Inequality with Respect to the Media Representation of Women(Critical Discourse Analysis). Studia Humana, 1(2), 67-78.
- Fahmy, S. (2004). Picturing Afghan women: A content analysis of AP wire photographs during the Taliban regime and after the fall of the Taliban regime. Gazette (Leiden, Netherlands), 66(2), 91-112.
- France24 (2011). Taliban bans women from travelling longer distances unless with male relative, https://www.france24.com/en/asia-pacific/20211226-taliban-say-no-trips-for-afghan-women-unless-escorted-by-male-relative (Erişim tarihi: 01 Mayıs 2022).
- Gramsci, A. (1997). Hapishane Defterleri (Çev. Adnan Cemgil). Belge Yayınları.
- İnal, A. (1996). Haberi Okumak. Temuçin Yayınları.
- Kaya, A. (2004). Ideolojiden ideolojiye yolculuk: Düşünce bilimden kimlik bilime. Doğu Batı Yayınları, (28), 66-81.
