Research Article

Anayasal İktisat Teorisi – Mali Kural İlişkisi: Aynı Kural Türünde Görülen Farklı Değişken Etkisinin Ampirik Analizi (2000-2020)

Volume: 6 Number: 4 December 27, 2025
EN TR

Anayasal İktisat Teorisi – Mali Kural İlişkisi: Aynı Kural Türünde Görülen Farklı Değişken Etkisinin Ampirik Analizi (2000-2020)

Abstract

Anayasal İktisat Teorisi, ekonomik ve siyasi alanlar arasındaki ilişkinin güçlendirilmesi ihtiyacından doğmuş ve özellikle 20. yüzyılın sonlarında ekonomik özgürlüğün önem kazanmasıyla ön plana çıkmıştır. Keynesyen iktisat yaklaşımının sınırlılıkları, kamu tercihi perspektifinden anayasal iktisat tartışmalarını gündeme taşımıştır. Bu bağlamda, kurallı maliye politikalarının uygulanması ekonomik istikrarın sağlanmasında kritik bir araç olarak görülmektedir. Avrupa Birliği ülkelerinde 1980 sonrası dönemde mali politikalarda kurallılık ön plana çıkmış, Maastricht Antlaşması ve İstikrar ve Büyüme Paktı ile mali politika altyapısı güçlendirilmiştir. Türkiye’de ise kurala dayalı düzenlemeler sınırlı kalmış ve ekonomik kırılganlık tam olarak önlenememiştir. Çalışmada, kurallı maliye politikalarının teorik temelleri ele alınmış ve OECD üye ülkelerinde ampirik uygulama ile farklı bağımsız makroekonomik değişkenlerin (bütçe dengesi, kamu harcamaları, borç stoku gibi) ekonomik büyüme ve işsizlik üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Bulgular, kurallı maliye politikalarının ekonomik istikrarı artırdığını göstermektedir. Bu sonuçlara dayanarak, politika yapıcıların mali kural uygulamalarını güçlendirmesi ve şoklara karşı esnek, ancak disiplinli mali politikalar yürütmesi önerilmektedir.

Keywords

References

  1. Afonso, A., & Hauptmeier, S. (2009). Fiscal behaviour in the European Union: Rules, fiscal decentralization and government indebtedness (ECB Working Paper No. 1054). European Central Bank.
  2. Aizenman, J., & Jinjarak, Y. (2010). De facto fiscal space and fiscal stimulus: Definition and assessment (NBER Working Paper No. 16539). National Bureau of Economic Research. https://doi.org/10.3386/w16539
  3. Aktan, C. C. (2011, Ocak). Anayasal iktisat felsefesi, ekonomi politikasının anayasası ve mali kurallar. Çimento İşveren Dergisi, 1-8.
  4. Alpar, R. (2020). Uygulamalı çok değişkenli istatistiksel yöntemler. Detay Yayıncılık.
  5. Altun, T. (2019). Mali kurumlar: Mali disiplin ve bütçe hakkı ile ilişkisi. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 33(4), 1045-1063.
  6. Andrián, L., Hirs‑Garzón, J., Urrea, I., & Valencia, O. (2023). Fiscal rules and economic cycles: Quality (always) matters (IDB Working Paper Series No. IDB‑WP‑01374). Inter‑American Development Bank. https://doi.org/10.18235/0004570
  7. Arcand, J. L., Berkes, E., & Panizza, U. (2015). Too much finance?. Journal of Economic Growth, 20(2), 105-148. https://doi.org/10.1007/s10887-015-9115-2
  8. Ayuso-i-Casals, J. (2012). National expenditure rules – Why, how and when (European Economy Economic Papers No. 473). European Commission.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Finance and Investment (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 27, 2025

Submission Date

August 7, 2025

Acceptance Date

October 20, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 6 Number: 4

APA
Küçük, Ö., & Yurttançıkmaz, Z. Ç. (2025). Anayasal İktisat Teorisi – Mali Kural İlişkisi: Aynı Kural Türünde Görülen Farklı Değişken Etkisinin Ampirik Analizi (2000-2020). Sosyal Mucit Academic Review, 6(4), 572-599. https://doi.org/10.54733/smar.1760062
AMA
1.Küçük Ö, Yurttançıkmaz ZÇ. Anayasal İktisat Teorisi – Mali Kural İlişkisi: Aynı Kural Türünde Görülen Farklı Değişken Etkisinin Ampirik Analizi (2000-2020). SMAR. 2025;6(4):572-599. doi:10.54733/smar.1760062
Chicago
Küçük, Özel, and Ziya Çağlar Yurttançıkmaz. 2025. “Anayasal İktisat Teorisi – Mali Kural İlişkisi: Aynı Kural Türünde Görülen Farklı Değişken Etkisinin Ampirik Analizi (2000-2020)”. Sosyal Mucit Academic Review 6 (4): 572-99. https://doi.org/10.54733/smar.1760062.
EndNote
Küçük Ö, Yurttançıkmaz ZÇ (December 1, 2025) Anayasal İktisat Teorisi – Mali Kural İlişkisi: Aynı Kural Türünde Görülen Farklı Değişken Etkisinin Ampirik Analizi (2000-2020). Sosyal Mucit Academic Review 6 4 572–599.
IEEE
[1]Ö. Küçük and Z. Ç. Yurttançıkmaz, “Anayasal İktisat Teorisi – Mali Kural İlişkisi: Aynı Kural Türünde Görülen Farklı Değişken Etkisinin Ampirik Analizi (2000-2020)”, SMAR, vol. 6, no. 4, pp. 572–599, Dec. 2025, doi: 10.54733/smar.1760062.
ISNAD
Küçük, Özel - Yurttançıkmaz, Ziya Çağlar. “Anayasal İktisat Teorisi – Mali Kural İlişkisi: Aynı Kural Türünde Görülen Farklı Değişken Etkisinin Ampirik Analizi (2000-2020)”. Sosyal Mucit Academic Review 6/4 (December 1, 2025): 572-599. https://doi.org/10.54733/smar.1760062.
JAMA
1.Küçük Ö, Yurttançıkmaz ZÇ. Anayasal İktisat Teorisi – Mali Kural İlişkisi: Aynı Kural Türünde Görülen Farklı Değişken Etkisinin Ampirik Analizi (2000-2020). SMAR. 2025;6:572–599.
MLA
Küçük, Özel, and Ziya Çağlar Yurttançıkmaz. “Anayasal İktisat Teorisi – Mali Kural İlişkisi: Aynı Kural Türünde Görülen Farklı Değişken Etkisinin Ampirik Analizi (2000-2020)”. Sosyal Mucit Academic Review, vol. 6, no. 4, Dec. 2025, pp. 572-99, doi:10.54733/smar.1760062.
Vancouver
1.Özel Küçük, Ziya Çağlar Yurttançıkmaz. Anayasal İktisat Teorisi – Mali Kural İlişkisi: Aynı Kural Türünde Görülen Farklı Değişken Etkisinin Ampirik Analizi (2000-2020). SMAR. 2025 Dec. 1;6(4):572-99. doi:10.54733/smar.1760062