Research Article

Mavi Yakalı Çalışanlarda Teknolojiye Yatkınlık ve İş Performansı: İş Güvencesinin Aracı Rolü

Volume: 7 Number: Global Academic Issues in Social Science October 30, 2026
EN TR

Mavi Yakalı Çalışanlarda Teknolojiye Yatkınlık ve İş Performansı: İş Güvencesinin Aracı Rolü

Abstract

Bu araştırmanın amacı, mavi yakalı çalışanların teknoloji yatkınlığı ile bireysel iş performansları arasındaki ilişkiyi ve bu ilişkide iş güvencesi algısının aracı rolünü Kaynakların Korunması Teorisi (KKT) çerçevesinde incelemektir. Araştırma, Eskişehir Organize Sanayi Bölgesi’nde kalıp imalatı ve sac metal üretimi alanında faaliyet gösteren bir işletmede çalışan 160 mavi yakalı çalışandan yüz yüze anket yoluyla toplanan verilere dayanmaktadır. Verilerin analizinde açımlayıcı faktör analizi ve korelasyon analizi gerçekleştirilmiş; araştırma hipotezleri ile aracılık etkisinin test edilmesinde ise Hayes (2018) PROCESS makrosu (Model 4) kullanılarak 5000 yeniden örneklemeli (bootstrap) regresyon prosedürü uygulanmıştır. Bulgular, teknolojiye yatkınlığın bireysel iş performansı ve iş güvencesi algısıyla pozitif yönde ilişkili olduğunu; iş güvencesi algısının da bireysel iş performansıyla pozitif yönde ilişkili bulunduğunu göstermektedir. Ayrıca elde edilen bootstrap güven aralıkları doğrultusunda, iş güvencesi algısının teknolojiye yatkınlık ile bireysel iş performansı arasındaki ilişkide kısmi aracılık işlevi gördüğü sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlar, teknolojinin mavi yakalı çalışanlar açısından yalnızca işleri ikame eden bir tehdit olarak değil, çalışanların beceri ve istihdam değerini güçlendirebilen araçsal bir kaynak olarak da deneyimlenebileceğine işaret etmektedir.

Keywords

teknolojiye yatkınlık, iş performansı, algılanan iş güvencesi, mavi yakalı çalışanlar, kaynakların korunması teorisi

References

  1. Acemoglu, D., & Restrepo, P. (2020). Robots and jobs: Evidence from US labor markets. Journal of Political Economy, 128(6), 2188-2244. https://doi.org/10.1086/705716
  2. Aksoy, C. (2018). Teknoloji kullanım ölçeğinin geçerlilik ve güvenilirliğinin ölçülmesi: Üniversite öğrencilerine yönelik bir araştırma. OPUS International Journal of Society Researches, 8(15), 1111-1131. https://doi.org/10.26466/opus.419032
  3. Anjum, M. A., & Parvez, A. (2013). Counterproductive behavior at work: A comparison of blue collar and white collar workers. Pakistan Journal of Commerce and Social Sciences, 7(3), 417-434.
  4. Brougham, D., & Haar, J. (2018). Smart Technology, Artificial Intelligence, Robotics, and Algorithms (STARA): Employees' perceptions of our future workplace. Journal of Management & Organization, 24(2), 239-257. https://doi.org/10.1017/jmo.2016.55
  5. Chan, C. M. L., Tan, J., Billett, S., & Chong, W. H. (2025). Blue-collar workers' adaptation to digitalization: A career construction theory analysis. In Proceedings of the 58th Hawaii International Conference on System Sciences (pp. 6574-6584). https://doi.org/10.24251/hicss.2025.786
  6. Cortina, J. M. (1993). What is coefficient alpha? An examination of theory and applications. Journal of Applied Psychology, 78(1), 98-104. https://doi.org/10.1037/0021-9010.78.1.98
  7. Demiral, G. (2019). Endüstri 4.0'ın insan kaynaklarına yönelik etkileri: Teknolojik değişim farkındalığı üzerine bir araştırma. EKEV Akademi Dergisi, (80), 191-208. https://doi.org/10.17753/ekev1261
  8. Eren, A. S., Özyaşar, K., & Taşlıyan, M. (2020). The effect of technology adoption on job insecurity: A case study in Turkish textile sector. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(2), 1007-1023. https://doi.org/10.33437/ksusbd.706168
  9. Finstad, G. L., Bernuzzi, C., Setti, I., Fiabane, E., Giorgi, G., & Sommovigo, V. (2024). How is job insecurity related to workers' work-family conflict during the pandemic? The mediating role of working excessively and techno-overload. Behavioral Sciences, 14(4), 288. https://doi.org/10.3390/bs14040288
  10. Frey, C. B., & Osborne, M. A. (2017). The future of employment: How susceptible are jobs to computerisation? Technological Forecasting and Social Change, 114, 254-280. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2016.08.019
APA
Özcan, H. M., Durmuş, H., & Dirlik, O. (2026). Mavi Yakalı Çalışanlarda Teknolojiye Yatkınlık ve İş Performansı: İş Güvencesinin Aracı Rolü. Sosyal Mucit Academic Review, 7(Global Academic Issues in Social Science), 35-62. https://doi.org/10.54733/smar.2024863
AMA
1.Özcan HM, Durmuş H, Dirlik O. Mavi Yakalı Çalışanlarda Teknolojiye Yatkınlık ve İş Performansı: İş Güvencesinin Aracı Rolü. SMAR. 2026;7(Global Academic Issues in Social Science):35-62. doi:10.54733/smar.2024863
Chicago
Özcan, Hamit Murat, Hasan Durmuş, and Onur Dirlik. 2026. “Mavi Yakalı Çalışanlarda Teknolojiye Yatkınlık Ve İş Performansı: İş Güvencesinin Aracı Rolü”. Sosyal Mucit Academic Review 7 (Global Academic Issues in Social Science): 35-62. https://doi.org/10.54733/smar.2024863.
EndNote
Özcan HM, Durmuş H, Dirlik O (October 1, 2026) Mavi Yakalı Çalışanlarda Teknolojiye Yatkınlık ve İş Performansı: İş Güvencesinin Aracı Rolü. Sosyal Mucit Academic Review 7 Global Academic Issues in Social Science 35–62.
IEEE
[1]H. M. Özcan, H. Durmuş, and O. Dirlik, “Mavi Yakalı Çalışanlarda Teknolojiye Yatkınlık ve İş Performansı: İş Güvencesinin Aracı Rolü”, SMAR, vol. 7, no. Global Academic Issues in Social Science, pp. 35–62, Oct. 2026, doi: 10.54733/smar.2024863.
ISNAD
Özcan, Hamit Murat - Durmuş, Hasan - Dirlik, Onur. “Mavi Yakalı Çalışanlarda Teknolojiye Yatkınlık Ve İş Performansı: İş Güvencesinin Aracı Rolü”. Sosyal Mucit Academic Review 7/Global Academic Issues in Social Science (October 1, 2026): 35-62. https://doi.org/10.54733/smar.2024863.
JAMA
1.Özcan HM, Durmuş H, Dirlik O. Mavi Yakalı Çalışanlarda Teknolojiye Yatkınlık ve İş Performansı: İş Güvencesinin Aracı Rolü. SMAR. 2026;7:35–62.
MLA
Özcan, Hamit Murat, et al. “Mavi Yakalı Çalışanlarda Teknolojiye Yatkınlık Ve İş Performansı: İş Güvencesinin Aracı Rolü”. Sosyal Mucit Academic Review, vol. 7, no. Global Academic Issues in Social Science, Oct. 2026, pp. 35-62, doi:10.54733/smar.2024863.
Vancouver
1.Hamit Murat Özcan, Hasan Durmuş, Onur Dirlik. Mavi Yakalı Çalışanlarda Teknolojiye Yatkınlık ve İş Performansı: İş Güvencesinin Aracı Rolü. SMAR. 2026 Oct. 1;7(Global Academic Issues in Social Science):35-62. doi:10.54733/smar.2024863