Research Article

Çevresel Kaygının Sürdürülebilir Gıda Ambalajına Yönelik Tutumlara Etkisi: Ambalaj Çekiciliğinin Düzenleyici Rolü

Number: Advanced Online Publication Early Pub Date: June 24, 2026
TR EN

Çevresel Kaygının Sürdürülebilir Gıda Ambalajına Yönelik Tutumlara Etkisi: Ambalaj Çekiciliğinin Düzenleyici Rolü

Abstract

Gıda ambalajı sektöründeki büyüme, tüketici davranışlarının çevresel sürdürülebilirlik açısından yeniden değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır. Bu çalışmada, Amaca Yönelik Davranış Modeli (AYDM), çevresel kaygı ve ambalaj çekiciliği değişkenleriyle genişletilerek Türkiye’de ambalajlı gıda tüketen 505 bireyden elde edilen veriler PLS-SEM yöntemiyle analiz edilmiştir. Bulgular, öngörülen pozitif/negatif duyguların ve davranışa yönelik tutumun sürdürülebilir ambalajlı ürünlere yönelik arzuyu olumlu etkilediğini; çevresel kaygının tüm bilişsel ve duygusal öncüller üzerinde anlamlı rol oynadığını göstermektedir. Arzu, davranışsal niyetin en güçlü belirleyicisidir. Ayrıca, ambalaj çekiciliğinin düzenleyici rolü anlamlı bulunurken, sübjektif normun etkisi anlamlı bulunmamıştır.

Keywords

Amaca Yönelik Davranış Modeli, Çevresel Kaygı, Sürdürülebilir Gıda Ambalajı, Ambalaj Çekiciliği.

References

  1. Ajzen, I. (1985). From intentions to actions: A theory of planned behavior. In J. Kuhl & J. Beckmann (Eds.), Action control: From cognition to behavior (pp. 11–39). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-642-69746-3_2
  2. Ajzen, I. (1988). Attitudes, personality, and behavior. Open University Press.
  3. Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior: Some unresolved issues. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179–211. https://doi.org/10.1016/0749-5978(91)90020-T
  4. Ajzen, I., & Madden, T. J. (1986). Prediction of goal-directed behavior: Attitudes, intentions, and perceived behavioral control. Journal of experimental social psychology, 22(5), 453-474.
  5. Albarracín, D., Johnson, B. T., Fishbein, M., & Muellerleile, P. A. (2001). Theories of reasoned action and planned behavior as models of condom use: a meta-analysis. Psychological Bulletin, 127(1), 142.
  6. Ali, F., Rasoolimanesh, S. M., Sarstedt, M., Ringle, C. M., & Ryu, K. (2018). An assessment of the use of partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM) in hospitality research. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 30(1), 514-538. https://doi.org/10.1108/IJCHM-10-2016-0568
  7. Amani, D. (2024). Is ethical packaging the right way to go? The impact of green packaging on consumer legitimacy in cosmetics industry. Cogent Social Sciences, 10(1), 2319375. https://doi.org/10.1080/23311886.2024.2319375
  8. Atakan, S. S., & Bagozzi, R. P. (2025). Unpacking healthy eating: An application of the model of goal-directed behavior. Food Quality and Preference, 105553. https://doi.org/10.1016/j.foodqual.2025.105553
  9. Bagozzi, R. P. (1992). The self-regulation of attitudes, intentions, and behaviour. Social Psychology Quarterly, 55, 178–204.
  10. Bagozzi, R. P. (2024). Behavioral science foundations for global marketing research and practice: The model of goal-directed behavior. Journal of Global Marketing, 37(4), 237–263. https://doi.org/10.1080/08911762.2024.2386970
APA
Yüksel, F. (2026). Çevresel Kaygının Sürdürülebilir Gıda Ambalajına Yönelik Tutumlara Etkisi: Ambalaj Çekiciliğinin Düzenleyici Rolü. Seyahat Ve Otel İşletmeciliği Dergisi, Advanced Online Publication, 558-588. https://doi.org/10.24010/soid.1895233
AMA
1.Yüksel F. Çevresel Kaygının Sürdürülebilir Gıda Ambalajına Yönelik Tutumlara Etkisi: Ambalaj Çekiciliğinin Düzenleyici Rolü. SOİD. 2026;(Advanced Online Publication):558-588. doi:10.24010/soid.1895233
Chicago
Yüksel, Faruk. 2026. “Çevresel Kaygının Sürdürülebilir Gıda Ambalajına Yönelik Tutumlara Etkisi: Ambalaj Çekiciliğinin Düzenleyici Rolü”. Seyahat Ve Otel İşletmeciliği Dergisi, no. Advanced Online Publication: 558-88. https://doi.org/10.24010/soid.1895233.
EndNote
Yüksel F (June 1, 2026) Çevresel Kaygının Sürdürülebilir Gıda Ambalajına Yönelik Tutumlara Etkisi: Ambalaj Çekiciliğinin Düzenleyici Rolü. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi Advanced Online Publication 558–588.
IEEE
[1]F. Yüksel, “Çevresel Kaygının Sürdürülebilir Gıda Ambalajına Yönelik Tutumlara Etkisi: Ambalaj Çekiciliğinin Düzenleyici Rolü”, SOİD, no. Advanced Online Publication, pp. 558–588, June 2026, doi: 10.24010/soid.1895233.
ISNAD
Yüksel, Faruk. “Çevresel Kaygının Sürdürülebilir Gıda Ambalajına Yönelik Tutumlara Etkisi: Ambalaj Çekiciliğinin Düzenleyici Rolü”. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi. Advanced Online Publication (June 1, 2026): 558-588. https://doi.org/10.24010/soid.1895233.
JAMA
1.Yüksel F. Çevresel Kaygının Sürdürülebilir Gıda Ambalajına Yönelik Tutumlara Etkisi: Ambalaj Çekiciliğinin Düzenleyici Rolü. SOİD. 2026;:558–588.
MLA
Yüksel, Faruk. “Çevresel Kaygının Sürdürülebilir Gıda Ambalajına Yönelik Tutumlara Etkisi: Ambalaj Çekiciliğinin Düzenleyici Rolü”. Seyahat Ve Otel İşletmeciliği Dergisi, no. Advanced Online Publication, June 2026, pp. 558-8, doi:10.24010/soid.1895233.
Vancouver
1.Faruk Yüksel. Çevresel Kaygının Sürdürülebilir Gıda Ambalajına Yönelik Tutumlara Etkisi: Ambalaj Çekiciliğinin Düzenleyici Rolü. SOİD. 2026 Jun. 1;(Advanced Online Publication):558-8. doi:10.24010/soid.1895233