TR
EN
UZMANLIK VE BİLİŞSEL ESNEKLİK
Abstract
Uzmanlık çalışmaları, bir alanda üstün performans gösteren kişilerin performanslarına odaklanmaktadır. Bir alanda uzmanlaşmış kişilerin alana özgü görevleri gerçekleştirirken sıklıkla kullandıkları yöntemler, bazı becerilerin kazanımı açısından üstünlük sağlasa da bazen pek yararlı olmayan sonuçlar doğurabilir. Bu durumdan etkilenen becerilerden biri de bilişsel esnekliktir. Bilişsel esneklik, davranışı yeni ve değişen çevreye göre adapte etme becerisidir. Bir kişi kendi alanında ne kadar uzmanlaşırsa, alana özgü görevlerde o kadar bilişsel esneklik gösterebilir. Ayrıca uzmanların uzmanlık düzeyi, sıklıkla kullanılan yöntemin yarattığı bozucu etki olarak tanımlanan Einstellung etkisinin görülmemesinde de önemli rol oynamaktadır. Mevcut derlemenin amacı, uzmanlık alanındaki çalışmalarda bilişsel esnekliğin etkisini incelemektir. Literatürdeki çalışmalar incelendiğinde, farklı uzmanlıklarda yapılmış çalışmalarda, uzmanlık düzeylerinin değişkenlik gösterdiği; bu nedenle bu çalışmaların sonuçlarından yola çıkarak uzmanların bilişsel esneklik düzeyleri hakkında kesin sonuca varılamayacağı anlaşılmaktadır. Buna karşın, henüz uzmanlaşma sürecinde olan kişilerde bilişsel esnekliğin daha düşük; uzmanlaşma düzeyi yüksek olanlarda bilişsel esnekliğin daha yüksek olduğunu öne süren araştırmalar da bulunmaktadır.
Keywords
References
- Allard, F., Graham, S., Paarsalu, M. E. (1980). Perception in sport: Basketball. Journal of Sport Psychology, 2(1), 14-21.
- Baddeley, A. (1992). Working memory. Science, 255(5044), 556-559.
- Baddeley, A. D. & Hitch, G. (1974). Working memory. G.A. Bower (Ed.) Psychology of Learning and Motivation içinde (47-89. ss.), Academic Press.
- Barbey, A. K., Colom, R., Grafman, J. (2013). Architecture of cognitive flexibility revealed by lesion mapping. NeuroImage, 82, 547-554.
- Batey, M. & Furnham, A. (2006). Creativity, intelligence, and personality: A critical review of the scattered literature. Genetic, Social, and General Psychology Monographs, 132(4), 355-429.
- Bavelier, D., Bediou, B., Green, C. S. (2018). Expertise and generalization: lessons from action video games. Current Opinion in Behavioral Sciences, 20, 169-173.
- Bilalić, M., McLeod, P., Gobet, F. (2008a). Inflexibility of experts-Reality or myth? Quantifying the Einstellung effect in chess masters. Cognitive Psychology, 56(2), 73-102.
- Bilalić, M., McLeod, P., Gobet, F. (2008b). Why good thoughts block better ones: The mechanism of the pernicious Einstellung (set) effect. Cognition, 108(3), 652-661.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Psychology
Journal Section
Research Article
Publication Date
July 31, 2023
Submission Date
January 2, 2023
Acceptance Date
March 30, 2023
Published in Issue
Year 2023 Volume: 24 Number: 45
APA
Aydın, H. K., & Can, H. (2023). UZMANLIK VE BİLİŞSEL ESNEKLİK. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(45), 857-872. https://doi.org/10.21550/sosbilder.1228263
AMA
1.Aydın HK, Can H. UZMANLIK VE BİLİŞSEL ESNEKLİK. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2023;24(45):857-872. doi:10.21550/sosbilder.1228263
Chicago
Aydın, Hatice Kübra, and Handan Can. 2023. “UZMANLIK VE BİLİŞSEL ESNEKLİK”. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 24 (45): 857-72. https://doi.org/10.21550/sosbilder.1228263.
EndNote
Aydın HK, Can H (July 1, 2023) UZMANLIK VE BİLİŞSEL ESNEKLİK. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 24 45 857–872.
IEEE
[1]H. K. Aydın and H. Can, “UZMANLIK VE BİLİŞSEL ESNEKLİK”, Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 24, no. 45, pp. 857–872, July 2023, doi: 10.21550/sosbilder.1228263.
ISNAD
Aydın, Hatice Kübra - Can, Handan. “UZMANLIK VE BİLİŞSEL ESNEKLİK”. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 24/45 (July 1, 2023): 857-872. https://doi.org/10.21550/sosbilder.1228263.
JAMA
1.Aydın HK, Can H. UZMANLIK VE BİLİŞSEL ESNEKLİK. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2023;24:857–872.
MLA
Aydın, Hatice Kübra, and Handan Can. “UZMANLIK VE BİLİŞSEL ESNEKLİK”. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 24, no. 45, July 2023, pp. 857-72, doi:10.21550/sosbilder.1228263.
Vancouver
1.Hatice Kübra Aydın, Handan Can. UZMANLIK VE BİLİŞSEL ESNEKLİK. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2023 Jul. 1;24(45):857-72. doi:10.21550/sosbilder.1228263