Araştırma Makalesi

UZMANLIK VE BİLİŞSEL ESNEKLİK

Cilt: 24 Sayı: 45 31 Temmuz 2023
PDF İndir
TR EN

UZMANLIK VE BİLİŞSEL ESNEKLİK

Öz

Uzmanlık çalışmaları, bir alanda üstün performans gösteren kişilerin performanslarına odaklanmaktadır. Bir alanda uzmanlaşmış kişilerin alana özgü görevleri gerçekleştirirken sıklıkla kullandıkları yöntemler, bazı becerilerin kazanımı açısından üstünlük sağlasa da bazen pek yararlı olmayan sonuçlar doğurabilir. Bu durumdan etkilenen becerilerden biri de bilişsel esnekliktir. Bilişsel esneklik, davranışı yeni ve değişen çevreye göre adapte etme becerisidir. Bir kişi kendi alanında ne kadar uzmanlaşırsa, alana özgü görevlerde o kadar bilişsel esneklik gösterebilir. Ayrıca uzmanların uzmanlık düzeyi, sıklıkla kullanılan yöntemin yarattığı bozucu etki olarak tanımlanan Einstellung etkisinin görülmemesinde de önemli rol oynamaktadır. Mevcut derlemenin amacı, uzmanlık alanındaki çalışmalarda bilişsel esnekliğin etkisini incelemektir. Literatürdeki çalışmalar incelendiğinde, farklı uzmanlıklarda yapılmış çalışmalarda, uzmanlık düzeylerinin değişkenlik gösterdiği; bu nedenle bu çalışmaların sonuçlarından yola çıkarak uzmanların bilişsel esneklik düzeyleri hakkında kesin sonuca varılamayacağı anlaşılmaktadır. Buna karşın, henüz uzmanlaşma sürecinde olan kişilerde bilişsel esnekliğin daha düşük; uzmanlaşma düzeyi yüksek olanlarda bilişsel esnekliğin daha yüksek olduğunu öne süren araştırmalar da bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Allard, F., Graham, S., Paarsalu, M. E. (1980). Perception in sport: Basketball. Journal of Sport Psychology, 2(1), 14-21.
  2. Baddeley, A. (1992). Working memory. Science, 255(5044), 556-559.
  3. Baddeley, A. D. & Hitch, G. (1974). Working memory. G.A. Bower (Ed.) Psychology of Learning and Motivation içinde (47-89. ss.), Academic Press.
  4. Barbey, A. K., Colom, R., Grafman, J. (2013). Architecture of cognitive flexibility revealed by lesion mapping. NeuroImage, 82, 547-554.
  5. Batey, M. & Furnham, A. (2006). Creativity, intelligence, and personality: A critical review of the scattered literature. Genetic, Social, and General Psychology Monographs, 132(4), 355-429.
  6. Bavelier, D., Bediou, B., Green, C. S. (2018). Expertise and generalization: lessons from action video games. Current Opinion in Behavioral Sciences, 20, 169-173.
  7. Bilalić, M., McLeod, P., Gobet, F. (2008a). Inflexibility of experts-Reality or myth? Quantifying the Einstellung effect in chess masters. Cognitive Psychology, 56(2), 73-102.
  8. Bilalić, M., McLeod, P., Gobet, F. (2008b). Why good thoughts block better ones: The mechanism of the pernicious Einstellung (set) effect. Cognition, 108(3), 652-661.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Temmuz 2023

Gönderilme Tarihi

2 Ocak 2023

Kabul Tarihi

30 Mart 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 24 Sayı: 45

Kaynak Göster

APA
Aydın, H. K., & Can, H. (2023). UZMANLIK VE BİLİŞSEL ESNEKLİK. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(45), 857-872. https://doi.org/10.21550/sosbilder.1228263
AMA
1.Aydın HK, Can H. UZMANLIK VE BİLİŞSEL ESNEKLİK. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2023;24(45):857-872. doi:10.21550/sosbilder.1228263
Chicago
Aydın, Hatice Kübra, ve Handan Can. 2023. “UZMANLIK VE BİLİŞSEL ESNEKLİK”. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 24 (45): 857-72. https://doi.org/10.21550/sosbilder.1228263.
EndNote
Aydın HK, Can H (01 Temmuz 2023) UZMANLIK VE BİLİŞSEL ESNEKLİK. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 24 45 857–872.
IEEE
[1]H. K. Aydın ve H. Can, “UZMANLIK VE BİLİŞSEL ESNEKLİK”, Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 24, sy 45, ss. 857–872, Tem. 2023, doi: 10.21550/sosbilder.1228263.
ISNAD
Aydın, Hatice Kübra - Can, Handan. “UZMANLIK VE BİLİŞSEL ESNEKLİK”. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 24/45 (01 Temmuz 2023): 857-872. https://doi.org/10.21550/sosbilder.1228263.
JAMA
1.Aydın HK, Can H. UZMANLIK VE BİLİŞSEL ESNEKLİK. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2023;24:857–872.
MLA
Aydın, Hatice Kübra, ve Handan Can. “UZMANLIK VE BİLİŞSEL ESNEKLİK”. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 24, sy 45, Temmuz 2023, ss. 857-72, doi:10.21550/sosbilder.1228263.
Vancouver
1.Hatice Kübra Aydın, Handan Can. UZMANLIK VE BİLİŞSEL ESNEKLİK. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Temmuz 2023;24(45):857-72. doi:10.21550/sosbilder.1228263