İSTEMENİN ÖZGÜRLÜĞÜNDEN İSTEMEMENİN ÖZGÜRLÜĞÜNE: SCHOPENHAUER’DA ÖZGÜRLÜK VE METAFİZİK ARASINDAKİ İLİŞKİNİN GÖRÜNÜMLERİ
Abstract
İnsanın özgürlüğü meselesi Schopenhauer’ın felsefi dizgesinde oldukça merkezi bir konum işgal etmesine rağmen bu konu filozofun çeşitli eserlerinde farklı bağlamlar içerisinde irdelenmiştir. Böylece Schopenhauer’ın bu eserleri arasında tutarlı bir özgürlük kavrayışının geliştirip geliştirmediği sorusu gündeme gelmektedir. Özellikle İstemenin Özgürlüğü Üzerine adlı çalışmasında önerilen özgürlük kavrayışı ile temel eseri İsteme ve Tasarım Olarak Dünya’da metafizik bir bağlam içerisinde sunulan özgürlük anlayışının tutarlı bir bütünlük meydana getirip getirmediğini araştırmak bu makalenin temel hedeflerinden birisini oluşturur. Ödüllü denemesi İstemenin Özgürlüğü Üzerine’de insanın isteme özgürlüğünü imkânsız bir kavrayış olarak ileri süren Schopenhauer insanın bireysel istemelerini yeter-sebep ilkesinin yol açtığı bir zorunluluğa bağlar. Diğer taraftan metafizik sistemi göz önüne alındığında Schopenhauer’da insan yalnızca kendinde-şey olarak İstemeyi idrak ettikten ve ona ilişkin bir reddiye sergiledikten sonra özgürleşebilir. Böylelikle burada özgürlük artık bir isteme özgürlüğü olmaktan çıkarak yaşamı-istemeyi onaylamama formuna bürünür. Neticede mevcut çalışma, Schopenhauer’ın bu farklı özgürlük kavrayışları arasında tutarlı bir bütünlüğe ulaşamadığını ileri sürmektedir.
Keywords
Ethical Statement
References
- Ayhan, M. (2023). Schopenhauer felsefesinde istencin reddi: Ahlak. Bartın Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 8(2), 107-116.
- Calderón de la Barca, P. (2011). Hayat bir rüyadır. (Çev: B. Sabuncu), İş Bankası Kültür Yayınları.
- Demir, A. B. (2022). Schopenhauer ve Nietzsche’de sanat ve yaşam. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, (34), 123-141.
- Janaway, C. (2012). Necessity, responsibility and character: Schopenhauer on freedom of the will. Kantian Review, 17(3), 431-457.
- Kant, I. (1998). Kritik der reinen Vernunft. Felix Meiner Verlag.
- Kant, I. (2003). Kritik der praktischen Vernunft. Felix Meiner Verlag.
- Rotenstreich, N. (1988). The thing in itself and will. Jahrbuch der Schopenhauer-Gesellschaft 1988 içinde (127-139. ss.), Verlag Walderer Kramer.
- Sartre, J.-P. (2014). Varlık ve hiçlik: Fenomenolojik ontoloji denemesi. (Çev: T. Ilgaz, G. Ç. Eksen), İthaki Yayınları.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
19th Century Philosophy
Journal Section
Research Article
Authors
Adnan Esenyel
*
0000-0001-8089-3459
Türkiye
Publication Date
May 31, 2026
Submission Date
February 2, 2026
Acceptance Date
April 10, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 27 Number: 51