İSTEMENİN ÖZGÜRLÜĞÜNDEN İSTEMEMENİN ÖZGÜRLÜĞÜNE: SCHOPENHAUER’DA ÖZGÜRLÜK VE METAFİZİK ARASINDAKİ İLİŞKİNİN GÖRÜNÜMLERİ

Öz

İnsanın özgürlüğü meselesi Schopenhauer’ın felsefi dizgesinde oldukça merkezi bir konum işgal etmesine rağmen bu konu filozofun çeşitli eserlerinde farklı bağlamlar içerisinde irdelenmiştir. Böylece Schopenhauer’ın bu eserleri arasında tutarlı bir özgürlük kavrayışının geliştirip geliştirmediği sorusu gündeme gelmektedir. Özellikle İstemenin Özgürlüğü Üzerine adlı çalışmasında önerilen özgürlük kavrayışı ile temel eseri İsteme ve Tasarım Olarak Dünya’da metafizik bir bağlam içerisinde sunulan özgürlük anlayışının tutarlı bir bütünlük meydana getirip getirmediğini araştırmak bu makalenin temel hedeflerinden birisini oluşturur. Ödüllü denemesi İstemenin Özgürlüğü Üzerine’de insanın isteme özgürlüğünü imkânsız bir kavrayış olarak ileri süren Schopenhauer insanın bireysel istemelerini yeter-sebep ilkesinin yol açtığı bir zorunluluğa bağlar. Diğer taraftan metafizik sistemi göz önüne alındığında Schopenhauer’da insan yalnızca kendinde-şey olarak İstemeyi idrak ettikten ve ona ilişkin bir reddiye sergiledikten sonra özgürleşebilir. Böylelikle burada özgürlük artık bir isteme özgürlüğü olmaktan çıkarak yaşamı-istemeyi onaylamama formuna bürünür. Neticede mevcut çalışma, Schopenhauer’ın bu farklı özgürlük kavrayışları arasında tutarlı bir bütünlüğe ulaşamadığını ileri sürmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Schopenhauer
• özgürlük
• metafizik
• isteme
• karakter

From the Freedom of the Will to the Freedom not to Will: The Appearances of the Relation Between Freedom and Metaphysics in Schopenhauer

Öz

The question of human freedom occupies a central position in Schopenhauer's philosophical system, yet this topic is explored in different contexts across his various works. This raises the question of whether Schopenhauer developed a consistent understanding of freedom in these works. One of the main goals of this article is to investigate whether the conception of freedom put forward in his work On the Freedom of the Will and the understanding of freedom presented within a metaphysical context in his seminal work The World as Will and Representation form a consistent whole. In his prize essay On the Freedom of the Will Schopenhauer argues that the freedom of the human will is an impossible conception, linking individual wills to a necessity arising from the principle of sufficient reason. On the other hand, considering his metaphysical system, Schopenhauer suggests that humans can only achieve freedom after comprehending the Will as the thing-in-itself and rejecting it. Thus, here freedom ceases to be a freedom to will and takes the form of a rejection of will-to-live. Ultimately, the present study argues that Schopenhauer failed to achieve a consistent unity between these different conceptions of freedom.

Anahtar Kelimeler

• Schopenhauer
• freedom
• metaphysics
• will
• character

Kaynakça

1. Ayhan, M. (2023). Schopenhauer felsefesinde istencin reddi: Ahlak. Bartın Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 8(2), 107-116.
2. Calderón de la Barca, P. (2011). Hayat bir rüyadır. (Çev: B. Sabuncu), İş Bankası Kültür Yayınları.
3. Demir, A. B. (2022). Schopenhauer ve Nietzsche’de sanat ve yaşam. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, (34), 123-141.
4. Janaway, C. (2012). Necessity, responsibility and character: Schopenhauer on freedom of the will. Kantian Review, 17(3), 431-457.
5. Kant, I. (1998). Kritik der reinen Vernunft. Felix Meiner Verlag.
6. Kant, I. (2003). Kritik der praktischen Vernunft. Felix Meiner Verlag.
7. Rotenstreich, N. (1988). The thing in itself and will. Jahrbuch der Schopenhauer-Gesellschaft 1988 içinde (127-139. ss.), Verlag Walderer Kramer.
8. Sartre, J.-P. (2014). Varlık ve hiçlik: Fenomenolojik ontoloji denemesi. (Çev: T. Ilgaz, G. Ç. Eksen), İthaki Yayınları.

9. Sartre, J. P. (2018). Varoluşçuluk. (Çev: A. Bezirci), Say Yayınları.
10. Schopenhauer, A. (1977a). Die Welt als Wille und Vorstellung I. Diogenes Verlag.
11. Schopenhauer, A. (1977b). Die Welt als Wille und Vorstellung II. Diogenes Verlag.
12. Schopenhauer, A. (1977c). Die beiden Grundprobleme der Ethik: Behandelt in zwei akademischen Preisschriften. Diogenes Verlag.
13. Schopenhauer, A. (1977d). Parerga und Paralipomena II. Diogenes.
14. Schopenhauer, A. (2021). İstemenin özgürlüğü üzerine. (Çev: A. Esenyel), Fol Yayınları.
15. Wood, A. W. (2005). Kant. Blackwell.
16. Zöller, G. (2017). Schopenhauer’s system of freedom. S. Shapshay (Ed.), The Palgrave Schopenhauer Handbook içinde (65-84. ss.), Springer International Publishing.