USTALIĞIN SIRRI: YETENEK Mİ KASITLI ALIŞTIRMA MI?
Abstract
Uzmanlık (expertise) çalışmalarının temel amacı, belirli bir alanda olağanüstü ya da üstün becerilere sahip insanları diğer insanlardan ayıran özellikleri anlamaya ve açıklamaya çalışmaktır (Ericsson ve Smith 1991: 2). Uzman performansını açıklamaya yönelik öne sürülen kuramlardan biri olan kasıtlı alıştırma kuramına göre, uzman performansı bireylerin kendi performansını geliştirmek için uzun süre devam eden çabalarının bir sonucudur (Ericsson vd. 1993: 400). Buna göre, farklı uzmanlık düzeylerinde (örneğin, acemi ve usta seviyedeki bireyler) ya da aynı uzman grupları (örneğin, elit sanatçılar) arasında performansta gözlenen bireysel farklılıklar yetenekten ziyade bireylerin yaptıkları kasıtlı alıştırma miktarıyla oldukça yakından ilişkilidir. Kasıtlı alıştırma ve uzman performansı arasındaki ilişki bugüne kadar birçok farklı alanda incelenmiştir. Bu çalışmada müzik, satranç ve spor gibi profesyonel uzmanlık alanlarında kasıtlı alıştırma ve uzman performansı arasındaki ilişkiyi inceleyen çalışmalara yer verilerek uzmanlıkta kasıtlı alıştırmanın rolü incelenmiştir.
Keywords
References
- Baker, Joseph vd. (2005). “Expertise in ultra-endurance triathletes early sport involvement, training structure, and the theory of deliberate practice”. Journal of Applied Sport Psychology, 17(1), 64-78.
- Baker, Joseph vd. (2003). “Sport-specific practice and the development of expert decision-making in team ball sports”. Journal of Applied Sport Psychology, 15(1), 12-25.
- Bruin, Anique vd. (2008). “Deliberate practice predicts performance over time in adolescent chess players and drop-outs: A linear mixed models analysis”. British Journal of Psychology, 99(4), 473-497.
- Bloom, Benjamin Samuel. (Ed.) (1985). Developing talent in young people. New York: Ballantine Books.
- Campitelli, Guillermo ve Gobet, Fernand. (2008). “The role of practice in chess: A longitudinal study”. Learning and Individual Differences, 18(4), 446-458.
- Charness, Neil vd. (2005). “The role of deliberate practice in chess expertise”. Applied Cognitive Psychology, 19(2), 151-165.
- Charness, Neil vd. (1996). “The role of practice and coaching in entrepreneurial skill domains: An international comparison of life-span chess skill acquisition”. Ericsson K. A. (ed). The Road to Excellence: The Acquisition of Expert Performance in the Arts and Sciences, Sports, and Games içinde (51-80). Mahwah, NJ: Erlbaum.
- Chi, Michelene T. H. (2006). “Two Approaches to the Study of Experts’ Characteristics”. Ericsson, K.A., Charness, N., Feltovich, P.J., Hoffman, R.R. (Eds.), The Cambridge handbook of expertise and expert performance içinde (21–30) Cambridge University Press, Cambridge, U.K.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Psychology
Journal Section
Research Article
Authors
Çiğdem Gülçay
ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ
Türkiye
Publication Date
January 31, 2018
Submission Date
October 5, 2017
Acceptance Date
December 12, 2017
Published in Issue
Year 2018 Volume: 19 Number: 34