Çağdaş Çincede Ayrılabilen Birleşik Sözcükler
Abstract
Çince, yalınlayan bir dildir ve dil birimlerini analiz ederken genellikle kesin sınırları belirlemek zordur. Buna bağlı olarak sözcük ve sözcük öbeğinin sınırları da belirgin değildir. Ayrılabilen birleşik sözcükler işte bu ikisi arasında kalan ara bir durumdadır. Çincede ayrılabilen birleşik sözcüklerin ilk çıkışı Song dönemine rastlamaktır. En erken görülen ayrılabilen birleşik sözcük türü ise fiil nesne yapısındaki sözcüklerdir. Çağdaş Çincede, ayrılabilen birleşik sözcük olarak adlandırılan bu tür sözcükler, iki biçimbirimden oluşmuş birleşik yapılar olup, hem bir anlam ifade etmek için birleşebilir hem de birbirinden ayrılarak aralarına başka ögeler eklenebilir. Bu eklenen ögeler sonucunda sözcüğün temel anlamı değişmeden anlamsal genişlemeye uğrayabilirler. Çağdaş Çincede “ayrılabilen birleşik sözcükler” özel ve karmaşık bir dil olgusudur. Bu tür sözcükler, Çincenin gelişimi boyunca, tek heceli sözcüklerin sözdizimsel kuralları çerçevesinde çift heceli sözcüklere evrilmesi sonucu meydana gelmişlerdir.
Keywords
Ayrılabilen birleşik sözcük, Çince sözcük yapısı, birleşik sözcük, Çağdaş Çince, Çince dil bilgisi
References
- Huang, Xiaoqin (2003). Lihezi Zu De Yuyi Yanjiu, Beijing Shifan Daxue Boshi Lunwen. Huang, Xiaoqin (2006).
- Liheci Yanjiu Zongshu, Yilie Shifan Xueyuan Xuebao, Di 2 Qi, s. 57-63. Jiang, Dejun (2017). Liheci de Duibi Miaoxie Yu Tongji Fenxi, Neimenggu Daxue Xuebao, Di 49 Juan, Di 3 Qi, s. 106-112.
- Kırilen Gürhan (2016). Çin Dili, Ankara: Gece Kitaplığı.
- Li Liang ve Chao Rui (2007). Liheci Xingchen de Lishi Ji Chengyin Fenxi, Hebei Xuekan, Di 27 Juan,Di 5 Qi, s. 174-177.
- Li, Qinghua (1983). Tan Liheci De Tedian he Yongfa, Yuyan Jiaoxue yu Yanjiu, Di 3 Qi, s. 91-100. Liu, Zexian (1953), Yonglian Xielai Guiding Ci’er, Zhongguo Yuwen, Di 3 Qi, s. 10-11.
- Lu, Zhiwei (1975). Hanyü de Goucifa (Xiudeng ben), Zhonghua Shuju.
- Rao, Qin (2001). Dongbin Shiliheci Peijia De Zai Renshi, Yuyan Jiaoxue Yu Yanjiu, Di 4 Qi, s. 57-63. Tong, Jinzhong (2012). “Xiandai Hanyu Li He Ci De Teshuxing Jiqi Renzhi Guilü”. Mudan Jiang Daxue Xuebao. vol. 21 no 11. s. 87-91.
- Tzu, Ching Kao (2024). Çince’de Sözcük İçyapısı: Ayrılabilir Fiillerin Olay Yapısı, Yüklem-Öğe Yapısı ve Kategorileri, Ortadoğu Teknik Üniversitesi, Enformatik Bilişsel Bilim Anabilim Dalı (Yayınlanmamış Doktora Tezi).
- Wang, Haifeng (2011). Xiandai Hanyu Li He Ci Xi xingshi NengYanjiu. Beijing: Beijing Daxue Chubanshe.
- Xiandai Hanyu Cidian (Xiudingben) (1999). Beijing: Gaowu Yinshuguan. Xu Tongqiang (2001), Jichu Yuan Xue Jiaocheng, Beijing Daxue Chubanshe.
