Mohammed Dib’in Büyük Ev Adlı Romanında Habitus, Yoksulluk ve Toplumsal Cinsiyet

Year 2025, Volume: 10 Issue: 3, 1675 - 1687, 28.12.2025

Ayşe Tomat Yılmaz

https://doi.org/10.29110/soylemdergi.1775234

Abstract

Frankofon Cezayir edebiyatının kurucularından biri olarak kabul edilen Mohammed Dib yapıtlarında genellikle Cezayir toplumunun sömürge döneminde yaşadığı kimlik çatışmalarını, baskı karşısındaki dirençlerini ve bellek sarsıntılarını kaleme alır. 1952 yılında yayımlanan Cezayir üçlemesinin ilk kitabı olan Büyük Ev adlı romanında da sömürgeciliğin gündelik yaşamdaki yansımalarını, beden, suskunluk ve uzam aracılığıyla anlatıya taşır. Roman, küçük bir çocuğun bakışıyla, sömürge döneminde Cezayir’de yoksulluk, baskı ve eşitsizliklerle örülü sıradan eylemleri çok katmanlı bir anlatı çerçevesinde işler. Bu çalışma, Mohammed Dib’in Büyük Ev adlı romanında sömürgeci egemenliğin gündelik yaşam, toplumsal roller ve bedensel deneyimler düzeyinde nasıl içselleştirildiğini disiplinlerarası bir bakış açısıyla ortaya koymayı amaçlar. Bu bağlamda, söz konusu yapıtta sömürgeci tahakkümün gündelik yaşamdaki izleri, Pierre Bourdieu’nün habitus kuramı, Frantz Fanon’un psikososyal çözümlemeleri ile Edward Said’in kültürel hegemonya eleştirisi çerçevesinde irdelenecektir.

Keywords

Mohammed Dib , Büyük Ev , Frantz Fanon , Pierre Bourdieu , Habitus.

Habitus, Poverty and Gender Roles in Mohammed Dib’s The Big House.

Abstract

Mohammed Dib, considered one of the founders of Francophone Algerian literature, generally explores in his works the identity conflicts experienced by Algerian society during the colonial period, their resistance to oppression, and the traumas of memory. In his novel entitled The Big House, the first book of his Algerian Trilogy, published in 1952, he narrates the reflections of colonialism in everyday life through the body, silence and space. The novel depicts ordinary actions interwoven with poverty, oppression and inequality in Algeria during the colonial period, through the perspective of a child, within a multi-layered narrative framework. This study aims to reveal, from an interdisciplinary perspective, how colonial domination is internalised at the levels of everyday life, social roles and bodily experiences in Mohammed Dib's novel The Big House. In this context, the traces of colonial domination in everyday life in the novel in question will be analyzed through the lens of Pierre Bourdieu's theory of habitus, Frantz Fanon's psychosocial analyses, and Edward Said's critique of cultural hegemony.

Keywords

Mohammed Dib , The Big House , Frantz Fanon , Pierre Bourdieu , Habitus.

References

• Bouguerra, Mohamed Ridha ve Sabiha Bouguerra (2010). Histoire de la littérature du Maghreb: littérature francophone. Paris: Ellipses.
• Bourdieu, Pierre (2015). Devlet Üzerine Collège de France Dersleri (1989-1992). (Çev. Aslı Sümer). İstanbul: İletişim Yayınları.
• Bourdieu, Pierre ve Loïc Wacquant (2003). Düşünümsel Bir Antropoloji İçin Cevaplar. (Çev. Nazlı Ökten). İstanbul: İletişim Yayınları.
• Çavdar, Rabia Çiğdem (2018). "Farklılığın Mekanı: Foucault ve Lefebvre’deki Heterotopya ve Heterotopi Ayrımı". İdealkent 9(25), 941-959.
• Dib, Mohammed (1992). Büyük Ev. (Çev. Mine Küpçü). İstanbul: Ağaç Yayıncılık.
• Djebar, Assia (2003). Aşk ve Fantazya. (Çev. Ayşegül Sönmezay). İstanbul: Can Yayınları.
• Fanon, Frantz (2022). Afrika Devrimine Doğru. (Çev. Sanem Işıl Aytuğ). İstanbul: Sel Yayıncılık.
• Fanon, Frantz (2012). Cezayir Bağımsızlık Savaşının Anatomisi. (Çev. Kamil Çileçöp). İstanbul: Pınar Yayınları.