Puduhepa’nın İzinde: Hitit Prensesi Arinna Romanında Hitit Kültürü

Year 2026, Volume: 11 Issue: 1, 490 - 511, 26.03.2026

Meltem Yanık

https://doi.org/10.29110/soylemdergi.1853325

https://izlik.org/JA25CA98YF

Abstract

Cumhuriyet dönemi yazarlarından biri olan Feyza Hepçilingirler (1948,-), öykü, roman ve deneme gibi farklı türlerde yazdığı eserlerle Türk edebiyatına özgün ve nitelikli katkılar sunmuştur. Yazar, Hitit Prensesi Arinna (2019) adlı romanında Hitit kültürüne dair tarihsel unsurları edebî kurgu ile bütünleştirerek çok katmanlı ve işlevsel bir kültürel aktarım gerçekleştirir. Bu yönüyle roman, tarihsel bilgi ile edebî anlatımı harmanlayan özgün bir kurgu yapısına sahiptir. Beş bölümden oluşan bu çalışmanın “Giriş” kısmında Hitit dönemi ve Hitit Prensesi Arinna romanı hakkında genel bilgi verilir; ardından romandaki Hitit kültürüne ait unsurlar, tematik bir yöntemle “Diplomatik Yapı ve Kadının Toplumdaki Yeri”, “Siyasi, Hukuk ve Toplumsal Düzen”, “Din ve İnanç Sistemi”, “Hitit Coğrafyası ve Yerleşimleri” ve “Ekonomi ve Günlük Yaşam” başlıkları altında ele alınır. Ayrıca romanda Hitit dönemine ilişkin yapılan tespit ve değerlendirmeler hakkında Hitit döneminin kültürel, toplumsal ve siyasal yapısına dair çıkarımları somutlaştırmak amacıyla eserden alıntılara yer verilir. Bu alıntılar, hem yorumların romandaki dayanaklarını ortaya koyar hem de kurmaca yapı ile tarihsel gerçeklik arasındaki ilişkinin daha belirgin hâle gelmesini sağlar. Nitekim romanda yer alan kültürel unsurlar, kurgu içinde bütünleşerek tarihsel bilgi aktarımını destekler niteliktedir. Çalışmanın “Sonuç” bölümünde ise Hitit kültürü üzerinden elde edilen malzemelerin nasıl işlendiği ve tarihsel gerçeklikle kurgu arasındaki dengenin nasıl korunduğuna ilişkin genel kanaatler ortaya konulmaya çalışılır.

Keywords

Türk romanı , Feyza Hepçilingirler , Hitit Kültürü , Hitit Prensesi Arinna , Puduhepa.

In the Footsteps of Puduhepa: Hittite Culture in the Novel Hitit Prensesi Arinna

https://izlik.org/JA25CA98YF

Abstract

Feyza Hepçilingirler (b. 1948), a prominent author of the Republican period, has made distinctive and significant contributions to Turkish literature through her works in various genres, including short stories, novels, and essays. In her novel The Hitit Prensesi Arinna (2019), the author integrates historical elements related to Hittite culture with literary fiction, thereby producing a multilayered and functional cultural transmission. In this respect, the novel possesses an original narrative structure that harmonizes historical knowledge with literary expression. The introduction section of this study, which consists of five chapters, provides general information about the Hittite period and the novel in question; subsequently, the elements of Hittite culture in the novel are examined thematically under the headings of “Diplomatic Structure and the Role of Women in Society”, “Political, Legal, and Social Order”, “Religious and Belief System”, “Hittite Geography and Settlements” and “Economy and Daily Life.” Additionally, excerpts from the novel are included to substantiate the observations and evaluations related to the Hittite period, aiming to concretize inferences about the cultural, social, and political structure of the Hittite era. These excerpts not only reveal the basis of the interpretations within the novel but also clarify the relationship between the fictional structure and historical reality. Indeed, the cultural elements presented in the novel are integrated within the narrative, thereby supporting the transmission of historical knowledge. In the "Conclusion" section of the study, general assessments are made regarding how the material related to Hittite culture is processed and how the balance between historical reality and fiction is maintained.

Keywords

Turkish novel , Feyza Hepçilingirler , Hittite Culture , Hitit Prensesi Arinna , Puduhepa.

References

• Akurgal, Ekrem (1995). Hatti ve Hitit Uygarlıkları. İzmir: Yaşar Eğitim ve Kültür Vakfı Yayınları.
• Alp, Sedat (1997). Hitit Mektupları. İstanbul: Eskiçağ Bilimleri Enstitüsü Yayınları.
• Alp, Sedat (2001). Hitit Çağında Anadolu. Ankara: Tübitak Yayınları.
• Alp, Sedat (2003). Hitit Güneşi, Ankara: Tübitak Yayınları.
• Alparslan, Meltem (2006). “Bin Tanrılı Halk”. National Geographic Türkiye Dergisi 57, s. 78-79.
• Arıkan, Yasemin (2017). “Hitit dininin tarihi gelişimi ve Hitit panteonu”. Yaşar Coşkun'a Saygı Yazıları, A. S. Güneri (Ed.), İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi Yayınları, 41-72.
• Arun, Tolga Han (2025). Hititlerde Egemenlik Sembolleri. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi.
• Aslantürk, Nursel (2018). “En Eski Kahinler: Hitit Falcıları”, Magma Dergisi 37, 30-33.
• Ayyıldız, Sedef (2024). “Hititlerde Kuş Falı ve Kuş Falını İcra Eden Görevliler Üzerine Bazı Gözlemler”. Archivum Anatolicum-Anadolu Arşivleri, 18(2), 303-332.
• Baş, Nazan & Arıkan, Yasemin (2023). “Hitit İnanç Dünyasının Temel Yönleri ile Toplumsal Yaşamdaki Yansımaları”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(4), 1296-1308.
• Beckman, Gary M. (1982). “The Hittite Assembly”, JAOS, 102 435-442.
• Cevizci, Ahmet (2023). Felsefe Sözlüğü. İstanbul: Say Yayınları.
• Dinçol, Ali M. (1982). “Hititler”, Anadolu Uygarlıkları Ansiklopedisi. Ankara: Görsel Yayınlar Ansiklopedisi. 18-120.
• Doğan-Alparslan, Meltem (2025). “Kâtipler ve Arşivler”, Hititler Bir Anadolu İmparatorluğu. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 175-187.
• Enginün, İnci (2019). Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı. İstanbul: Dergâh Yayınları.
• Gurney, O. R. (1977). Some aspects of Hittite religion. Oxford: Oxford University Press.
• Hepçilingirler, Feyza (2022). Hitit Prensesi Arinna. İstanbul: Doğan Yayınları.
• Imparati, Fiorella (1992). Hitit Yasaları. Erendiz Özbayoğlu (Çev.). Ankara: İtalyan Kültür Heyeti.
• Kınal, Füruzan (1991). Eski Anadolu Tarihi. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
• Kırçıl, Zekiye Nihan & Arıkan, Yasemin (2024). “Hitit Çiviyazılı Metinlerde Geçen Tanrıça Kam(ma)rušepa Üzerine Bir İnceleme”, SAPIENTIA Cumhuriyetin Yüzüncü Yılında Prof. Dr. Güngör Varınlıoğlu ve Prof. Dr. Ender Varinlioğlu Onuruna Yazılar, F. Gül Özaktürk, Ü. Fafo Telatar, Güray Ünver (Ed.), Ankara: Ankara Üniversitesi Yayınevi, 459-492.
• Koç, İlker (2022). “Eski Hitit Kralı Telipinu, Dönemi ve Fermanı”. Çankırı Karatekin Üniversitesi Karatekin Edebiyat Fakültesi Dergisi, 10(1), 83-98.
• Macqueen, J. G. (2022). Hititler ve Hitit Çağında Anadolu. Esra Davutoğlu (Çev.). Ankara: Akılçelen Kitaplar.
• Narçın, Ali (2020). Hitit Anadolu Rüzgârı. İstanbul: Parola Yayınları.
• Schachner, Andreas (2019). Hattuša Efsanevi Hitit İmparatorluğu’nun İzinde. Işıl R. Işıklıkaya-Laubscher (Çev.). İstanbul: Homer Kitapevi.
• Seeher, Jürgen (2020). Hattuşa Rehberi Hitit Başkentinde Bir Gün. İstanbul: Ege Yayınları.
• Sevinç, Fatma (2008). “Hitit Dininde Arinna’nın Güneş Tanrıçası ve Onunla Özdeş Tutulan Diğer Tanrıçalar”. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitü Dergisi 1(1), 175-195.
• Sevinç-Erbaşı, Fatma (2025). Hititlerde Öteki Kurban ve Büyü (Cenaze / Diğer Ritüeller), İstanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları.
• Türkçe Sözlük (2011). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
• Ünal, Ahmet (1988). “You Should Build for Eternity". New Light on the Hititte Architects and their Work, JCS 40, s. 97-106.
• Ünal, Ahmet (2003). “Hititler, Akdeniz ve Liman Kenti Ura”. OLBA (7), 8-40.
• Ünal, Ahmet (2014). Eskiçağ Anadolu Toplumlarında Kadın Anayanlı Bir Hitit Kraliçesi Puduhepa ve Zamanı. Ankara-Çorum: Hitit Üniversitesi Rektörlüğü Yayınları.
• Ünal, Ahmet (2022). Hititçe-Türkçe Türkçe-Hititçe Büyük Sözlük. Ankara: Bilgin Kültür Sanat Yayınları.
• Ünal, Ahmet (2025). “Falcılık ve Kehanet”, Hititler Bir Anadolu İmparatorluğu. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 229-245.
• Yanık, Meltem (2023). Hitit Uygarlığının İzinde Bir Kültür Yolculuğu: Çorum Halkevi ve Çorumlu Dergisi. Çanakkale: Hars Akademi Yayınları.
• Yanık, Meltem (2025). Cumhuriyet Dönemi Türk Romanında Ekofeminizm. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Ordu: Ordu Üniversitesi.