Çağdaş Latin Amerika Edebiyatında Çevresel Kriz: “Sizler Karanlıkta Parlıyorsunuz” Üzerine Bir İnceleme

Year 2026, Volume: 11 Issue: 1, 374 - 389, 26.03.2026

Hale Erdoğan Hacıbanoğlu

https://doi.org/10.29110/soylemdergi.1853541

https://izlik.org/JA47CW76BE

Abstract

Bu makale, Bolivyalı yazar Liliana Colanzi’nin Sizler Karanlıkta Parlıyorsunuz (Ustedes brillan en lo oscuro) adlı öykü derlemesini çevreci eleştiri ve çevresel kurgu çerçevesi içinde incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada “Mağara”, “Atomcuk”, “Borç”, “En Yeşil Gözler”, “Dar Yol” ve kitaba adını veren “Sizler Karanlıkta Parlıyorsunuz” başlıklı altı öykü, insan-çevre ilişkilerinin ve çevresel kriz temsillerinin anlatı düzeyinde nasıl kurgulandığını ortaya koymak üzere ele alınmıştır. İnceleme sonucunda Colanzi’nin öykülerinde çevrenin ikincil bir tema veya arka plan olmaktan çıkarak anlatının merkezinde yer alan etkin bir özneye dönüştüğü tespit edilmiştir. Derlemede yer alan öykülerde mekânlar, insan olmayan varlıklar ve ekosistemler zamanın, tarihsel sürekliliğin ve kültürel dönüşümlerin aktif aktörleri olarak temsil edilmektedir. Ayrıca söz konusu metinlerde insan figürlerinin geçiciliğine karşılık doğanın sürekliliği vurgulanmakta; böylece insan merkezci anlatı yapıları sorgulanmaktadır. Diğer yandan kitapta yer alan öykülerde çevresel bozulma, nükleer tehditler, teknolojik müdahaleler ve ekonomik eşitsizlikler, bireysel deneyimlerle iç içe geçirilerek çok katmanlı bir çevresel anlatı oluşturulmaktadır. Bu bağlamda derleme, çevresel krizleri yalnızca doğaya yönelik tehditler olarak değil, insan deneyimini, toplumsal ilişkileri ve anlatı biçimlerini dönüştüren çok katmanlı olgular olarak ele alarak çevresel kurgunun estetik imkânlarını somutlaştıran örnekler sunmaktadır.

Keywords

Liliana Colanzi , çevreci eleştiri , ekoeleştiri , çevresel kurgu , ekokurgu , Bolivya edebiyatı , Ustedes brillan en lo oscuro

Environmental Crisis in Contemporary Latin American Literature: An Analysis of "You Glow in the Dark"

https://izlik.org/JA47CW76BE

Abstract

This article examines the short story collection You Glow in the Dark (Ustedes brillan en lo oscuro) by the Bolivian writer Liliana Colanzi within the theoretical framework of ecocriticism and environmental fiction. The study focuses on six stories —“The Cave” (La cueva), “Atomito” (Atomito), “The Debt” (La deuda), “The Greenest Eyes” (Los ojos más verdes), “The Narrow Way” (El camino angosto) and the eponymous “You Glow in the Dark”— in order to analyze how human–environment relations and representations of environmental crises are constructed at the narrative level. The analysis demonstrates that, in Colanzi’s stories, the environment ceases to function as a secondary theme or mere background and instead emerges as an active agent situated at the center of the narrative. Throughout the collection, spaces, nonhuman entities, and ecosystems are portrayed as active participants in temporal processes, historical continuity, and cultural transformations. Moreover, the texts emphasize the continuity of nature in contrast to the transience of human figures, thereby calling into question anthropocentric narrative structures. At the same time, environmental degradation, nuclear threats, technological interventions and economic inequalities are interwoven with individual experiences to produce a multilayered environmental narrative. In this context, the collection offers concrete examples that conceptualize environmental crises not merely as threats to nature, but as complex phenomena that transform human experience, social relations, and narrative forms, thus foregrounding the aesthetic possibilities of environmental fiction.

Keywords

Liliana Colanzi , ecocriticism , ecofiction , Bolivian literatüre , Ustedes brillan en lo oscuro

References

• Bulut Sarıkaya, Dilek (2012). “Gılgamış Destanı’na Ekoeleştirel Bir Bakış”. Ekoeleştiri. Çevre ve Edebiyat. (Ed. Serpil Oppermann). Ankara: Phoenix Yayınları. 93-127.
• Colanzi, Liliana (2022a). “Nota”. Ustedes brillan en lo oscuro. Madrid: Editorial Páginas de Espuma.
• Colanzi, Liliana (2022b). “La cueva”. Ustedes brillan en lo oscuro. Madrid: Editorial Páginas de Espuma.
• Colanzi, Liliana (2022c). “Atomito”. Ustedes brillan en lo oscuro. Madrid: Editorial Páginas de Espuma.
• Colanzi, Liliana (2022d). “La deúda”. Ustedes brillan en lo oscuro. Madrid: Editorial Páginas de Espuma.
• Colanzi, Liliana (2022e). “Los ojos más verdes”. Ustedes brillan en lo oscuro. Madrid: Editorial Páginas de Espuma.
• Colanzi, Liliana (2022f). “El camino angosto”. Ustedes brillan en lo oscuro. Madrid: Editorial Páginas de Espuma.
• Colanzi, Liliana (2022g). “Ustedes brillan en lo oscuro”. Ustedes brillan en lo oscuro. Madrid: Editorial Páginas de Espuma.
• Fresán, Rodrigo (2010). “Vacaciones permanentes”. https://www.hablemosescritoras.com/books/1275 (Erişim tarihi: 19 Kasım 2025).
• Garrard, Greg (2016). Ekoeleştiri. Ekoloji ve Çevre Üzerine Kültürel Tartışmalar. (Çev. Ertuğrul Genç) İstanbul: Kolektif Kitap.
• González, Lizet (2024). “Mutación, extinción y supervivencia en el cuento "La Cueva" (2022) de Liliana Colanzi”. LEJANA Revista Crítica de Narrativa Breve 17, 217-234. https://doi.org/10.24029/lejana.2024.17.8038 (Erişim tarihi: 18 Kasım 2025)
• İsimsiz (2024). “Goiânia accident”. https://www.britannica.com/topic/Goiania-accident (Erişim tarihi: 1 Aralık 2025).
• İsimsiz (Tarih yok). “Liliana Colanzi”. https://romancestudies.cornell.edu/liliana-colanzi (Erişim tarihi: 18 Kasım 2025)
• Jossa, Emanuela (2020). “Rareza y postración. Análisis de "Chaco" y "La Ola" de Liliana Colanzi”. Orillas 9, 1-23. https://www.orillas.net/orillas/index.php/orillas/article/view/46 (Erişim tarihi: 18 Kasım 2025)
• Laluyaux, Laurence (tarih yok). “Liliana Colanzi”. https://www.rcwlitagency.com/authors/colanzi-liliana/ (Erişim tarihi: 18 Kasım 2025).
• Levin, Jonathan (2011). “Contemporary ecofiction”. The Cambridge History of the American Novel. (Ed. Leonard Cassuto, Clare Virginia Aby, Benjamin Reiss). Cambridge: Cambridge University Press. 1122-1136. https://www.cambridge.org/core/books/abs/cambridge-history-of-the-american-novel/contemporary-ecofiction/A9A81AA0C7E2BD0D117CD0507E0E1FD0 (Erişim tarihi: 18 Kasım 2025).
• Oppermann, Serpil (2012). “Ekoeleştiri: Çevre ve Edebiyat Çalışmalarının Dünü ve Bugünü”. Ekoeleştiri. Çevre ve Edebiyat. (Ed. Serpil Oppermann). Ankara: Phoenix Yayınları. 9-57.
• Özdağ, Ufuk (2017). Çevreci Eleştiriye Giriş. Doğa, Kültür, Edebiyat (2 b.). Ankara: Ürün Yayınları.
• Saldías Rossel, Gabriel vd. (2025). “¿Quién te necesita tanto?: Catástrofe y cartografías afectivas en Mugre rosa (2020) de Fernanda Trías”. Confluencia 40(2), 75-89. https://www.jstor.org/stable/10.2307/27378699 (Erişim tarihi: 18 Kasım 2025).
• Saldías Rossel, Gabriel, vd. (2023). “Condiciones mutables: agencias alterhumanas en la narrativa breve de autoras latinoamericanas contemporáneas”. Chasqui 52(2), 59-86. https://www.jstor.org/stable/27258450 (Erişim tarihi: 18 Kasım 2025).
• Toska, Sezgin (2017). Ekokurgu. Ekolojik Sorunların Çözüm Yolu Olarak Edebiyat. İstanbul: Yeni İnsan Yayınevi.
• Usandizaga Lleonart, Helena (2023). “Nuevos territorios de la escritura: María Fernanda Ampuero, Liliana Colanzi, Mónica Ojeda y Giovanna Rivero”. CECIL: Cahiers d'études des cultures ibériques et latinoaméricaines 9, 1-21. doi:10.4000/cecil.3758 (Erişim tarihi: 18 Kasım 2025).
• Zandstra, Anita (2023). “La violencia y el encuentro con el otro en dos cuentos bolivianos: “¡Indio bruto!” (1955) de Raúl Leyton Zamora y “Chaco” (2016) de Liliana Colanzi”. Chasqui 52(2), 107-126. https://www.jstor.org/stable/10.2307/27258452 (Erişim tarihi: 18 Kasım 2025).