Klâsik Türk Şiirinde Bir Sembol Olarak Cîfe (Leş)

Bu çalışma, klasik Türk şiirinde “cîfe” (leş) imgesinin taşıdığı sembolik anlamları ele almaktadır. Cîfenin, öncelikle dünyanın geçiciliğini ve faniliğini vurgulayan bir unsur olarak kullanıldığı; dîvân şairlerinin bu imge aracılığıyla dünya nimetlerinin aldatıcılığına dikkat çektiği görülmektedir. Ayrıca cîfenin, değersizlik, çirkinlik ve nefsin aşağı yönlerini temsil eden güçlü bir sembol olduğu vurgulanmaktadır. Tasavvufî bağlamda, nefsin arzularına yönelmenin leşe yönelmekle özdeşleştirildiği ve bunun insanın manevi düşüşünü simgelediği ifade edilmektedir. Cîfe imgesinin şiirde tezat kurma ve ahlaki eleştiri aracı olarak işlev gördüğü değerlendirilmektedir. Dîvân şairlerinin bu sembolü kullanarak güzellik ile çirkinlik arasındaki karşıtlığı güçlendirdiği ve toplumsal-ahlâkî yozlaşmayı eleştirdiği sonucuna ulaşılmaktadır.

This study examines the symbolic meanings of the image of “cîfe” (carrion) in classical Turkish poetry. It is observed that cîfe is primarily used as an element emphasizing the transience and mortality of the world; through this image, divan poets draw attention to the deceptiveness of worldly pleasures. Moreover, cîfe is highlighted as a powerful symbol representing worthlessness, ugliness, and the lower aspects of the self (nafs). In a Sufi context, turning toward the desires of the nafs is identified with turning toward carrion, symbolizing the spiritual decline of the individual. Finally, the study evaluates the function of the cîfe image as a device for contrast and moral criticism in poetry. It concludes that divan poets employ this symbol to reinforce the opposition between beauty and ugliness and to criticize social and moral corruption.