Ana Dili Eğitimi Kapsamında Yapılmış Söylem Çözümlemesi Çalışmalarının Bibliyometrik Analizi
Abstract
Bu çalışma ana dili eğitimi kapsamında yapılmış söylem çözümlemesi çalışmalarının bibliyometrik analizini sunmayı amaçlamaktadır. İletişim ve anlam oluşturma işlevleriyle dil, bireylerin bilişsel, kültürel ve toplumsal anlayışlarının oluşmasında rol almaktadır. Bu doğrultuda söylem çözümlemesi, dili cümle düzeyinin ötesinde ele alarak anlam üretimi, bağlam ve toplumsal etkileşim boyutlarına odaklanan bir görünümü yansıtmaktadır. Araştırmada betimsel araştırma deseni benimsenmiş ve veriler Web of Science (WoS) Core Collection veri tabanından elde edilmiştir. 1981-2025 yılları arasında yayımlanan toplam 6.447 makale, R-Studio aracılığıyla bibliyometrik analize tabi tutulmuştur. Analizlerde; yayınların yıllara göre dağılımı, en üretken dergiler ve yazarlar, atıf patlama değerleri, ülkelerin bilimsel üretkenliği, Türkiye'nin alandaki akademik etkisi, en çok atıf alan çalışmalar, iş birliği ağları, kelime bulutu yapıları ve tematik haritalandırma sonuçları incelenmiştir. En eski makale, Bill Benzon'un 1981 tarihli “Computational-Linguistics and Discourse Analysis” adlı çalışmasıdır. Araştırma sonucunda 2000 yılından itibaren bilimsel üretimde artış olduğuna ve 2010’dan itibaren artışın keskin bir yükseliş gösterdiğine ulaşılmıştır. Ana dili eğitimi ve söylem çözümlemesi çalışmalarının kesişim alanında eğitim, söylem ve öğrenci ana temaları; dil, İngilizce ve yapı temel temaları; politika, siyaset ve cinsiyet yükselen temaları; eleştirel söylem çözümlemesi, medya ve haberler ise özgün araştırma temalarını oluşturmaktadır.
Keywords
Ana dili eğitimi, söylem, söylem çözümlemesi, bibliyometrik analiz, tematik haritalandırma
Ethical Statement
Bu çalışmada herkese açık erişimli veri tabanlarında yer alan doküman üzerinden analiz gerçekleştirildiği için etik izne ihtiyaç duyulmamıştır.
References
- Aksan, Doğan (2020). Her yönüyle dil ana çizgileriyle dil bilim (7. baskı). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
- Aydemir, Özgür Kasım (2011a). Söylem ve iktidar. Bizim Külliye, 93-96.
- Aydemir, Özgür Kasım (2011b). Bir siyasetnamede dil ile iktidar ilişkisi: Gencine-i Adalet’te özne üzerine iktidar felsefesi bakımından söylem çözümlemesi. Zeitschrift für die Welt der Türken, 3(2), 147-161.
- Ayverdi, İlhan (2005). Misalli büyük Türkçe sözlük (I, II ve III. Ciltler). İstanbul: Kubbealtı Neşriyâtı.
- Büyükkantarcıoğlu, Nalan (2006). Toplumsal gerçeklik ve dil. İstanbul: Multilingual Yayınları.
- Cevizci, Ahmet (2005). Felsefe sözlüğü (6. baskı). İstanbul: Paradigma Yayınları.
- Çağbayır, Yaşar (2007). Ötüken Türkçe sözlük (I – V. Ciltler). İstanbul: Ötüken Neşriyat.
- Elbirlik, Tolga ve Karabulut, Ferhat (2015). Söylem kuramları: bir sınıflandırma çalışması, Dil Araştırmaları, Güz, 17, 31-50
- Ercan, Gülsüm Songül ve Pınar Danış (2019). Söylem, söylem çözümlemesi ve eleştirel söylem çözümlemesi: Tanımları ve kapsamları. Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 6(2), 527-552.
- Er Aydemir, Nermin (2022). Dil öğretimi açısından kurucu metin bağlamında Nutuk üzerine söylem çözümlemesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 10(4), 775-791.
