"Kel Güvercinci” Adlı Eserin Venuti’nin Yerlileştirme ve Yabancılaştırma Stratejilerine Göre İncelenmesi

1960’lı yıllarda İran çocuk edebiyatının öncülerinden biri olan Samed Behrengi; ‎yaşadığı çağın toplumsal özelliklerini eserlerine ustaca yansıtan bir halk ‎kahramanıdır. Bu çalışmada, Behrengi’nin adaletsizlik, eşitsizlik ve haksızlık ‎kavramlarını odak noktasına alarak kaleme aldığı “Kel Güvercinci” adlı hikâyesinin, ‎Farsçadan Türkçeye farklı tarihlerde yapılan dört çevirisi “çocuğa görelik” ilkesi ile ‎kaynak metne sadakat arasındaki denge sorunsalı ekseninde incelenmektedir. Bu ‎bağlamda çalışmada, Lawrance Venuti’nin yerlileştirme ve yabancılaştırma ‎stratejileri çerçevesinde, erek metinlerin oluşturulma süreçleri ve çevirmen kararları, ‎değişen, gelişen ve güncellenen dil yapısı incelenerek çevirmenlerin hangi stratejilere ‎yöneldikleri açığa çıkarılmaktadır. İnceleme, kronolojik olarak belirlenen ilk iki çeviri ‎ile güncel dil yapısı dikkate alınarak yapılan son iki çeviriyi kapsamaktadır. Kaynak ‎ve erek metinlerden alınan örnekler karşılaştırmalı olarak incelendiğinde, çevirilerin ‎genel olarak erek kültür normlarına göre gerçekleştirildiği, çevirilerde akıcı ve şeffaf ‎bir aktarım sağlamak amacı ile yerlileştirme stratejisine yoğun bir şekilde ‎başvurulduğu tespit edilmiştir. Çocuk edebiyatı çevirilerinde kültürel ve eğitici ‎iletilerin aktarımının çeviri stratejileriyle ilişkisini irdeleyen bu çalışmanın, çeviribilim ‎literatürüne katkı sunması ümit edilmektedir.

Samad Behrangi, one of the pioneers of Iranian children’s literature in the ‎‎1960s, stands as a folk hero who masterfully reflected the social dynamics of his era ‎in his works. This study examines four different Turkish translations of Behrengi’s ‎short story “Kel Güvercinci” (The Bald Pigeon Keeper) a narrative centered on the ‎concepts of injustice, inequality and inequity translated from Persian at different ‎historical periods within the framework of the dilemma between the “child ‎appropriateness” principle and faithfullness to the source text. In this context, ‎drawing upon Lawrence Venuti’s paradigms of domestication and foreignization, ‎the present research investigates the production processes of the target texts ‎alongside the translators' decisions. By analyzing the evolving, developing, and ‎updated linguistic structures, the study reveals the predominant strategies adopted ‎by the translators. The scope of the analysis encompasses the first two ‎chronologically published translations, as well as the two most recent translations ‎that reflect contemporary linguistic norms. A comparative analysis of excerpts ‎drawn from the source and target texts demonstrates that the translations were ‎generally executed in accordance with target-culture norms, relying heavily on the ‎domestication strategy to ensure a fluent and transparent transfer. Ultimately, it is ‎hoped that this study, which scrutinizes the intersection of translation strategies and ‎the transfer of cultural and didactic messages in children’s literature, will offer a ‎meaningful contribution to the literature of Translation Studies.