Öykü Çözümlemelerinde Sinema Dili ve Anlatım Teknikleri
Abstract
Edebiyatın temel malzemesi sözcüklerdir ve edebiyatta anlam dil göstergeleri yoluyla yaratılır. Sinema ise kendi yasalarını “hareketli görüntü”lerle ortaya koymaktadır. Bu hareketli görüntüler –edebiyatta olduğu gibi- kuramcılar tarafından yeni anlatım olanaklarıyla desteklenir. Bu çalışmada, Eisenstein’ın diyalektik öğreti ilkesine dayalı “kurgu teknikleri”yle birlikte sinemadaki “genel kurgu teknikleri” ve “kamera çekim yasaları” göz önünde bulundurularak Sevim Burak’ın “Pencere”, Necati Cumalı’nın “Akhisarlı” ve Sevgi Soysal’ın “Bir Şeydi Hiçliği Hiç Olup Yitti” adlı öyküleri, ilkin film senaryosuna dönüştürülmüş ardından öykülerde bu kurgu tekniklerinin izleri sürülmüştür. Eisenstein’ın görüntü yardımıyla ulaşmaya çalıştığı diyalektik öğreti, öyküde sözcüklerden hareketle ifade edilmeye çalışılmıştır. Böylece öykü evreni, yeni uygulama olanaklarıyla ve terminolojiyle buluşturularak özgün bir biçimci edebiyat dili oluşturulmuştur.
Keywords
References
- Abisel, Nilgün (1989), Sessiz Sinema, Ankara: A. Ü. BYYO Yayınları.
- Arijon, Daniel (1993), Film Dilinin Grameri, (Çev. Yalçın Demir ve diğer), Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
- Asiltürk, Cengiz (2014), Sinemada Diyalektik Kurgu (Filmin Dili), İstanbul: Kalkedon Yayınları.
- Aslanyürek, Semih (2011), Senaryo Kuramı, İstanbul: Pan Yayıncılık.
- Burak, Sevim (2014), Yanık Saraylar, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
- Cumalı, Necati (2013), Ay Büyürken Uyuyamam, İstanbul: Yeni Gün Haber Ajansı Basın ve Yayıncılık A. Ş.
- Eisenstein, Sergei (1984), Film Duyumu, (Çev. Nijat Özön), İstanbul: Payel Yayınları.
- Eisenstein, Sergei (1985), Film Biçimi, (Çev: Nijat Özön), İstanbul: Payel Yayınları.
- Felski, Rita (2010), Edebiyat Ne İşe Yarar?, (Çev. Emine Ayhan), İstanbul: Metis Yayınları.
- Güral, Ufuk (2013), Sinema Tarihi, İstanbul: Detay Yayıncılık.
