Kamu Yönetiminde Değişime Direnç: İç Denetim Örneği

Abstract

Değişim, yüzyıllardır pek çok alanda konuşulan, tartışılan, fikirler üretilen kavramların başında gelmektedir. En genel anlamda değişimi, mikro ölçekte bireylerin ve örgütlerin, makro ölçekte toplumların ve devletlerin yaşam döngüsündeki kırılma noktaları, var olan düzenin yeni bir düzenle ikamesi olarak tanımlamak mümkündür. Hem mikro ölçekte hem de makro ölçekte meydana gelen mevcut düzenden ayrılış/kopuş/vazgeçiş, farklı seviyelerde dirençle karşılaşmaktadır. Esasında bu direncin temelinde değişimin getireceği yeni durumun belirsizliği nedeniyle ortaya içgüdüsel olarak da tanımlayacağımız hem bireysel hem de örgütsel korkular yer almaktadır. Ancak bu sürecin yönetilmesiyle ortaya çıkacak olan yeni durumun kabullenilmesi ve hayata geçirilmesi mümkün olacaktır.

Hem özel sektörde hem de kamu sektöründe meydana gelen değişim ekonomik, siyasi, kültürel ve yönetsel nedenlerle ve genellikle zorunluluk olarak karşımıza çıkmaktadır. Değişimin hayata geçirilmesi ise sektörel (kamu veya özel) farklılıklara rağmen belli bir süreçte gerçekleşmektedir. Bu değişim hareketleri organizasyonların/kurumların yapısını yeniden şekillendirirken örgütte çalışanların örgüt içindeki rollerini de yeniden tanımlamaktadır.

Kamu yönetiminde değişimin ilk adımları mevzuat değişiklikleriyle ve genellikle idari reformlar ile atılmaktadır. Ancak, örgütsel değişimin amacına ulaşabilmesi için tek başına mevzuat değişikliğinin yeterli olmadığı hem küresel hem de ulusal pek çok örnekte görülmektedir. Değişim yönetimi olarak da ifade edilen bu süreçte temel prensip, yasal mevzuat ile birlikte örgüt kültüründe ve çalışanların davranışlarında da bu değişimin istenmesi ve kabullenilmesidir.

5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu idari bir reform olarak kabul etmek mümkündür. Mali denetim sürecinden çok daha öte bir anlama ve içeriğe sahip olan iç denetim sistemi 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile 2003 yılında kabul edilip 2006 yılında yürürlüğe girmesine rağmen Türk kamu yönetiminde henüz tam anlamıyla işlerlik kazanamamıştır. Bu çalışma kamu yönetiminde değişime direnci, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile öngörülen iç denetim sistemi üzerinden ele almakta ve bu direncin sebeplerini sorgulamaktadır. 

Keywords

• İç Denetim,Değişim Yönetimi

Resistance to Change in Public Administration: Internal Audit Case

Abstract

References

1. -----2015 Yılı Kamu İç Denetim Genel Raporu,http://www.idkk.gov.tr/SiteDokumanlari/Faaliyet%20Raporlar%C4%B1/2015KamuicDenetimGenelRaporu.pdf,(Son Erişim Tarihi: 10.10.2016).
2. -----5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu.
3. Aydemir, S.R, (2004). “Kamu Yönetimi Kanunu Taslağı İncelemesi (II)”, Yerel Yönetim ve Denetim, C.9, S.4
4. Aykaç, B. (2002). “21. Yüzyılda Kamu Yönetiminde Yeni Eğilimler”, Gazi Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, C.4, S.2, ss. 15-23,
5. Bakır, T. (2013). "Bürokrasinin İç Kontrol Algısı Ve Sistemin Uygulanmasına Karşı Direnci", Denetişim, S.12, ss. 29-34
6. Balcı, A.,(2016) “Kamu Yönetiminde Çağdaş Yaklaşımlar ve Kamu Hizmet Sunumuna Etkileri ”, http://canaktan.org/politika/kamuda-kalite/balci.pdf , (Son Erişim Tarihi: 15.09.2016)
7. Batmaz, Y. (2015). "Denetim Üzerinden Kamu Yönetimindeki Değişimi Anlamak", Sayıştay Dergisi, S.98, Temmuz-Eylül, ss. 5-18.
8. Bayter, M. (2016), “Bilgi Merkezlerinin Örgütsel Davranışının Değişimi ve Gelişimi”, International Journal of Social Sciences and Education Research, 2(4), 1684-1696.

9. Bell, D. (1988). “ Previewing Planet Earth in 2013”, Https://Www.Washingtonpost.Com/Archive/Opinions/1988/01/03/Previewing-Planet-Earth-İn-2013/3e316a37-0d62-49fb-96d2-C544f2fa70d4/?Utm_Term=.Eea864549988, (Son Erişim Tarihi: 10.09.2016).
10. Bilge, S. (2014). “Kamu Sektöründe İç Denetimin Başarıyla Uygulanmasında Rol Oynayan Faktörler”, İç Denetim -Yönetime Değer Katmak, İçinde Ed: Halis Kıral, İç Denetim Koordinasyon Kurulu Yayınları, Ankara, ss. 21-54.
11. Bozkurt,Ö.,Ergun,T., ve Sezen,S.(1998), “Kamu Yönetimi Sözlüğü”, TODAİE, Ankara.
12. Bulut, Ç.,H.Arbak (2012). “İnovasyon, Direnç ve İletişim: Kavramsal Bir Tartışma”, Yenilik, Yenileşim, İnovasyon Dünyasına Bir Yolculuk (ed. Selçuk Karaata), EGIAD Yayınları, İzmir.
13. Demir, F. (2011). “Bürokratik Kültür”, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, C.16, S.2, 153-178.
14. Demir F. (2011)."Bürokrasi-Demokrasi İlişkisi ve Bürokratların Seçilmişlerce Kontrolü Sorunu", Yönetim Ve Ekonomi, C.18, S.2 , ss. 63-84
15. Dent, E. B.,S.Galloway Goldberg (1999). "Challenging Resistance to Change", The Journal of Applied Behavioral Science, Vol.31, No.1, March, ss. 25-41.
16. Ercan, Ü.(2014). “Öğrenen Örgütler, Örgütsel Değişim ve Değişime Direnç”, İş ve İnsan Dergisi, C.1, S.1, ss. 33-42.
17. Gönülaçar, Ş. (2007). "İç Denetimde Hedefler ve Beklentiler", Mali Hukuk Dergisi, Temmuz-Ağustos, ss. 1-21.
18. Gönülaçar, Ş.(2008)."İç Denetimin Bürokratik Serencamı", Mali Hukuk Dergisi, S.135, Mayıs -Haziran.
19. Göymen, K. (2000). “Türkiye’de Yerel Yönetimler Ve Yönetişim: Gereksinimler, Önermeler, Yönelimler”, Çağdaş Yerel Yönetimler Dergisi, C. 9, S.2.
20. Gözel, K. A. (2003). “Yeni Kamu Yönetimi Nedir?”, Türk İdare Dergisi, Yıl:75, S. 438, ss. 195-208.
21. Güneri, M. (2015). Uluslararası İç Denetim Standartları Çerçevesinde Belediyelerde İç Denetim. Edirne: Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
22. Hood, C., (1991): “A Public Management for All Seasons?”, Public Administration, Vol.69, pp. 3-19.
23. Gürdal, T., V. Çıplak (2010). "Türkiye’de Kamu İç Denetim Sisteminde Bir Alan Araştırması", Denetişim, S.4, ss. 93-108.
24. Kamu İç Denetim Kalite Güvence ve Geliştirme Rehberi, http://www.idkk.gov.tr/SiteDokumanlari/Kalite%20Guvence/KaliteGuvenceRehberi.pdf , , (Son Erişim Tarihi: 10.10.2016).
25. Kamu İç Denetim Rehberi , http://www.idkk.gov.tr/SiteDokumanlari/Mevzuat/Ucuncul%20Duzey%20Mevzuat/K%C4%B0DR_v1.0.pdf ,(Son Erişim Tarihi: 10.10.2016).
26. Kapucu , N.(2003). “Yeni Yönetim Yaklaşımları ve Yerel Yönetimler” , Yerel ve Kentsel Politikalar, Ed: M. Akif Çukurçayır, Ayşe Tekel, Konya, Çizgi Yayınevi.
27. Karakuş, Ş.,M.Yardım (2014). "Algılanan Örgütsel Değişim, Belirsizlik, İş Doyumu ve İşten Ayrılma Niyeti Arasındaki İlişkiler", İş ve İnsan Dergisi, C.1, S.1, ss. 21-31.
28. Kıral, H. (2014). “İç Denetimin Kurumsal Risk Yönetimindeki Rolü”, İç Denetim -Yönetime Değer Katmak, içinde Ed: Halis Kıral, İç Denetim Koordinasyon Kurulu Yayınları, Ankara,317-332.
29. Kızılboğa, R. (2013). “İç Denetim Sisteminde Denetçilerin Bağımsızlık Ve Tarafsızlığının Önemi”, Siyasal Bilgiler Dergisi , ss. 107-121.
30. Koç, Z. (2014). “Örgütsel Değişim, Değişim Yönetimi ve Örgütsel Davranışlar Üzerine Örnek Bir Uygulama”, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
31. Koçel, T. (2005). İşletme Yöneticiliği, Arıkan Yayınevi, İstanbul.
32. Özdemir, E. (2015). Kamu Sektöründe İç Denetim: Genel Bütçe Kapsamındaki İdarelere Yönelik Bir Araştırma. Konya: Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
33. Özer; M. A., (2005),“Yeni Kamu Yönetimi -Japonya Uygulaması”, Türk İdare Dergisi, Sayı:447 .
34. Sancak H.Ö., S. Güleç (2009). "Kamu Yönetiminde Hesap Verebilirliğin Önündeki Yapısal Engeller: Türkiye Açısından Bir İnceleme", Süleyman Demirel Üniversitesi I. Uluslararası Davraz Kongresi Bildiriler Kitabı, 1201-1216.
35. Steers, R. M., J. S. Black (1994). “Organizational Behavior”, Harper Collins College Publishers, New York.
36. Şimşek, Ş.,T.Akgemci, A. Çelik (2008). “Davranış Bilimlerine Giriş ve Örgütlerde Davranış”, Gazi Kitabevi, Ankara.
37. Tekeli, İ.,(1999). “Modernite Aşılırken Siyaset”, İmge Kitabevi, Ankara.
38. Tortop,N., İspir,E.G., Aykaç,B., Yayman, H. ve Özer, M.A. (2016). “Yönetim Bilimi”, Nobel Yayımları, 10. Basım, Ankara.
39. Tunçer, P.(2011). “Yerel Yönetimlerde Değişim Yönetimi”, Ekin Yayınevi, Bursa.
40. Türkyılmaz, F. (2009). “Çalışanların Özdeğerlendirme, Değişim Yönetimi ve Örgütsel Bağlılık Algılarının Değerlendirilmesi”, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İzmir.
41. Uyar, S., E. Yelgen (2015). "Bilgi İfşası (Whıstleblowıng) Ve Denetim", Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, C.13, S. 1, http://dx.doi.org/10.11611/JMER412 85
42. Uzun, A.K., (2014), “İç Denetin Ne (Değil)dir?”, İç Denetim-Yönetime Değer Katmak, İçinde Ed: Halis Kıral, İç Denetim Koordinasyon Kurulu Yayınları, Ankara. Ss. 55-68.