Research Article

Şehzadebaşı’nda Mimar Kasım Ağa Dârülhadisi

Volume: 31 Number: 2 December 31, 2022
EN TR

Şehzadebaşı’nda Mimar Kasım Ağa Dârülhadisi

Abstract

XVII. yüzyılın Osmanlı başmimarı Kasım Ağa, yapı faaliyetlerinin yanında, özellikle siyasete olan ilgisi ve dönemin sadrazam, padişah hocası, valide sultan gibi önemli kişilikleriyle yakın ilişkisi dolayısıyla öne çıkmaktadır. Devrin sadrazamları tarafından vezirlik taslayan kişiler arasında anılan ve siyasi etkinliği nedeniyle defalarca sürgün edilen, hapsedilen ve katledilmek dahi istenen Mimar Kasım Ağa, başına gelen onca felakete rağmen siyasetle ilgilenmekten vazgeçmemiştir. 1651 yılında başmimarlığı sona eren ve Hadice Turhan Sultan’ın kethüdası olan Kasım Ağa, yakın dostu Köprülü Mehmed Paşa’nın 1656 yılında sadarete getirilmesini sağlayarak, büyük emeline ulaşmıştır. Bu tarihten sonra adına pek rastlanmayan Kasım Ağa’nın, kadı sicillerine dayanılarak 1662 yılında hayatta olmadığı anlaşılmaktadır. Mimarlığından ziyade siyasi yaşamdaki rolü nedeniyle anılan Mimar Kasım Ağa’nın kendi adına başkent İstanbul’da Şehzadebaşı semtinde inşa ettirdiği dârülhadisi, daha az bilinen bâni kimliğini yansıtması bakımından büyük önem taşımaktadır. XVII. yüzyılın ilk yarısında inşa edilen, XX. yüzyıl başlarına dek ayakta olduğu tespit edilen Mimar Kasım Ağa Dârülhadisi’nin konumu, kuruluşu, derecesi, işletim koşulları, geçirdiği onarımlar ve mimarisi ayrı başlıklar altında, Osmanlı arşiv belgeleri ve ağırlıkla El-Hac Kasım Ağa ibn-i Ali adlı vakfiyesine dayanılarak irdelenmiştir. Yapı türü seçiminin ve dârülhadisin konumunun Kasım Ağa’nın siyasi yönüyle ilişkisi üzerinde durulmuş ve günümüze ulaşamayan Mimar Kasım Ağa Dârülhadisi’nin çağın başkentteki Osmanlı medreseleri arasındaki yeri belirlenmeye çalışılmıştır.

Keywords

Supporting Institution

YÖK 100/2000 Doktora Bursu

References

  1. Abdülaziz Bey (1995). Osmanlı Adet, Merasim ve Tabirleri. Tarih Vakfı Yurt Yay.. İstanbul.
  2. Afyoncu, F. (2001). XVII. Yüzyılda Hassa Mimarlar Ocağı. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
  3. Ateş, A. (2022a). 17. Yüzyılda Hassa Mimarlar Ocağı’nın Arka Planı; Başmimar-Bâni-Yapı İlişkisi. İstanbul: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  4. Ateş, A. (2022b), Osmanlı İmparatorluğu’nda Mimar-Bâniler, 3. Uluslararası Avrasya Türk Sanatı Kongresi Özet Kitabı, 68-69, İstanbul: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi.
  5. Ayvansarayî, H. H. (1987a). Camilerimiz Ansiklopedisi (Hadikatü’l Cevâmi). I, II (İ. Terzi Haz.). İstanbul: Tercüman Yayınları.
  6. Ayvansarayî, H. H. (1987b). Camilerimiz Ansiklopedisi (Hadikatü’l Cevâmi). I, II (İ. Terzi Haz.). İstanbul: Tercüman Yayınları.
  7. Baltacı, C. (1976). XV-XVI. Asırlarda Osmanlı Medreseleri. İstanbul: İrfan Matbaası.
  8. Canatar, M. (Haz.) (2004). İstanbul Vakıfları Tahrir Defteri 1009-(1600). İstanbul: İstanbul Fetih Cemiyeti Yayınları.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2022

Submission Date

May 13, 2022

Acceptance Date

December 2, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 31 Number: 2

APA
Ateş, A. (2022). Şehzadebaşı’nda Mimar Kasım Ağa Dârülhadisi. Sanat Tarihi Dergisi, 31(2), 1395-1413. https://doi.org/10.29135/std.1116354
AMA
1.Ateş A. Şehzadebaşı’nda Mimar Kasım Ağa Dârülhadisi. STD. 2022;31(2):1395-1413. doi:10.29135/std.1116354
Chicago
Ateş, Aysu. 2022. “Şehzadebaşı’nda Mimar Kasım Ağa Dârülhadisi”. Sanat Tarihi Dergisi 31 (2): 1395-1413. https://doi.org/10.29135/std.1116354.
EndNote
Ateş A (December 1, 2022) Şehzadebaşı’nda Mimar Kasım Ağa Dârülhadisi. Sanat Tarihi Dergisi 31 2 1395–1413.
IEEE
[1]A. Ateş, “Şehzadebaşı’nda Mimar Kasım Ağa Dârülhadisi”, STD, vol. 31, no. 2, pp. 1395–1413, Dec. 2022, doi: 10.29135/std.1116354.
ISNAD
Ateş, Aysu. “Şehzadebaşı’nda Mimar Kasım Ağa Dârülhadisi”. Sanat Tarihi Dergisi 31/2 (December 1, 2022): 1395-1413. https://doi.org/10.29135/std.1116354.
JAMA
1.Ateş A. Şehzadebaşı’nda Mimar Kasım Ağa Dârülhadisi. STD. 2022;31:1395–1413.
MLA
Ateş, Aysu. “Şehzadebaşı’nda Mimar Kasım Ağa Dârülhadisi”. Sanat Tarihi Dergisi, vol. 31, no. 2, Dec. 2022, pp. 1395-13, doi:10.29135/std.1116354.
Vancouver
1.Aysu Ateş. Şehzadebaşı’nda Mimar Kasım Ağa Dârülhadisi. STD. 2022 Dec. 1;31(2):1395-413. doi:10.29135/std.1116354