Research Article

Üç Boyutluluğa Özgü Dokunsallığın Sanat İzleyicisine Etkilerinin Tarihsel Bağlamda Genel Bir İncelemesi

Volume: 33 Number: 2 December 31, 2024
EN TR

Üç Boyutluluğa Özgü Dokunsallığın Sanat İzleyicisine Etkilerinin Tarihsel Bağlamda Genel Bir İncelemesi

Abstract

Bu çalışmada üç boyutlu sanat eserlerine özgü dokunsallığın, izleyicide duygu ve düşünce yaratmadaki etkileri incelenmektedir. Araştırmada ilkin dokunsallığa neden olan dokunma duyusunun yapısal özellikleri ve diğer duyularla etkileşimine değinilmiş; dokunmanın algısal yaşantıdaki çift yönlü doğası ve öznenin dokunma duyusu ile çevresine dair edinebildiği zihinsel ve psikolojik yargılar değerlendirilmiştir. Ardından sanatta üç boyutluluğa özgü dokunsallığın, izleyicilerin algısını nasıl koşullandırabildiği tarihsel bir bağlamda form-yüzey ilişkilerinin analiz edilmesi ile somutlaştırılmıştır. Araştırmanın kuramsal çerçevesi için sanat tarihi, estetik, felsefe, antropoloji, algı psikolojisi ve psikanaliz disiplinlerinden faydalanılmıştır. Üç boyutluluğa özgü yüzey ve form etkilerinin dolaylı ya da doğrudan dokunsallığa neden olabildiği gözlemlenmiştir. Dokunsal etkilerin, izleyicinin eserlere özgü biçim-içerik ilişkisini anlamlandırma sürecinde önemli katkılar sunabildiği ortaya konmuştur. Yapılan nitel araştırma sayesinde üç boyutluluğa özgü dokunsallığın, izleyicinin algısını nasıl etkilediği, batı sanatında izleyicinin izleme koşullarının değişimi üzerinden ortaya konularak sınırlı olduğu fark edilen Türkçe alan yazınına katkı sunulması amaçlanmıştır.

Keywords

References

  1. Anzieu, D. (2008). Deri-Ben. (N. T. Demiryontan, Çev.) İstanbul: Metis Yayınları.
  2. Arteaga, A. (2014). Sensuous Knowledge: Making Sense Through the Skin. Suzanne Anker & Sabine Flasch (Ed.) In Senses of Embodiment: Art, Technics, Media (85-96). Peter Lang.
  3. Bailey, D. (2014). Touch and the Cheirotic Apprehension of Prehistorical Figurines. In P. Dent (Ed.), Sculpture and Touch, 27-44. London: Ashgate Publishing.
  4. Barker, J. M. (2009). The Tactile Eye: Touch and the Cinematic Experience. Berkeley: University of California Press.
  5. Berg, A. (2014). Tactile Resonance in Art. RUUKKU. Studies in Artistic Research, 2, https://doi.org/10.22501/ruu.63379 (Erişim: 23/03/2024), www.ruukku-journal.fi.
  6. Bourriaud, N. (2003). İlişkisel Estetik. (S. Özen, Çev.) Ankara: Bağlam Yayıncılık.
  7. Bulduk, S. (2014a). Duyum ve Algı. S. Bulduk (Ed.). Duyum ve Algı Psikolojisi içinde (1-46). Nobel Tıp Kitabevleri.
  8. Bulduk, S. (2014b). Görme Duyusu ve Algı. S. Bulduk (Ed.). Duyum ve Algı Psikolojisi içinde (47-129). İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Art History, Theory and Criticism (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2024

Submission Date

June 3, 2024

Acceptance Date

October 14, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 33 Number: 2

APA
Hiçyılmaz, G. (2024). Üç Boyutluluğa Özgü Dokunsallığın Sanat İzleyicisine Etkilerinin Tarihsel Bağlamda Genel Bir İncelemesi. Sanat Tarihi Dergisi, 33(2), 701-719. https://doi.org/10.29135/std.1494976
AMA
1.Hiçyılmaz G. Üç Boyutluluğa Özgü Dokunsallığın Sanat İzleyicisine Etkilerinin Tarihsel Bağlamda Genel Bir İncelemesi. STD. 2024;33(2):701-719. doi:10.29135/std.1494976
Chicago
Hiçyılmaz, Gökçe. 2024. “Üç Boyutluluğa Özgü Dokunsallığın Sanat İzleyicisine Etkilerinin Tarihsel Bağlamda Genel Bir İncelemesi”. Sanat Tarihi Dergisi 33 (2): 701-19. https://doi.org/10.29135/std.1494976.
EndNote
Hiçyılmaz G (December 1, 2024) Üç Boyutluluğa Özgü Dokunsallığın Sanat İzleyicisine Etkilerinin Tarihsel Bağlamda Genel Bir İncelemesi. Sanat Tarihi Dergisi 33 2 701–719.
IEEE
[1]G. Hiçyılmaz, “Üç Boyutluluğa Özgü Dokunsallığın Sanat İzleyicisine Etkilerinin Tarihsel Bağlamda Genel Bir İncelemesi”, STD, vol. 33, no. 2, pp. 701–719, Dec. 2024, doi: 10.29135/std.1494976.
ISNAD
Hiçyılmaz, Gökçe. “Üç Boyutluluğa Özgü Dokunsallığın Sanat İzleyicisine Etkilerinin Tarihsel Bağlamda Genel Bir İncelemesi”. Sanat Tarihi Dergisi 33/2 (December 1, 2024): 701-719. https://doi.org/10.29135/std.1494976.
JAMA
1.Hiçyılmaz G. Üç Boyutluluğa Özgü Dokunsallığın Sanat İzleyicisine Etkilerinin Tarihsel Bağlamda Genel Bir İncelemesi. STD. 2024;33:701–719.
MLA
Hiçyılmaz, Gökçe. “Üç Boyutluluğa Özgü Dokunsallığın Sanat İzleyicisine Etkilerinin Tarihsel Bağlamda Genel Bir İncelemesi”. Sanat Tarihi Dergisi, vol. 33, no. 2, Dec. 2024, pp. 701-19, doi:10.29135/std.1494976.
Vancouver
1.Gökçe Hiçyılmaz. Üç Boyutluluğa Özgü Dokunsallığın Sanat İzleyicisine Etkilerinin Tarihsel Bağlamda Genel Bir İncelemesi. STD. 2024 Dec. 1;33(2):701-19. doi:10.29135/std.1494976