Research Article

Renklerin Lezzet İllüzyonu: Gıda Seçimlerinde Görsel Uyarıcıların Rolü

Volume: 5 Number: 1 July 4, 2025
EN TR

Renklerin Lezzet İllüzyonu: Gıda Seçimlerinde Görsel Uyarıcıların Rolü

Abstract

Giriş ve Çalışmanın Amacı: Bu çalışmada, renklerin bireylerdeki beş duyu organını harekete geçirmesi ile gıda seçimlerine olan etkisini ölçmek amaçlanmıştır. Kavramsal/Kuramsal Çerçeve: Renk algısı, gıda seçimlerini psikolojik, biyolojik ve kültürel faktörlerle şekillendirir, tat, tazelik ve sağlık algısını etkiler. Gastronomide ise renk, lezzet ve kalite algısını yönlendirerek tüketicinin psikolojik ve duyusal izlenimlerini belirler. Yöntem: Araştırmada, 7 farklı renkte kurabiye (kırmızı, mor, mavi, sarı, yeşil, siyah, açık sarı) hazırlanmış ve eğitimli panelistlere duyusal analiz yaptırılarak tat, görünüş, koku, doku, yapışkanlık, sertlik ve genel kabul edilebilirlik gibi kriterlere göre, 9'lu Likert ölçeğiyle değerlendirme yapmaları istenmiştir. Tüm renklerde elde edilen verilerin betimleyici istatistikleri için Spearman Korelasyon testi uygulanmıştır. Bulgular: Analizler sonucunda, tat ve görünüşte en yüksek puanın mor, en düşük puanların ise tatta mavi, görünüşte ise siyah renkli kurabiyelerin aldığı belirlenmiş ve aralarındaki fark istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Koku, doku, yapışkanlık ve sertlik boyutlarında anlamlı bir fark yoktur. Genel kabul edilebilirlikte en çok tercih edilen rengin mor, en az tercih edilen rengin mavi olduğu görülmektedir. Sonuç: Görselliğin yiyecek sunumundaki öneminin yanı sıra gıdaların renkleri ve renklerinin uyumu gıda tercihlerinde önemli bir rol oynamaktadır. Ayrıca, yemeği daha keyifli bir hale getirebilmektedir. Renklerin tercihler üzerine etkisini belirlemek için farklı renkler ve farklı gıdalar kullanılarak daha fazla panelist ile araştırma yapılması önerilmektedir.

Keywords

References

  1. ADAK, N. (2020). Tüketim kültüründe beslenme: Sağlıklı/sağlıksız yiyecekler. İstanbul University Journal of Sociology, 40 (1), 197-218. doi: 10.26650/SJ.2020.40.1.0030.
  2. AKGÜN, V. Ö. (2010). Modern alışveriş merkezlerinin tüketici davranışları üzerindeki etkisi ve Konya ilinde bir uygulama. KMÜ Sosyal ve Ekonomi̇k Araştrmalar Dergi̇si, 12 (19), 153-163.
  3. AKOGLU, H. (2018). User's guide to correlation coefficients. Turkish journal of emergency medicine, 18 (3), 91-93. doi: 10.1016/j.tjem.2018.08.001.
  4. AKTÜRK, B. (2024). Yetişkin bireylerin hedonik açlık durumu ile öz kontrol ve öz yönetimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Selçuk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Konya.
  5. BİROL, E. (2023). Gıda ambalajlarının tüketici satın alma kararına etkisi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 22 (85), 159-172. doi:10.17755/esosder.1070925.
  6. COŞKUN. S. & ŞAHİN, E. Ö. (2024). Gastronomide Görsellerle Yiyecek İçecek Stilistliği. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, 6 (14), 149-164. doi: 10.47994/usbad.1442182.
  7. ÇELİK, E. & EVREN, S. (2024). Renklerin Yemek Tercihleri ve Algıları Üzerindeki Etkisi: Türk ve Alman Kültürleri Karşılaştırması. GSI Journals Serie A: Advancements in Tourism Recreation and Sports Sciences, 7 (2), 367-393. doi: 10.53353/atrss.1401280.
  8. ÇELİK., E. (2021). Yemek renklerinin insanların algıları ve tercihleri üzerindeki etkisi: Kültürlerarası bir araştırma (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gümüşhane Üniversitesi.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Gastronomy

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

July 2, 2025

Publication Date

July 4, 2025

Submission Date

November 20, 2024

Acceptance Date

June 29, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 5 Number: 1

APA
Erkocaaslan, E., & Ay, M. (2025). Renklerin Lezzet İllüzyonu: Gıda Seçimlerinde Görsel Uyarıcıların Rolü. ART/Icle:/Sanat/Ve/Tasarım/Dergisi, 5(1), 202-219. https://doi.org/10.56590/stdarticle.1588455
AMA
1.Erkocaaslan E, Ay M. Renklerin Lezzet İllüzyonu: Gıda Seçimlerinde Görsel Uyarıcıların Rolü. ART/icle. 2025;5(1):202-219. doi:10.56590/stdarticle.1588455
Chicago
Erkocaaslan, Ercan, and Murat Ay. 2025. “Renklerin Lezzet İllüzyonu: Gıda Seçimlerinde Görsel Uyarıcıların Rolü”. ART/Icle:/Sanat/Ve/Tasarım/Dergisi 5 (1): 202-19. https://doi.org/10.56590/stdarticle.1588455.
EndNote
Erkocaaslan E, Ay M (July 1, 2025) Renklerin Lezzet İllüzyonu: Gıda Seçimlerinde Görsel Uyarıcıların Rolü. ART/icle: Sanat ve Tasarım Dergisi 5 1 202–219.
IEEE
[1]E. Erkocaaslan and M. Ay, “Renklerin Lezzet İllüzyonu: Gıda Seçimlerinde Görsel Uyarıcıların Rolü”, ART/icle, vol. 5, no. 1, pp. 202–219, July 2025, doi: 10.56590/stdarticle.1588455.
ISNAD
Erkocaaslan, Ercan - Ay, Murat. “Renklerin Lezzet İllüzyonu: Gıda Seçimlerinde Görsel Uyarıcıların Rolü”. ART/icle: Sanat ve Tasarım Dergisi 5/1 (July 1, 2025): 202-219. https://doi.org/10.56590/stdarticle.1588455.
JAMA
1.Erkocaaslan E, Ay M. Renklerin Lezzet İllüzyonu: Gıda Seçimlerinde Görsel Uyarıcıların Rolü. ART/icle. 2025;5:202–219.
MLA
Erkocaaslan, Ercan, and Murat Ay. “Renklerin Lezzet İllüzyonu: Gıda Seçimlerinde Görsel Uyarıcıların Rolü”. ART/Icle:/Sanat/Ve/Tasarım/Dergisi, vol. 5, no. 1, July 2025, pp. 202-19, doi:10.56590/stdarticle.1588455.
Vancouver
1.Ercan Erkocaaslan, Murat Ay. Renklerin Lezzet İllüzyonu: Gıda Seçimlerinde Görsel Uyarıcıların Rolü. ART/icle. 2025 Jul. 1;5(1):202-19. doi:10.56590/stdarticle.1588455

Cited By

ART/icle: Journal of Art and Design

ISSN: 2718-1057
e-ISSN: 2791-7665