Research Article

Mekânsal Potansiyelsizliğin Temsili: Little Nightmares Video Oyunu Serisi Üzerinden Sanal Mekânların Eleştirisi

Volume: 5 Number: 3 January 5, 2026
TR EN

Mekânsal Potansiyelsizliğin Temsili: Little Nightmares Video Oyunu Serisi Üzerinden Sanal Mekânların Eleştirisi

Abstract

Giriş ve Çalışmanın Amacı: Bu makale, Giorgio Agamben’in potansiyel ve potansiyelsizlik kavramları ışığında, Little Nightmares video oyunu serisini inceleyerek dijital oyun mekânlarında potansiyelsizlik olgusunu tartışmayı amaçlamaktadır. Araştırma, dijital mekânların yalnızca görsel deneyim alanları değil, aynı zamanda eleştirel birer mimari temsil aracı olduğunu göstermeyi hedeflemektedir. Kavramsal/Kuramsal Çerçeve: Çalışma, Agamben’in potansiyel kavramının yalnızca bir eylem yetisi değil, aynı zamanda "yapmamayı seçme" gücü olarak tanımlandığı düşünsel zemin üzerine kuruludur. Bu kuram, modern mimarlıkta potansiyelin bastırılması, yönsüzlük, edilgenlik ve işlevsizlik gibi kavramlarla birlikte değerlendirilmiştir. Ayrıca sanal mekân kuramı kapsamında video oyunları; temsil, yönlendirme, denetim ve ideolojik üretim aracı olarak ele alınmıştır. Literatürde mekânın potansiyelsizlik bağlamında oyun evreni üzerinden okunmasına dair sınırlı sayıda çalışma olması, bu araştırmanın önemini ve katkısını belirginleştirmektedir. Yöntem: Araştırma, niteliksel bir çözümleme yaklaşımıyla yürütülmüştür. Örneklem olarak Little Nightmares I ve Little Nightmares II oyunları seçilmiştir. Veri toplama yöntemi olarak oyun içi sahnelerin betimsel analizi, mekânsal atmosferin yorumlanması, görsel verilerin incelenmesi ve mekân-tipoloji ilişkilerinin çözümlemesi kullanılmıştır. Oyundaki hapishane, okul, hastane, konut ve kent gibi tipolojiler hem fiziksel özellikleri hem de oyuncu ile kurdukları deneyimsel ilişki üzerinden değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmada incelenen sanal mekânlar, klasik işlevlerinden saparak potansiyelin bastırıldığı alanlara dönüşmüştür. Okul ve hastane gibi kapatma mekânları, gözetim ve disiplin üretiminde etkin rol üstlenmiş; konutlar, güvenli ve tanıdık olma özelliklerini kaybederek tehdit edici alanlara dönüşmüştür. Kent mekânı ise yönsüzlük, geçişsizlik ve belirsizlikle tanımlanmıştır. Bu bulgular, Agamben’in potansiyelsizlik kavramıyla örtüşmektedir: Mekânlar yalnızca işlevsiz değil; aynı zamanda bir şey yapmama hâlinin bilinçli üreticileridir. Sonuç: Bu çalışma, dijital oyun mekânlarının yalnızca görsel değil, kavramsal ve düşünsel olarak da mimarlık disiplinine katkı sağlayabileceğini göstermektedir. Little Nightmares serisi, mimarlığın deneyimsel yönünü öne çıkaran, potansiyelin nasıl bastırıldığını sorgulayan bir kurgu sunmaktadır. Elde edilen bulgular, mimari tasarımın eylem kadar eylemsizlik üretme kapasitesini de barındırdığını ortaya koymuştur. Çalışma, oyun temelli sanal mekânların, çağdaş mimarlık kuramında eleştirel bir okuma zemini sunduğunu göstermekte; mimarlık öğrencileri ve dijital tasarımcılar için önemli bir referans oluşturabilecek yöntemsel yaklaşım sunmaktadır.

Keywords

References

  1. AGAMBEN, Giorgio. (1999b). “On Potentiality”, Potentialities: Collected Essays in Philosophy. California: Stanford University Press.
  2. AGAMBEN, G. (2020). İstisna hali (K. Atakay, Çev.). İstanbul: Otonom Yayıncılık.
  3. ARISTOTELES. (2015). Eudemos’a Etik. Çev. S. Babür. Ankara: BilgeSu Yayıncılık.
  4. ARISTOTELES. (2015). Metafizik (2). (Y. G. Sev, Çev.). İstanbul: Pinhan Yayıncılık.
  5. BENTHAM, J. (1995). The Panopticon Writings. London: Verso.
  6. FOUCAULT, M. (2005). Başka mekânlara dair. Özne ve İktidar Seçme Yazılar, 2, İstanbul.
  7. FRANCK, O.A. (2000). Düşünce İçin Mimarlık – Sanallığn Gerçekliği, Mimarlık ve Sanal Gerçeklik Dosyası, Arredamento Mimarlık, Kasım Sayısı, Boyut Yayıncılık, İstanbul.
  8. FREUD, S. (2003).The Uncanny, Penguin Classics, England (Özgün Eser 1919 tarihlidir.)

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Graphic Design, Architectural Design

Journal Section

Research Article

Publication Date

January 5, 2026

Submission Date

May 28, 2025

Acceptance Date

August 15, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 5 Number: 3

APA
Gündoğ, K., & Balık, D. (2026). Mekânsal Potansiyelsizliğin Temsili: Little Nightmares Video Oyunu Serisi Üzerinden Sanal Mekânların Eleştirisi. ART/Icle:/Sanat/Ve/Tasarım/Dergisi, 5(3), 410-419. https://doi.org/10.56590/stdarticle.1707966
AMA
1.Gündoğ K, Balık D. Mekânsal Potansiyelsizliğin Temsili: Little Nightmares Video Oyunu Serisi Üzerinden Sanal Mekânların Eleştirisi. ART/icle. 2026;5(3):410-419. doi:10.56590/stdarticle.1707966
Chicago
Gündoğ, Kübrahan, and Deniz Balık. 2026. “Mekânsal Potansiyelsizliğin Temsili: Little Nightmares Video Oyunu Serisi Üzerinden Sanal Mekânların Eleştirisi”. ART/Icle:/Sanat/Ve/Tasarım/Dergisi 5 (3): 410-19. https://doi.org/10.56590/stdarticle.1707966.
EndNote
Gündoğ K, Balık D (January 1, 2026) Mekânsal Potansiyelsizliğin Temsili: Little Nightmares Video Oyunu Serisi Üzerinden Sanal Mekânların Eleştirisi. ART/icle: Sanat ve Tasarım Dergisi 5 3 410–419.
IEEE
[1]K. Gündoğ and D. Balık, “Mekânsal Potansiyelsizliğin Temsili: Little Nightmares Video Oyunu Serisi Üzerinden Sanal Mekânların Eleştirisi”, ART/icle, vol. 5, no. 3, pp. 410–419, Jan. 2026, doi: 10.56590/stdarticle.1707966.
ISNAD
Gündoğ, Kübrahan - Balık, Deniz. “Mekânsal Potansiyelsizliğin Temsili: Little Nightmares Video Oyunu Serisi Üzerinden Sanal Mekânların Eleştirisi”. ART/icle: Sanat ve Tasarım Dergisi 5/3 (January 1, 2026): 410-419. https://doi.org/10.56590/stdarticle.1707966.
JAMA
1.Gündoğ K, Balık D. Mekânsal Potansiyelsizliğin Temsili: Little Nightmares Video Oyunu Serisi Üzerinden Sanal Mekânların Eleştirisi. ART/icle. 2026;5:410–419.
MLA
Gündoğ, Kübrahan, and Deniz Balık. “Mekânsal Potansiyelsizliğin Temsili: Little Nightmares Video Oyunu Serisi Üzerinden Sanal Mekânların Eleştirisi”. ART/Icle:/Sanat/Ve/Tasarım/Dergisi, vol. 5, no. 3, Jan. 2026, pp. 410-9, doi:10.56590/stdarticle.1707966.
Vancouver
1.Kübrahan Gündoğ, Deniz Balık. Mekânsal Potansiyelsizliğin Temsili: Little Nightmares Video Oyunu Serisi Üzerinden Sanal Mekânların Eleştirisi. ART/icle. 2026 Jan. 1;5(3):410-9. doi:10.56590/stdarticle.1707966

ART/icle: Journal of Art and Design

ISSN: 2718-1057
e-ISSN: 2791-7665