EN TR

Türkiye’de Belediyelerin Web Sitelerinin Tütün Kontrolü Açısından İncelenmesi

Öz

Amaç: Halk sağlığının önlenebilir sorunları arasında ön sıralarda yer alan tütün kullanımı ile mücadele geniş kapsamlı çok disiplinli bir yaklaşım gerektirir. Bu yaklaşımın başarısı için merkezi kamu otoritesinin belediyelerle iş birliği içinde çalışması gerekmektedir. Türkiye’de belediyelerin tütün kontrolüyle ilgili sorumlulukları kanunlar ile belirlenmiştir. Dijital olanakların artması ile, yerel yönetimler web sitelerinde çalışmalarını yansıtabilmektedir. Web siteleri bu çerçevede tütün kontrolü çalışmalarının düzeyi hakkında ipuçları sağlayabilir. Bu araştırmanın amacı, Türkiye’nin il ve ilçe belediyeleri web sitelerinin tütün kontrolü açısından incelenmesidir. Yöntem: Tanımlayıcı tipteki araştırmada Türkiye’deki 81 il ve 922 ilçenin web siteleri 20 araştırmacı tarafından 1-10 Ekim 2024 tarihleri arasında incelenmiştir. T.C. İçişleri Bakanlığı web sitesinden alınan il ve ilçe belediye listesinin tamamına ulaşılmak hedeflenmiştir. Veri analizi için SPSS 23.0 istatistiksel paket programı kullanılmıştır. Açık veri kullanıldığı için kurumsal izin ya da etik onam alınmamıştır. Bulgular: 922 ilçe, 51 il, 30 büyükşehir belediyesi incelenmiştir. Toplam 1.003 belediyeden 182 belediyenin (%18,1) uluslararası ağlara üye olduğu, 825'inin (%82,3) web sitesinin 2024 yılında güncellenmiş olduğu, 70 belediyenin (%7,0) web sitesinin olmadığı belirlenmiştir. Belediyelerden 783'ünün (%78,1) web sitesinde tütün kontrolü ile ilgili içerik bulunamamıştır. Tütün kontrolü içeriği güncel olmayan, ancak tütün kontrolü ile uyumlu 100 belediye (%10,0), güncel ve tütün kontrolüyle uyumlu içerikler olan 32 belediye (%3,2) vardır. Üç belediyenin web sitesinde tütün endüstrisi reklamı, bir belediyenin web sitesinde tütün endüstrisi sponsorluğu belirlenmiştir. Toplam belediyelerin 832'sinin (%83,0) sosyal medya hesabı vardır. Sonuç: Tütün kontrolü konusunun web sitelerinde daha fazla yer alması ve güncel içeriklerle desteklenmesi, tütün mücadelesinde yerel yönetimlerin daha etkili olmalarına, kanunun yüklediği sorumluluklarını yerine getirmelerine ve genelde tütün kontrolüne katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. WHO. MPOWER: A policy package to reverse the tobacco epidemic. Geneva: World Health Organization; 2024. Accessed March 24, 2024, at https://www.afro.who.int/publications/mpower-policy-package-reverse-tobacco-epidemic
  2. WHO. WHO Report on the Global Tobacco Epidemic 2023: Protect people from tobacco smoke. Geneva: World Health Organization; 2023. Accessed March 26, 2024, at https://escholarship.org/content/qt7x18m7f9/qt7x18m7f9.pdf
  3. WHO. Fact Sheet: Tobacco. Geneva: World Health Organization; 2023. Accessed March 26, 2024, at www.who.int
  4. WHO. Non-communicable Diseases Status Report. Geneva: World Health Organization; 2014. Accessed March 26, 2024, at http://www.who.int/nmh/publications/ncd-status-report-2014/en/
  5. WHO. WHO Report on the Global Tobacco Epidemic, 2019. Geneva: World Health Organization; 2019. Accessed March 26, 2024, at https://www.who.int/publications/i/item/9789241516204
  6. WHO. WHO Report on the Global Tobacco Epidemic, 2021: Addressing new and emerging products - Electronic Nicotine Delivery Systems (ENDS). Geneva: World Health Organization; 2021. Accessed March 26, 2024, at https://escholarship.org/content/qt0014f8hx/qt0014f8hx.pdf
  7. Jafari A, Rajabi A, Gholian-Aval M, Peyman N, Mahdizadeh M, Tehrani H. National, regional, and global prevalence of cigarette smoking among women/females in the general population: a systematic review and meta-analysis. Environ Health Prev Med. 2021 Dec;26(1):5.
  8. WHO. Facts on tobacco control in the African region. Africa: WHO Regional Office; 2012.

Ayrıntılar

Kaynak Göster

APA
Aşut, Ö., Uçar, M. T., Tımarcı, I., Çiçek, E., Soğanda, Ş. Y., Gündoğdu, İ., Özdener, N., Balcı, E., Arslan, E., Buğdaycı Yalçın, B. N., Şengelen, M., Baran Deniz, E., Sütlü, S., Varer Akpınar, C., Arslan, H. N., Oğuzöncül, A. F., Kurçer, M. A., Durusoy, R., Günay, T., & Aslan, D. (2025). Türkiye’de Belediyelerin Web Sitelerinin Tütün Kontrolü Açısından İncelenmesi. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 34(3), 187-197. https://doi.org/10.17942/sted.1610972
AMA
1.Aşut Ö, Uçar MT, Tımarcı I, vd. Türkiye’de Belediyelerin Web Sitelerinin Tütün Kontrolü Açısından İncelenmesi. STED. 2025;34(3):187-197. doi:10.17942/sted.1610972
Chicago
Aşut, Özen, Mahmut Talha Uçar, Ilgın Tımarcı, vd. 2025. “Türkiye’de Belediyelerin Web Sitelerinin Tütün Kontrolü Açısından İncelenmesi”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 34 (3): 187-97. https://doi.org/10.17942/sted.1610972.
EndNote
Aşut Ö, Uçar MT, Tımarcı I, Çiçek E, Soğanda ŞY, Gündoğdu İ, Özdener N, Balcı E, Arslan E, Buğdaycı Yalçın BN, Şengelen M, Baran Deniz E, Sütlü S, Varer Akpınar C, Arslan HN, Oğuzöncül AF, Kurçer MA, Durusoy R, Günay T, Aslan D (01 Temmuz 2025) Türkiye’de Belediyelerin Web Sitelerinin Tütün Kontrolü Açısından İncelenmesi. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 34 3 187–197.
IEEE
[1]Ö. Aşut vd., “Türkiye’de Belediyelerin Web Sitelerinin Tütün Kontrolü Açısından İncelenmesi”, STED, c. 34, sy 3, ss. 187–197, Tem. 2025, doi: 10.17942/sted.1610972.
ISNAD
Aşut, Özen - Uçar, Mahmut Talha - Tımarcı, Ilgın - Çiçek, Esra - Soğanda, Şeyma Yüsra - Gündoğdu, İpek - Özdener, Nureddin v.dğr. “Türkiye’de Belediyelerin Web Sitelerinin Tütün Kontrolü Açısından İncelenmesi”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 34/3 (01 Temmuz 2025): 187-197. https://doi.org/10.17942/sted.1610972.
JAMA
1.Aşut Ö, Uçar MT, Tımarcı I, Çiçek E, Soğanda ŞY, Gündoğdu İ, Özdener N, Balcı E, Arslan E, Buğdaycı Yalçın BN, Şengelen M, Baran Deniz E, Sütlü S, Varer Akpınar C, Arslan HN, Oğuzöncül AF, Kurçer MA, Durusoy R, Günay T, Aslan D. Türkiye’de Belediyelerin Web Sitelerinin Tütün Kontrolü Açısından İncelenmesi. STED. 2025;34:187–197.
MLA
Aşut, Özen, vd. “Türkiye’de Belediyelerin Web Sitelerinin Tütün Kontrolü Açısından İncelenmesi”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, c. 34, sy 3, Temmuz 2025, ss. 187-9, doi:10.17942/sted.1610972.
Vancouver
1.Özen Aşut, Mahmut Talha Uçar, Ilgın Tımarcı, Esra Çiçek, Şeyma Yüsra Soğanda, İpek Gündoğdu, Nureddin Özdener, Elçin Balcı, Evrim Arslan, Bengü Nehir Buğdaycı Yalçın, Meltem Şengelen, Emine Baran Deniz, Sevinç Sütlü, Ceren Varer Akpınar, Hatice Nilden Arslan, Ayşe Ferdane Oğuzöncül, Mehmet Ali Kurçer, Raika Durusoy, Türkan Günay, Dilek Aslan. Türkiye’de Belediyelerin Web Sitelerinin Tütün Kontrolü Açısından İncelenmesi. STED. 01 Temmuz 2025;34(3):187-9. doi:10.17942/sted.1610972