DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ AVRUPA BÖLGESİ’NDE YAŞLANMA ve İLGİLİ ÖLÇÜTLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Öz
Amaç: Dünya genelinde ya da bir bölgedeki sağlık verilerinin incelenmesi ve karşılaştırılması, güncel durumun global ölçüde izlenebilmesi ve özellikle karar vericilerin önceliklerini belirlemesine katkı sunabilir. Yaşlılık global düzeyde “istenen” bir gelişme olup bazı açılardan değerlendirme ve karşılaştırmaların yapılabilmesi bu konuda geleceğe yönelik yol haritası çıkarmada yararlı olacaktır. Bu temel gerekçe ile bu makalede Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölgesi’nde yer alan 53 ülkenin yaşam beklentisi ve yaşlılıkla ilgili seçilmiş ölçütler incelenmiş, ülkeler arasında karşılaştırmalar yapılmış ve yaşlılığı ilgilendirdiği düşünülen bazı değerlendirmeler yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmada 53 ülkenin doğuşta beklenen yaşam süreleri, 65 yaş ve üzeri nüfusun toplam nüfus içindeki payları temel ölçütler olarak değerlendirilmiştir. Bunlara ek olarak; genel bütçeden sağlığa ayrılan pay, İnsani Kalkınma İndeksi, toplumsal cinsiyet eşitsizliği gibi diğer bazı ölçütler de değerlendirilmiştir. Veriler Dünya Sağlık Örgütü ve Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) web sitelerinden elde edilmiştir. Ölçütlerin ülkelere göre karşılaştırılması için tablo, grafik ve haritalar kullanılmıştır. İleri analiz aşamasında korelasyon ve regresyon analizleri de yapılmıştır.
Bulgular: Avrupa Bölgesi, Dünya Sağlık Örgütü’nün altı coğrafi bölgesi içinde yaşlı nüfusu en fazla olan bölge iken, doğuşta beklenen yaşam süresinde ikinci sırada yer almaktadır. Bölge ülkelerinin çoğunun gelişmişlik göstergelerinde dünya ortalamasının üzerinde yer aldığı görülmektedir. Ancak bölge kendi içinde farklılıkları barındırmaktadır. Batı ve Orta Avrupa ülkelerinin; Balkanlar, Doğu Avrupa ve Orta Asya ülkelerine göre daha uzun doğuşta beklenen yaşam süresine sahip olması, yaşlı nüfusun toplam nüfustaki payının ve İnsani Kalkınma İndeksi’nin daha yüksek olması farklılıklardan bazılarıdır.
Sonuç: Bölge içindeki eşitsizliklerin giderilmesi için politik düzeyde çalışmalara gereksinim bulunmaktadır. Sağlığın temel belirleyicilerini dikkate alan ve bilimsel zeminde geliştirilmiş müdahale programları özellikle orta ve uzun vadede planlanmalıdır. Bu tür bilimsel çalışmaların yapılması için de güçlü, doğru ve sürekliliği olan veri tabanının oluşturulması bir ihtiyaçtır.
Anahtar Sözcükler: Yaşlılık, Eşitsizlik, Küreselleşme, Kalkınma
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Bilir N, Paksoy Erbaydar N. Yaşlılık Sorunları. Halk Sağlığı Temel Bilgiler (Güler Ç, Akın L. Ed). Ankara: Hacettepe Üniversitesi Yayınları. 3. Baskı; 2015. s. 1528-38.2. Global Health Observatory Data. Accesed July 7, 2017 at http://www.WHO.int/gho/mortality_burden_disease/life_tables/situation_trends/en3. Mandıracıoğlu A. Dünya’da ve Türkiye’de yaşlıların demografik özellikleri. Ege Tıp Dergisi 49(3) 39-45, 2010. Accesed July 4, 2017 athttp://www.egetip.dergisi.org/pdf/pdf_EGE_460.pdf
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Hanife Ece Erik
*
Hacettepe Üniversitesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı
0000-0002-0707-0306
Türkiye
Adem Kuzu
Bu kişi benim
0000-0001-7859-6404
Cihan Aydın
Bu kişi benim
0000-0002-3455-6205
Mücahit Yıldız
Bu kişi benim
0000-0001-8494-3484
H. Gökçe Keskinkılıç
Bu kişi benim
0000-0002-4542-9316
Meltem Şengelen
Bu kişi benim
0000-0002-8257-765X
Yayımlanma Tarihi
30 Nisan 2019
Gönderilme Tarihi
21 Mart 2018
Kabul Tarihi
30 Ocak 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 28 Sayı: 1
Cited By
Eş Kaybı Yaşayan Yaşlıların Ölüme İlişkin Görüşlerinin Belirlenmesi: Nitel Bir Araştırma
Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.30803/adusobed.1134565KRONİK HASTALIĞI OLAN YAŞLI BİREYLERİN AĞRI DÜZEYİ VE İLAÇ UYUMU: KESİTSEL ÇALIŞMA
İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Dergisi
https://doi.org/10.33715/inonusaglik.1446110Diz Osteoartriti Olan Hastalarda Yaşam Kalitesi ile Klinik Parametreler Arasındaki İlişki
Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal
https://doi.org/10.21020/husbfd.1464036İşitme Cihazı Kullanmayan Geriatrik Bireylerin Konuşma Algısı, Uzaysal Algı ve İşitme Kalitesi ile Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi
Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.32708/uutfd.15690014857 Sayılı İş Kanunu Çerçevesinde Dezavantajlı Gruplara Yönelik Düzenlemeler ve Dezavantajlı Grupların İşgücü Piyasasındaki Görünümü
Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.52273/sduhfd..1608375Determinants of the Sexual Attitudes, Gender Perceptions, and Quality of Sexual Life of Elderly Women
Sexuality Research and Social Policy
https://doi.org/10.1007/s13178-025-01140-5Investigation of Malnutrition and Sarcopenia in Individuals Aged 65 and Over Receiving Both Nursing Home or Home Care Services
İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.38079/igusabder.1673909Yaşçılık Söyleminin Sosyal Medyada Analizi Üzerine Bir Çalışma
Toplum ve Sosyal Hizmet
https://doi.org/10.33417/tsh.1678693