Research Article

Amerika Birleşik Devletleri Hukukunda Yürütme İmtiyazı

Volume: 30 Number: 3 September 15, 2022

Amerika Birleşik Devletleri Hukukunda Yürütme İmtiyazı

Abstract

Amerika Birleşik Devletleri federal hukukunda yürütme imtiyazı, Başkanın ve bazı üst düzey yürütme organı görevlilerinin Kongre’den ve yargı organlarından bilgi saklama hakkını ifade etmektedir. Başkanların Kongre’nin bazı bilgi taleplerini, bilginin yürütme imtiyazı kapsamında korunduğunu ileri sürerek reddedebilmesi mümkündür. Yürütme imtiyazı ileri sürebilme yetkisi, Anayasa ile açık bir şekilde düzenlenmemiştir. Yüksek Mahkeme tarafından Başkana ait zımni bir anayasal yetki olarak kabul edilmiştir. Kongre ve Başkan arasındaki yürütme imtiyazı uyuşmazlıkları, çoğunlukla yargı denetimine konu olmadan sistem içerisinde çözülmektedir. Ancak istisnai bazı hallerde, Kongre ile yürütme organı arasındaki yürütme imtiyazı konusundaki uyuşmazlıklar, yargı organlarının gündemine taşınmaktadır. Bu tür durumlarda yargı organları, yürütme imtiyazının varlığını kabul etmiş ancak kapsam ve sınırları konusunda yeterli bir içtihat ortaya koyamamıştır.

Keywords

References

  1. “ABD Kongresi 200 yıl sonra ilk kez saldırıya uğradı, bu tarihi günde neler yaşandı?” 7 Ocak 2021, https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-55568564, erişim 27.02.2022.
  2. “Assertion of Executive Privilege With Respect to Clemency Decision”, 23 Op. O.L.C. (September 16, 1999), https://www.justice.gov/file/19476/download#:~:text=to%20sixteen%20individuals.-,Executive%20privilege%20may%20properly%20be%20asserted%20in%20response%20to%20a,therefore%20immune%20from%20compelled%20congressional, erişim 31.05.2022. “Congressional Oversight of the White House”, 45 Op. O.L.C. (January 8, 2021), https://www.justice.gov/sites/default/files/opinions/attachments/2021/01/16/2021-01-08-wh-oversight.pdf, erişim 11.05.2022.
  3. BALDWIN, Gordon B., “The Foreign Affairs Advice Privilege”, Wisconsin Law Review, Vol. 1976, p. 16-46.
  4. BERGER, Raoul, Executive Privilege: A Constitutional Myth, Harvard University Press, Cambridge, Massachusetts, 1974.
  5. BISHOP, Joseph W., “The Executive's Right of Privacy: An Unresolved Constitutional Question”, The Yale Law Journal, Vol. 66, No. 4, 1957, p. 477-491.
  6. BİLGİN, Murat/ŞENCAN Hüdai, “Kongrenin Denetim Araçları”, ABD Kongresinde Yasama, Denetim ve Bütçe Süreçleri, (Editör GÖKÇİMEN, Semra), TBMM Basımevi, Ankara, 2019, s. 177-209.
  7. BUSH, Joel D., “Congressional Executive Access Disputes: Legal Standards and Political Settlements”, Journal of Law and Politics, Vol. 9, 1993, p. 719-747.
  8. CHAFETZ, Josh, “Executive Branch Contempt of Congress”, The University of Chicago Law Review, Vol. 76, No. 3, p. 1083-1156.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Law in Context

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 15, 2022

Submission Date

June 29, 2022

Acceptance Date

September 14, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 30 Number: 3

APA
Çelik, Ö. (2022). Amerika Birleşik Devletleri Hukukunda Yürütme İmtiyazı. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 30(3), 1253-1299. https://doi.org/10.15337/suhfd.1137893
AMA
1.Çelik Ö. Amerika Birleşik Devletleri Hukukunda Yürütme İmtiyazı. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2022;30(3):1253-1299. doi:10.15337/suhfd.1137893
Chicago
Çelik, Özlem. 2022. “Amerika Birleşik Devletleri Hukukunda Yürütme İmtiyazı”. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 30 (3): 1253-99. https://doi.org/10.15337/suhfd.1137893.
EndNote
Çelik Ö (September 1, 2022) Amerika Birleşik Devletleri Hukukunda Yürütme İmtiyazı. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 30 3 1253–1299.
IEEE
[1]Ö. Çelik, “Amerika Birleşik Devletleri Hukukunda Yürütme İmtiyazı”, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, vol. 30, no. 3, pp. 1253–1299, Sept. 2022, doi: 10.15337/suhfd.1137893.
ISNAD
Çelik, Özlem. “Amerika Birleşik Devletleri Hukukunda Yürütme İmtiyazı”. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 30/3 (September 1, 2022): 1253-1299. https://doi.org/10.15337/suhfd.1137893.
JAMA
1.Çelik Ö. Amerika Birleşik Devletleri Hukukunda Yürütme İmtiyazı. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2022;30:1253–1299.
MLA
Çelik, Özlem. “Amerika Birleşik Devletleri Hukukunda Yürütme İmtiyazı”. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, vol. 30, no. 3, Sept. 2022, pp. 1253-99, doi:10.15337/suhfd.1137893.
Vancouver
1.Özlem Çelik. Amerika Birleşik Devletleri Hukukunda Yürütme İmtiyazı. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2022 Sep. 1;30(3):1253-99. doi:10.15337/suhfd.1137893

Our journal's publisher website address: https://yayinevi.selcuk.edu.tr/index.php/su

Our journal's publisher: 

Address and e-mail

Selçuk Üniversitesi Rektörlüğü, Alaeddin Keykubat Yerleşkesi, Akademi Mah. Yeni İstanbul Cad. No:369 Posta Kodu:42130 Selçuklu-Konya / TÜRKİYE
press@selcuk.edu.tr

Coordinator
Prof. Dr. Tuncer ACAR
tuncer.acar@selcuk.edu.tr

Support Contact
Dr. Selahattin Alan
salan@selcuk.edu.tr

Phone
0332 223 14 12