SUÇUN AYDINLATILMASINDA KİŞİSEL VERİLERİN YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ PROGRAMLARDA KULLANILMASININ DAHA DA GRİFTLEŞTİRDİĞİ BİR MESELE: TAHMİNE DAYALI ÖNLEYİCİ KOLLUK (PREDICTIVE POLICING) FAALİYETLERİ HANGİ ANDAN İTİBAREN ADLİ SORUŞTURMA KAPSAMINDA DEĞERLENDİRİLEBİLECEKTİR?
Abstract
Temel haklar ve özgürlükler bakımından gerekli güvenceleri ihtiva eden bir ceza yargılaması daha en başından soruşturmanın başlangıcından itibaren mümkün kılınmalıdır. Bu zaviyeden bakıldığında başlangıç şüphesi sadece savcıya soruşturma başlatma yükümlülüğü getiren bir olgu değil, bireylerin kendilerine yönelik olarak başlatılması muhtemel adli süreçler karşısında “ko-ruyucu duvar” işlevi görmekte ve soruşturmanın başlatılabilmesi için anaya-sal orantılılık prensibinden kaynaklı bir gereklilik olarak ortaya çıkan hukuki bir güvencedir. Fakat yapay zeka destekli sistemlerin önleyici kolluk faaliyet-leri kapsamında kullanımı ile birlikte güvenlik olgunun özgürlük olgusuna git gide daha fazla tercih edilmesi sebebiyle istihbarat, önleyici kolluk ve ceza muhakemesi arasındaki incelen bu duvarın neredeyse saydamlaştığı söylene-bilecektir. Bu durumda belki de suçun önlenmesinde kullanılan yeni teknoloji-ler incelerek temel hak ve özgürlükler gerekli güvencelerin sağlanabilmesi bu duvarın belki öne çekilerek bu yeni meydan okumalara cevap verecek surette yeniden inşası gerekmektedir.
Keywords
References
- AKBULUT, Berrin/AKBULUT, Mete Tuluhan: “Yapay Zekâ Yasasında Risk Kategorileri”, NEÜHFD, C. 8, S. 1, 2025, s. 466-496.
- AKBULUT, Berrin/AÇIL, Murat: “Avrupa Birliği Yapay Zekâ Tüzüğü’ne Göre Yasaklanmış Yapay Zekâ Uygulamaları”, HBV-HFD, C. 30, S. 2, Nisan 2026, s. 995-1058.
- ATLI, Turan: “Kişisel Verilerin Önleyici, Koruyucu ve İstihbari Faaliyetler Amacıyla İşlenmesi”, NEÜHFD, C. 2, S. 1, 2019, s. 4- 22.
- BANERT, Christian: KI-gestütze Ermittlungen und der Kernbereich privater Lebensgestaltung, Baden-Baden 2025.
- BİRTEK, Fatih: “Ceza Muhakemesi Bakımından MİT Tarafından Elde Edilen İstihbari Bilgilerin Delil Niteliği” içinde: BİRTEK, Fatih (Editör), Hukuk Devletinde İstihbarat, Ankara 2025, s. 19- 30.
- BORGHİ, Nikolozoi: Unermüdliche und unerschrokene digitale Helfer-KI-Systeme zur Auswertung pädokrimineller Daten, Sabine Gless/Dorotea Avedisian (Editörler), Künstliche Intelligenz in der Strafrechtspflege, Basel 2026, s. 191-200.
- BRUN, Marcel: “Predictve Policing - Revolution in der Verbrechenskämpfung und Polizarbeit?”, ZStrR, C. 140, Sayı: 2, 2022, s. 157-181.
- BULUT, Metin: “Özel Bir Hukuksal Koruma ve Veri Kategorisi Alanı: Hassas Kişisel Veriler”, Ankara Barosu Dergisi, S. 2020/3, 2020, s. 99- 150.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Criminal Procedure
Journal Section
Research Article
Authors
Hasan Çataklı
*
0000-0002-5631-3343
Türkiye
Early Pub Date
September 16, 2026
Publication Date
-
Submission Date
July 3, 2026
Acceptance Date
September 16, 2026
Published in Issue
Year 2026 Number: Advanced Online Publication