A Matter Compounded by the Use of Personal Data in AI-Powered Programs for Crime Clearance: At What Point Will Predictive Policing Activities Be Considered Within the Scope of a Criminal Investigation?

Öz

A criminal procedure that embodies the requisite safeguards for fundamental rights and freedoms must be ensured from the very outset—namely, from the inception of the investigation. From this perspective, the threshold of initial suspicion is not merely a factual trigger imposing a duty on the prosecutor to initiate an investigation; rather, it functions as a 'protective shield' for indivi-duals against prospective judicial proceedings, serving as a legal guarantee necessitated by the constitutional principle of proportionality. [1] Nonetheless, the integration of artificial intelligence-driven systems into preventive poli-cing has increasingly prioritized security over liberty, rendering the already thin line between intelligence, preventive policing, and criminal procedure virtually transparent. Consequently, in order to secure the necessary guaran-tees for fundamental rights and freedoms against these new technological tools of crime prevention, this boundary may need to be recalibrated and re-constructed further forward to effectively address these emerging challenges.

Anahtar Kelimeler

• Initial Suspicion
• Predictive Policing
• Profiling Technologies
• Facial Recognition Systems
• Private Life
• Right to Informational Self-Determination
• Personal Data
• EU Artificial Intelligence Act

SUÇUN AYDINLATILMASINDA KİŞİSEL VERİLERİN YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ PROGRAMLARDA KULLANILMASININ DAHA DA GRİFTLEŞTİRDİĞİ BİR MESELE: TAHMİNE DAYALI ÖNLEYİCİ KOLLUK (PREDICTIVE POLICING) FAALİYETLERİ HANGİ ANDAN İTİBAREN ADLİ SORUŞTURMA KAPSAMINDA DEĞERLENDİRİLEBİLECEKTİR?

Öz

Temel haklar ve özgürlükler bakımından gerekli güvenceleri ihtiva eden bir ceza yargılaması daha en başından soruşturmanın başlangıcından itibaren mümkün kılınmalıdır. Bu zaviyeden bakıldığında başlangıç şüphesi sadece savcıya soruşturma başlatma yükümlülüğü getiren bir olgu değil, bireylerin kendilerine yönelik olarak başlatılması muhtemel adli süreçler karşısında “ko-ruyucu duvar” işlevi görmekte ve soruşturmanın başlatılabilmesi için anaya-sal orantılılık prensibinden kaynaklı bir gereklilik olarak ortaya çıkan hukuki bir güvencedir. Fakat yapay zeka destekli sistemlerin önleyici kolluk faaliyet-leri kapsamında kullanımı ile birlikte güvenlik olgunun özgürlük olgusuna git gide daha fazla tercih edilmesi sebebiyle istihbarat, önleyici kolluk ve ceza muhakemesi arasındaki incelen bu duvarın neredeyse saydamlaştığı söylene-bilecektir. Bu durumda belki de suçun önlenmesinde kullanılan yeni teknoloji-ler incelerek temel hak ve özgürlükler gerekli güvencelerin sağlanabilmesi bu duvarın belki öne çekilerek bu yeni meydan okumalara cevap verecek surette yeniden inşası gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Başlangıç Şüphesi
• Öngörüye Dayalı Önleyici Kolluk
• AB Yapay Zeka Düzenlemesi
• Profillme Teknolojileri
• Yüz Tanıma Sistemleri
• Bilişimsel Kaderini Tayin Hakkı
• Kişilsel Verilerin Korunması

Kaynakça

1. AKBULUT, Berrin/AKBULUT, Mete Tuluhan: “Yapay Zekâ Yasasında Risk Kategorileri”, NEÜHFD, C. 8, S. 1, 2025, s. 466-496.
2. AKBULUT, Berrin/AÇIL, Murat: “Avrupa Birliği Yapay Zekâ Tüzüğü’ne Göre Yasaklanmış Yapay Zekâ Uygulamaları”, HBV-HFD, C. 30, S. 2, Nisan 2026, s. 995-1058.
3. ATLI, Turan: “Kişisel Verilerin Önleyici, Koruyucu ve İstihbari Faaliyetler Amacıyla İşlenmesi”, NEÜHFD, C. 2, S. 1, 2019, s. 4- 22.
4. BANERT, Christian: KI-gestütze Ermittlungen und der Kernbereich privater Lebensgestaltung, Baden-Baden 2025.
5. BİRTEK, Fatih: “Ceza Muhakemesi Bakımından MİT Tarafından Elde Edilen İstihbari Bilgilerin Delil Niteliği” içinde: BİRTEK, Fatih (Editör), Hukuk Devletinde İstihbarat, Ankara 2025, s. 19- 30.
6. BORGHİ, Nikolozoi: Unermüdliche und unerschrokene digitale Helfer-KI-Systeme zur Auswertung pädokrimineller Daten, Sabine Gless/Dorotea Avedisian (Editörler), Künstliche Intelligenz in der Strafrechtspflege, Basel 2026, s. 191-200.
7. BRUN, Marcel: “Predictve Policing - Revolution in der Verbrechenskämpfung und Polizarbeit?”, ZStrR, C. 140, Sayı: 2, 2022, s. 157-181.
8. BULUT, Metin: “Özel Bir Hukuksal Koruma ve Veri Kategorisi Alanı: Hassas Kişisel Veriler”, Ankara Barosu Dergisi, S. 2020/3, 2020, s. 99- 150.

9. CİĞER, Selim: “Yeni Tip Gemilerin İşleyiş Esasları Bakımından Otonomi Kavramı ve IMO’nun Otonom Gemi Kategorileri Üzerine Düşünceler”, İstanbul Hukuk Mecmuası, C. 82, S. 4, 2024, s. 1135-1183.
10. CONRAD, Catharina Pia: Ein Update für den Kernbereichsschutz, Berlin 2024.
11. ÇELİK, Dursun: “Tam Otomatikleştirilmiş İdari İşlemler”, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 28, S. 4, Ekim 2024, s. 413 - 452.
12. ERCAN, Cannur: “Robotların Fiillerinden Doğan Hukuki Sorumluluk: Sözleşme Dışı Sorumluluk Hallerinde Çözüm Önerileri”, Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, S. 40, 2019, s. 19-51.
13. ERDOĞAN, Irmak: Yapay Zekâ ve Profilleme Teknolojilerinin Ceza Muhakemesinde Kişisel Veri İşlnilmesine Etkileri, Ankara 2022.
14. GERCKE, Björn: § 152, Gercke, Björn/Julius, Karl-Peter/Temming, Dieter/Zöller, Mark A. (Editörler), Heidelberger Kommentar zur Strafprozessordnung, 5. Baskı, Heidelberg 2012.
15. GLESS, Sabine/ERIKSSON, Salome: KI in der Strafrechtspflege: Einführung, Gless, Sabine/Avedisian, Dorotea (Editörler), Künstliche Intelligenz in der Strafrechtspflege, Basel 2026, s. 1-62.
16. GÖZLER, Kemal: İdare Hukuku, C. II, 3. Baskı, Bursa 2019.
17. GRAULICH, Kurt: Zum Trennungsgebot im Sicherheitsrecht, ENGELHART, Marc/KUDLICH, Hans/VOGEL, Benjamin (Editörler), Digitalisierung, Globalisierung und Risikoprävention, Festschrift für Ulrich Sieber, 2. Baskı, Berlin 2022, s. 929-946.
18. GUSY, Christoph: “Polizei und Nachrichtendienste im Kampf gegen die Organisierte Kriminalität”, Kritische Vierteljahresschrift für Gesetzgebung und Rechtswissenschaft (KritV), Vol. 77, No. 3, 1994, s. 242- 251.
19. HAHN, Johanna: Automatisierte Gesichtserkennung in der Strafverfolgung, Baden-Baden 2025.
20. HOVEN, Elisa: “Die Grenzen des Anfangsverdachts- Gedanken zum Fall Edathy”, NStZ, 2014, s. 361- 368.
21. İÇER, Zafer: “Yapay Zeka Temelli Önleyici Hukuk Mekanizmaları-Öngörücü Polislik, Yapay Zeka Temelli Teknolojiler ve Ceza Hukuku” Yapay Zekâ Çağında Hukuk: Yapay Zekâ Temelli Teknolojiler ve Ceza Hukuku, Yapay Zekâ Çalışma Grubu Yıllık Rapor 2021, İstanbul Barosu, 2021, s. 30- 48.
22. İÇER, Zafer/DÖNMEZ, Elif: “Yüz Tanıma Teknolojilerinin Önleyici Ceza Hukuku ve Ceza Muhakemesi Süreçlerindeki Kullanımı ve Sınırları”, CHD, Cilt: 15, Sayı: 43, Ağustos 2020, s. 421-461.
23. KIZILIRMAK, Baran: “Kişisel Verilerin İşlenmesinde Adli ve Önleyici Amaçla Öngörülen İstisnaların Ulusal ve Uluslararası Hukuka Göre Değerlendirilmesi”, KHASHFD, C. 7, S. 2, Aralık 2019, s. 225-261.
24. LI, Rueisiang: Die Auswirkungen von Künstlicher Intelligenz auf die Strafverfolgung, Baden-Baden 2025.
25. ÖZBEK, Veli Özer/DOĞAN, Koray/BACAKSIZ, Pınar: Ceza Muhakemesi Hukuku, 18. Baskı, Ankara 2025.
26. ÖZTÜRK, Bahri/TEZCAN, Durmuş/ERDEM, Mustafa Ruhan/ALAN, Esra/GEZER, Özge Sırma/SAYGILAR, Yasemin/ÖZAYDIN, Özdem/ERDEN TÜTÜNCÜ, Efser/TOK, Mehmet Can: Nazari ve Uygulamalı Ceza Muhakemesi Hukuku, 17. Baskı, Ankara 2023.
27. PETERS, Amadeus: Smarte Verdachtsgewinnung: Eine strafprozessuale und verfassungsrechtliche Untersuchung der Verdachtsgewinnung mittels Künstlicher Intelligenz, Baden-Baden 2023.
28. PETERS, Sebastian: StPO § 152, Schneider, Hartmut (Editör), Münchener Kommentar zur Strafprozessordnung, C. 2, 2. Baskı, Münih 2024.
29. PULLEN, Jennifer/SCHEFER, Patricia: Predictive Policing- Grundlagen, Funktionweise und Wirkung, SIMMLER, Monica (Editör), Smart Criminal Justice, Basel 2021, s. 103-122.
30. RABE, Lea: Das Urteil zur automatisierten Datenanalyse (BVerfGE 165, 363) – Besprechung des Urteils und seiner sicherheitsverfassungsrechtlichen Implikationen, BÄURLE, Michael/DENKER, Kai/GEMINN, Christian/SCHÖNDORF-HAUBOLD, Bettina (Editörler), Big Data und KI bei der Polizei, Bad Langensalza 2025, s. 15-43.
31. RICKER, Daniel: Anfangsverdacht und Vorurteil: Eine strafprozessrechtliche Untersuchung, Berlin 2021. SCHINDLER, Stephan: “EU-Kommission: Verordnungsentwurf zur Regulierung von KI das Ende polizeilicher Gesichtserkennung im öffentlichen Raum?”, ZD-Aktuell, 10/2021, https://beck-online.beck.de/Bcid/Y-300-Z-ZDAKTUELL-B-2021-N-05221 (Erişim Tarihi: 21.05.2025).
32. SCHULENBURG, Johanna: “Legalität- und Opportunitätsprinzip im Strafverfahren”, JuS 2004, SAYI? s. 765-770. SEROZAN, Rona: Hukukta Yöntem- Mantık, 3. Bası, İstanbul 2024.
33. SIMMLER, Monika/BRUNNER, Simone/SCHEDLER, Kuno: Smart Criminal Justice - Eine empirische Studie zum Einsatz von Algorithmen in der Schweizer Polizeiarbeit und Strafrechtspflege (Studienbericht), Universität St. Gallen 2020.
34. SIMMLER, Monika/CANOVA, Giulia: “Gesichterkennungstechnologie: Die “smarte” Polizeiarbeit auf dem rechtlichen Prüfstand”, Sicherheit & Recht, 3/2021, s. 105-117.
35. STUCKENBERG, Carl-Friedrich: “The Constitutional Deficiencies of the German Rechtsgutslehre”, Oñati Socio-Legal Series, v. 3, n. 1, 2013, s. 31-41.
36. ŞAHİN, Cumhur/GÖKTÜRK, Neslihan: Ceza Muhakemesi Hukuku, 15. Baskı, Ankara 2024.
37. SÖZÜER, Adem/TURHAN, Esma Nur: “Risk Toplumunda Ceza Hukukunun Rolü ve Fonksiyonu”, Özgenç, İzzet (Editör), Risk Toplumunun Ceza Hukuku Alanında Ortaya Çıkardığı Sorunlar, Türkiye Bilimler Akademisi Yayınları, Ankara 2025, s. 11-43.
38. TINNEFELD, Marie-Theres/BUCHNER, Benedikt/PETRI, Thomas/HOF, Hans-Joachim: Einführung in das Datenschutzrecht, 7. Baskı, Berlin/Boston 2020.
39. TURHAN, Faruk/KIRLIOĞLU, Gamze/BELCİ, Ozancan: Türk Ceza Kanunu’na Göre Bilişim Sistemlerinin Araç Olarak Kullanılması Suretiyle Dolandırıcılık- Phishing Yöntemiyle Online Bankacılık Erişim Bilgilerinin Ele Geçirilmesi ve Bunların Kullanılmasının Ceza Hukuku Açısından Değerlendirilmesi, Semih Yumak (Editör), Türk-Alman-Gürcü Ceza Hukuku Kolokyumu, Legal Yayınları Temmuz 2025, s. 105-142.
40. TURHAN, Faruk: “Tanıklara Yemin verilmesine İlişkin Ceza Muhakemesi Kanunu Hükümlerinin Eleştirel Bir Değerlendirilmesi”, HBV-HFD, C. 24, S. 4, Ekim 2020, s. 359-410.
41. TURHAN, Faruk: Ceza Muhakemesi Hukuku, Ankara 2006.
42. TURHAN, Faruk/AKSU, Muharrem: “11 Eylül Sonrası ABD’de Özgürlük ve Güvenlik Dengesi Açısından Terörü Önleme Amaçlı Tedbirler/Özellikle Patriot Kanunu ile Getirilen Kısıtlamalar”, S.D.Ü. Hukuk Fakültesi Dergisi C. I, S. 1, 2011, s. 47-90.
43. ÜNVER, Yener/HAKERİ, Hakan: Ceza Muhakemesi Hukuku, 17. Baskı, Ankara 2020.
44. VOLZ, Stephanie: “Die KI-Verordnung und die Schweiz”, sic!, 2025, s. 656-671.
45. WOHLERS, Wolfgang: “Das an einen tatbezogenen Anfangsverdacht gekoppelte Strafverfahren. Ein Konzept von gestern?”, AJP/ PJA, 2020, s. 1311-1326.
46. YURTLU, Fatih: “Güncel Yargıtaya Kararlar Işığında Önleme Araması Neticesinde Elde Edilen Delillerin Hukuka Uygunluğu Üzerine Bir Değerlendirme”, AndHD, 11 (1), Ocak 2025, s. 289-312.
47. ZAFER, Hamide/YAVUZ, Yağız: “Ceza Muhakemesinde Suç Şüphesi ve Dereceleri”, MÜHF-HAD (Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi), Cilt: 30, Sayı: 2, Aralık 2024, s. 462-485.