Research Article

Geleneksel Tıbbın Koruyucu Sağlık Hizmetlerindeki Rolü: Bibliyometrik Analiz

Number: 57 August 30, 2025
TR EN

Geleneksel Tıbbın Koruyucu Sağlık Hizmetlerindeki Rolü: Bibliyometrik Analiz

Abstract

Geleneksel tıbbın koruyucu sağlık hizmetlerindeki potansiyel rolü, bilimsel temellerinin ve uygulama alanlarının netleştirilmesi gereken önemli bir araştırma konusudur. Bu esas görüşe dayanarak, bu çalışma, geleneksel ve tamamlayıcı tıbbın 1980-2024 yılları arasında koruyucu sağlık üzerindeki etkilerini küresel akademik literatür üzerinden analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, Web of Science veri tabanında "geleneksel tıp" ve "koruyucu sağlık" anahtar kelimeleriyle tarama yapılmış ve elde edilen 694 doküman bibliyometrik analiz yöntemiyle incelenmiştir. Yayın sayıları, atıf oranları, etkili yazarlar, ülkeler ve dergiler gibi kriterler, R Studio’nun Bibliometrix paketiyle görselleştirilmiştir. Bulgular, 1980’den günümüze geleneksel tıp üzerine yapılan yayınlarda düzenli bir artış olduğunu, özellikle 2010 sonrası bu artışın hızlandığını göstermektedir. ABD, Çin, Avustralya ve Hindistan bu alanda öncü ülkeler olarak belirlenmiştir. Pandemi süreci, koruyucu sağlık konularına olan ilgiyi artırmıştır. Çalışma, geleneksel tıbbın koruyucu sağlıkta halk sağlığını destekleyici bir rol oynadığını ve özellikle kronik hastalıkların önlenmesi, sağlık eğitimi, bağırsak mikrobiyotası ve stres yönetimi gibi alanlarda daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulduğunu ortaya koymaktadır.

Keywords

Geleneksel Tıp, Koruyucu Sağlık, Kronik Hastalık Önleme, Bibliyometrik Analiz, Halk Sağlığı, COVID-19, Bütünleyici Tıp

References

  1. Allegra, S., De Francia, S., Turco, F., Bertaggia, I., Chiara, F., Armando, T., Storto, S., ve Mussa, M. V. (2023). Phytotherapy and Drugs: Can Their Interactions Increase Side Effects in Cancer Patients? Journal of Xenobiotics, 13(1), 75-89. https://doi.org/10.3390/jox13010007
  2. AMTA. (2005). What Is Music Therapy? - American Music Therapy Association. 21 Ekim 2024 tarihinde https://www.musictherapy.org/ adresinden edinilmiştir.
  3. Ansari, S., Khan, Q. A., Anjum, D. R., Siddiqui, A., ve Sultana, K. (2017). Fundamentals of Unani System of Medicine—A Review.
  4. APA. (2018). Dictionary of Psychology—Hypnosis. American Psychological Association. 21 Ekim 2024 tarihinde https://dictionary.apa.org/hypnosis adresinden edinilmiştir.
  5. Aria, M., ve Cuccurullo, C. (2017). bibliometrix: An R-tool for comprehensive science mapping analysis. Journal of Informetrics, 11(4), 959-975. https://doi.org/10.1016/j.joi.2017.08.007
  6. Ayhan, H., ve Mollahaliloğlu, S. (2018). Medicinal Leech Therapy: Hirudotherapy. Ankara Medical Journal. https://doi.org/10.17098/amj.409057
  7. CDC. (2009). The Power of Prevention: Chronic Disease... The Public Health Challenge of the 21st Century: (581002012-001). https://doi.org/10.1037/e581002012-001
  8. Clarivate. (2023). Web of Science Core Collection Search Fields. 20 Ekim 2024 tarihinde https://webofscience.help.clarivate.com/en-us/Content/wos-core-collection/woscc-search-fields.htm adresinden edinilmiştir.
  9. Cohen, J. T., Neumann, P. J., ve Weinstein, M. C. (2008). Does Preventive Care Save Money? Health Economics and the Presidential Candidates. New England Journal of Medicine, 358(7), 661-663. https://doi.org/10.1056/NEJMp0708558
  10. D’Almeida, S. A., Gbomor, S. E., Osaio-Kamara, B., Olagunju, M. T., Abodunrin, O. R., ve Foláyan, M. O. (2024). A scoping review of the use of traditional medicine for the management of ailments in West Africa. PLOS ONE, 19(7), e0306594. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0306594
APA
Karahançer, D., & Güzel, Ş. (2025). Geleneksel Tıbbın Koruyucu Sağlık Hizmetlerindeki Rolü: Bibliyometrik Analiz. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 57, 124-141. https://doi.org/10.52642/susbed.1618851
AMA
1.Karahançer D, Güzel Ş. Geleneksel Tıbbın Koruyucu Sağlık Hizmetlerindeki Rolü: Bibliyometrik Analiz. SUSBED. 2025;(57):124-141. doi:10.52642/susbed.1618851
Chicago
Karahançer, Diyar, and Şerife Güzel. 2025. “Geleneksel Tıbbın Koruyucu Sağlık Hizmetlerindeki Rolü: Bibliyometrik Analiz”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, nos. 57: 124-41. https://doi.org/10.52642/susbed.1618851.
EndNote
Karahançer D, Güzel Ş (August 1, 2025) Geleneksel Tıbbın Koruyucu Sağlık Hizmetlerindeki Rolü: Bibliyometrik Analiz. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 57 124–141.
IEEE
[1]D. Karahançer and Ş. Güzel, “Geleneksel Tıbbın Koruyucu Sağlık Hizmetlerindeki Rolü: Bibliyometrik Analiz”, SUSBED, no. 57, pp. 124–141, Aug. 2025, doi: 10.52642/susbed.1618851.
ISNAD
Karahançer, Diyar - Güzel, Şerife. “Geleneksel Tıbbın Koruyucu Sağlık Hizmetlerindeki Rolü: Bibliyometrik Analiz”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 57 (August 1, 2025): 124-141. https://doi.org/10.52642/susbed.1618851.
JAMA
1.Karahançer D, Güzel Ş. Geleneksel Tıbbın Koruyucu Sağlık Hizmetlerindeki Rolü: Bibliyometrik Analiz. SUSBED. 2025;:124–141.
MLA
Karahançer, Diyar, and Şerife Güzel. “Geleneksel Tıbbın Koruyucu Sağlık Hizmetlerindeki Rolü: Bibliyometrik Analiz”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 57, Aug. 2025, pp. 124-41, doi:10.52642/susbed.1618851.
Vancouver
1.Diyar Karahançer, Şerife Güzel. Geleneksel Tıbbın Koruyucu Sağlık Hizmetlerindeki Rolü: Bibliyometrik Analiz. SUSBED. 2025 Aug. 1;(57):124-41. doi:10.52642/susbed.1618851