DAMAT FERİT PAŞA HÜKÜMETLERİ TARAFINDAN AZLEDİLEN KUVÂ-YI MİLLİYECİLER

Number: 15 February 1, 2006
Osman Akandere
TR EN

DAMAT FERİT PAŞA HÜKÜMETLERİ TARAFINDAN AZLEDİLEN KUVÂ-YI MİLLİYECİLER

Abstract

Damat Ferit Paşa, Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a çıkışıile birlikte hızla örgütlediği ve “vatanıişgal kuvvetlerinden temizlemek” maksadıyla hareket eden Millî Mücadele Harekatı’nın ortadan kaldırılmasıadına birçok faaliyette bulunmuştur. Damat Ferit Paşa’nın sadarette olduğu dönemlerde Kuvâ-yıMilliye hareketi; İttihatçılık, Bolşeviklik, asilik, sahte milliyetperverlik, dinsizlik vb. şekillerde suçlanmış; bununla da halkın Kuvâ-yıMilliyecilere karşıayaklanmasıhedeflenmiştir. Hatta Kuvâ-yıMilliyecilerin öldürülmelerinin farz olduğuna dair fetva dahi çıkartılmıştır. Damat Ferit Paşa, Kuvâ-yıMilliyecilerden kurtulmak için başta Mustafa Kemal Paşa olmak üzere birçok Kuvâ-yıMilliyeciyi görevinden azletmiştir. Bununla Anadolu insanının Kuvâ-yıMilliyecilere itibar etmemesi amaçlanmıştır. Azil işleminin fayda vermemesi üzerine Divân-ıHarplerde gerekli değişiklikler yapılarak Kuvâ-yıMilliyeciler yargılanmışlar ve çeşitli cezalara çarptırılmışlardır. Başta Mustafa Kemal Paşa olmak üzere Kuvâ-yıMilliye hareketinin önde gelen lider kadrosu ve birçok Kuvâ-yıMilliyeci gıyaben idama mahkum edilmişlerdir. Yine birçoğu da Kuvâ-yıMilliye’ye destek vermek gibi suçlardan yargılanıp idama mahkum edilmişler ve haklarındaki idam hükmü infaz edilmiştir.

Keywords

Damat Ferit Paşa,Kuva-yıMilliyeciler,Aziller,Yargılama,Ceza

References

  1. Babıali Evrak Odası (BOA, BEO)
  2. Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA)
  3. Dahiliye Nezareti Emniyet-i Umumiye Asayiş Kalemi, (BOA,DH.EUM.AYŞ)
  4. Dahiliye Nezareti Şifre Kalemi (BOA, DH. ŞFR)
  5. Meclis-i Vükela Mazbataları (BOA, MV) Gazeteler Alemdar Peyam Peyam-ı Sabah
  6. Takvim-i Vekayi Kitaplar
  7. AKŞİN, Sina, İstanbul Hükümetleri ve Millî Mücadele –Mutlakiyete Dönüş (1918–1919)-, Cilt: 1, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Ank–1998.
  8. ATA, Ferudun, İşgal İstanbul’unda Tehcir Yargılamaları, TTK Basımevi, Ank-2005.
  9. Atatürk ile İlgili Arşiv Belgeleri (1911-1921 Tarihleri Arasına Ait 106 Belge), Başbakanlık Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı Yayını, Ank-1982.
  10. ATATÜRK, M. Kemal, Nutuk (1919–1927), Yay. Haz: Zeynep Korkmaz, A.A.M. Yay, Ank–2005.
APA
Akandere, O. (2006). DAMAT FERİT PAŞA HÜKÜMETLERİ TARAFINDAN AZLEDİLEN KUVÂ-YI MİLLİYECİLER. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15, 19-41. https://izlik.org/JA54WZ46KA
AMA
1.Akandere O. DAMAT FERİT PAŞA HÜKÜMETLERİ TARAFINDAN AZLEDİLEN KUVÂ-YI MİLLİYECİLER. SUSBED. 2006;(15):19-41. https://izlik.org/JA54WZ46KA
Chicago
Akandere, Osman. 2006. “DAMAT FERİT PAŞA HÜKÜMETLERİ TARAFINDAN AZLEDİLEN KUVÂ-YI MİLLİYECİLER”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, nos. 15: 19-41. https://izlik.org/JA54WZ46KA.
EndNote
Akandere O (February 1, 2006) DAMAT FERİT PAŞA HÜKÜMETLERİ TARAFINDAN AZLEDİLEN KUVÂ-YI MİLLİYECİLER. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 15 19–41.
IEEE
[1]O. Akandere, “DAMAT FERİT PAŞA HÜKÜMETLERİ TARAFINDAN AZLEDİLEN KUVÂ-YI MİLLİYECİLER”, SUSBED, no. 15, pp. 19–41, Feb. 2006, [Online]. Available: https://izlik.org/JA54WZ46KA
ISNAD
Akandere, Osman. “DAMAT FERİT PAŞA HÜKÜMETLERİ TARAFINDAN AZLEDİLEN KUVÂ-YI MİLLİYECİLER”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 15 (February 1, 2006): 19-41. https://izlik.org/JA54WZ46KA.
JAMA
1.Akandere O. DAMAT FERİT PAŞA HÜKÜMETLERİ TARAFINDAN AZLEDİLEN KUVÂ-YI MİLLİYECİLER. SUSBED. 2006;:19–41.
MLA
Akandere, Osman. “DAMAT FERİT PAŞA HÜKÜMETLERİ TARAFINDAN AZLEDİLEN KUVÂ-YI MİLLİYECİLER”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 15, Feb. 2006, pp. 19-41, https://izlik.org/JA54WZ46KA.
Vancouver
1.Osman Akandere. DAMAT FERİT PAŞA HÜKÜMETLERİ TARAFINDAN AZLEDİLEN KUVÂ-YI MİLLİYECİLER. SUSBED [Internet]. 2006 Feb. 1;(15):19-41. Available from: https://izlik.org/JA54WZ46KA