DAMAT FERİT PAŞA HÜKÜMETLERİ TARAFINDAN AZLEDİLEN KUVÂ-YI MİLLİYECİLER
Öz
Damat Ferit Paşa, Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a çıkışıile birlikte hızla örgütlediği ve “vatanıişgal kuvvetlerinden temizlemek” maksadıyla hareket eden Millî Mücadele Harekatı’nın ortadan kaldırılmasıadına birçok faaliyette bulunmuştur. Damat Ferit Paşa’nın sadarette olduğu dönemlerde Kuvâ-yıMilliye hareketi; İttihatçılık, Bolşeviklik, asilik, sahte milliyetperverlik, dinsizlik vb. şekillerde suçlanmış; bununla da halkın Kuvâ-yıMilliyecilere karşıayaklanmasıhedeflenmiştir. Hatta Kuvâ-yıMilliyecilerin öldürülmelerinin farz olduğuna dair fetva dahi çıkartılmıştır. Damat Ferit Paşa, Kuvâ-yıMilliyecilerden kurtulmak için başta Mustafa Kemal Paşa olmak üzere birçok Kuvâ-yıMilliyeciyi görevinden azletmiştir. Bununla Anadolu insanının Kuvâ-yıMilliyecilere itibar etmemesi amaçlanmıştır. Azil işleminin fayda vermemesi üzerine Divân-ıHarplerde gerekli değişiklikler yapılarak Kuvâ-yıMilliyeciler yargılanmışlar ve çeşitli cezalara çarptırılmışlardır. Başta Mustafa Kemal Paşa olmak üzere Kuvâ-yıMilliye hareketinin önde gelen lider kadrosu ve birçok Kuvâ-yıMilliyeci gıyaben idama mahkum edilmişlerdir. Yine birçoğu da Kuvâ-yıMilliye’ye destek vermek gibi suçlardan yargılanıp idama mahkum edilmişler ve haklarındaki idam hükmü infaz edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Damat Ferit Paşa,Kuva-yıMilliyeciler,Aziller,Yargılama,Ceza
Damat Ferit Pasa took part in many activities to eliminate the National Struggle Movement
Öz
which was organized rapidly after Mustafa Kemal Pasa’s landing on Samsun and acted to “eliminate the country from occupying forces”. The movement of The Nationalist Forces was accused of being the supporter of Committee of Union and Progress Party, Bolshevist, rebellious, false nationalist and irreligious in the period of Damat Ferit Pasa. In this way the public rebellion against The Nationalist Forces was aimed. Furthermore, a fatwa opinion on a matter involving the Islamic religious law was given which considered killing the members of the Nationalist Forces is a religious duty. In order to get rid of the Nationalist Forces, Damat Ferit Pasa discharged many members of the Nationalist Forces from their duty beginning with Mustafa Kemal Pasa. After the discharges didn’t help, the members of the Nationalist Forces were judged and punished after making some changes on Maritial Courts. Mustafa Kemal Pasa and the leader staff of the Nationalist Forces movement were sentenced to death in their absence. Many of them were judged for offenses like supporting the Nationalist Forces, sentenced to death and executed
Anahtar Kelimeler
Damat Ferit Pasa,Nationalist Forces,discharges,judge,punishment