Akor Hazırlama Etkisi

Number: 21 February 1, 2009
Nart Bedin Atalay
TR EN

Akor Hazırlama Etkisi

Abstract

Bu makalede, akor hazırlama etkisini inceleyen, günümüze kadar yayınlanmış40’a yakın çalışma, kapsamlıbir biçimde anlatılmıştır. Akor hazırlama, armonik ilişkilerin algılanmasınıaraştırmak için kullanılan temel yöntemlerden birisidir. Akor hazırlama yönteminde katılımcılar bir takım hazırlayıcıakorlar dinlerler ve bunların ardından dinledikleri hedef akor hakkında bir karar vermeleri istenir. Katılımcıların verdiği cevapların doğruluğu ve cevap verme süresi hedef akor için geliştirmişolan beklentiyi ölçer. Hazırlayıcıve hedef akor armonik olarak ilişkili olduğunda cevaplar daha hızlıve daha doğru olarak verilmektedir. Bu duruma akor hazırlama etkisi adıverilir. Akor hazırlama etkisi hazırlayıcıve hedef akorlar arasında akustik bir benzerlik olmadığıdurumlarda hem müzisyen ve hem de müzisyen olmayan katılımcılardan gözlemlenmiştir. Bu durum bu etkinin psiko-akustik süreçlerden değil, öğrenilmişarmonik ilişkilerin yarattığıbilişsel süreçlerden kaynaklandığınıgöstermektedir. Akor hazırlama etkisi, hazırlayıcıakor ile hedef akorun armonik olarak ilişkili olmasının getirdiği bir hızlanma neticesinde gözlemlenmektedir. Armonik olarak ilişkili akorlar dinlendiğinde başka bilişsel süreçlerde de bir hızlanma gözlemlenmiştir. Bu da akor hazırlama etkisine yol açan bilişsel süreçlerin dikkat mekanizmasınıetkilediğinin göstergesidir. Akor hazırlama etkisinin gözlemlendiği hasta gruplarıçeşitlidir. Bu etki split-brain, amusic ve serebellar hastalardan gözlemlenmiş, Broka afazik bir hastadan gözlemlenmemiştir. Bu da akor hazırlama etkisinin beyindeki dil mekanizmalarıyla ilişkili olduğunu düşündürmektedir. Son yıllarda popülerlik kazanan akor hazırlama etkisini kapsamlıbiçimde anlatan bir derleme çalışmasıTürkçe’de bulunmamaktadır. Bu çalışmada bu eksiklik giderilmeye çalışılmıştır.

Keywords

Akor hazırlama etkisi,akor algısı,armoni algısı

References

  1. Arao, H., & Gyoba, J. (1999). Disruptive effects in chord priming. Music Perception, 17(2), 241-245.
  2. Atalay, N.B. (2002). Chord priming beyond association. Unpublished masters thesis, Middle East Technical University: Ankara, Turkey.
  3. Atalay, N.B. (2007). The role of non-diatonic chords in perception of harmony. Unpublished Ph.D. thesis, Middle East Technical University: Ankara, Turkey.
  4. Atalay, N.B. & Misirlisoy, M. (2009, September). Does attention capacity correlate with the effects of chord function on phoneme monitoring? In Proceedings of 24th International Symposium on Computer and Information Sciences, Girne, Turkish Republic of Northern Cyprus.
  5. Atalay, N.B. & Tekman, H.G. (2009). The role of secondary dominant chords in perception of harmony: A study with Turkish non-musicians. Unpublished manuscript.
  6. Bharucha, J.J. (1987). Music cognition and perceptual facilitation: A connectionist framework. Music Perception, 5, 1-30.
  7. Bharucha, J.J., Curtis, M., & Paroo, K. (2006). Varieties of musical experience. Cognition, 100, 131-172.
  8. Bharucha, J.J., & Krumhansl, C.L. (1983). The representation of harmonic structure in music: Hierarchies of stability as a function of context. Cognition, 13, 63-102.
  9. Bharucha, J.J., & Stoeckig, K. (1986). Reaction time and musical expectancy: Priming of chords. Journal of Experimental Psychology: Human Perception and Performance, 12, 403-410.
  10. Bharucha, J.J., & Stoeckig, K. (1987). Priming of chords: Spreading activation or overlapping frequency spectra. Perception & Psychophysics, 41, 519-524.
APA
Atalay, N. B. (2009). Akor Hazırlama Etkisi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21, 45-55. https://izlik.org/JA97EJ63CG
AMA
1.Atalay NB. Akor Hazırlama Etkisi. SUSBED. 2009;(21):45-55. https://izlik.org/JA97EJ63CG
Chicago
Atalay, Nart Bedin. 2009. “Akor Hazırlama Etkisi”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, nos. 21: 45-55. https://izlik.org/JA97EJ63CG.
EndNote
Atalay NB (February 1, 2009) Akor Hazırlama Etkisi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 21 45–55.
IEEE
[1]N. B. Atalay, “Akor Hazırlama Etkisi”, SUSBED, no. 21, pp. 45–55, Feb. 2009, [Online]. Available: https://izlik.org/JA97EJ63CG
ISNAD
Atalay, Nart Bedin. “Akor Hazırlama Etkisi”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 21 (February 1, 2009): 45-55. https://izlik.org/JA97EJ63CG.
JAMA
1.Atalay NB. Akor Hazırlama Etkisi. SUSBED. 2009;:45–55.
MLA
Atalay, Nart Bedin. “Akor Hazırlama Etkisi”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 21, Feb. 2009, pp. 45-55, https://izlik.org/JA97EJ63CG.
Vancouver
1.Nart Bedin Atalay. Akor Hazırlama Etkisi. SUSBED [Internet]. 2009 Feb. 1;(21):45-5. Available from: https://izlik.org/JA97EJ63CG