TİCARİ DIŞA AÇIKLIĞIN EKONOMİK BÜYÜME’YE ETKİSİ: YÜKSELEN PİYASA EKONOMİLERİ

Küreselleşme kavramı geniş bir anlam içermesine rağmen ülke ekonomilerinin dışa açıklığı anlamında da kullanılabilir. Dünya ekonomisinde 1980 yıllarda başlayan serbestleşme süreci Sovyet Bloğuna dair son dönem siyasi gelişmeler ile de yakından ilgilidir. Dünya ticaretine entegrasyonu oldukça önemli olan yükselen ülkeler ve ekonomileri, ticaretin serbestleşmesi ve küresel sisteme entegrasyon açısından özel bir konumda sahiptiler. Küreselleşen dünya ekonomisinde, faklı yapıdaki ülkelerin dünya ekonomisine entegrasyonunda üstesinden gelmek zorunda oldukları sorunlardan birisi de ticari dışa açıklığın ekonomik büyüme üzerine olan etkilerinin tam olarak anlaşılabilmesidir. Bu bağlamda iki değişken arasındaki karşılıklı veya tek yönlü ilişki ülke ekonomilerinin sağlıklı bir şekilde anlaşılması açısından önem taşımaktadır. Bu çalışma yükselen ekonomilerde ticari dışa açıklık ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi 18 yükselen ülke ekonomisine ait 1992-2015 dönem verileri ile incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla ticari dışa açıklık ve kişi başı gayri safi yurt içi hâsıla arasındaki ilişki çeşitli ekonometrik testler ile sınanmıştır. Çalışmada, serilerin durağanlığına dair 1. nesil panel birim kök testleri tercih edilmiştir. Diğer yandan seriler arasındaki nedensellik ilişkisinin anlaşılması için Dumitrescu-Hurlin panel nedensellik testi ve yatay kesit bağımlılığını da göz önünde bulunduran Emirmahmutoğlu-Köse ve Kónya panel nedensellik testleri tercih edilmiştir. Çalışmadan elde edilen birim kök test sonuçlarına göre, ticari dışa açıklık ile ekonomik büyüme değişkenleri birinci farkında durağan olmaktadır. Bu sonuçlar her iki değişkeninde ekonomik şoklardan etkilendiğini ancak çeşitli politik veya ekonomik araçlarla tekrar dengeye geldiğini göstermektedir. Diğer yandan nedensellik testlerine ilişkin sonuçlar arasında Dumitrescu-Hurlin panel nedensellik testi panelin genelinde kişi başı gayri safi hasıladan Gdpp ticari dışa açıklığa Open doğru nedenselliğin olduğunu göstermektedir. Buna ek olarak küreselleşme sürecinde ülkelerin bir birleri ile ekonomik etkileşimleri göz önünde bulundurulduğunda, Emirmahmutoğlu-Köse ve Kónya nedensellik testlerine ait bireysel nedensellik testi sonuçları Çin ve Romanya’da ticari dışa açıklıktan kişi başına gayri safi hasılaya doğru, Filipinlerde ise kişi başı gayri safi hasıladan ticari dışa açıklığa doğru nedenselliğin olduğunu göstermektedir. Bu sonuçlara göre özellikle Çin, Romanya ve Filipinler iki değişken arasındaki nedensellik ilişkisinde diğer ülkelere göre ön plana çıkmaktadır.

Although the concept of globalization does not have a broad meaning, it can also be used to mean the trade openness of the country's economy. The liberalization process that started in the 1980s in the world economy is closely related to the recent political developments of the Soviet Bloc. Emerging countries, where integration of world trade is very important, have a special position in terms of trade liberalization and integration into the global system. One of the problems that the globalized world economy has to come from its superior in the integration of the countries in the different structure to the world economy is the full understanding of the effects of the trade openness on economic growth. In this context, the mutual or unidirectional linkage between the two variables is important for the understanding of the country's economy. This study aims to investigate the relationship between trade openness and economic growth in emerging economies with data from the 1992-2015 period of the emerging economies. For this aim, the linkage between trade openness and per capita gross domestic product has been tested with various econometric tests. In the study, first-generation panel unit root tests were chosen for the stability of the series. On the other hand, Emirmahmutoğlu-Köse and Kónya panel causality tests were chosen for the understanding of the causality relation between the series, taking into account the Dumitrescu-Hurlin panel causality test and the cross-section dependency. According to the unit root test results show that the trade openness and the economic growth variables are at the first level. These events show that the series is affected by economic shocks however they are rebalancing through various political or economic instruments. On the other hand, among the results of causality tests, Dumitrescu-Hurlin shows that per capita GDP leads to trade openness throughout the panel causality test in panel common. In addition, given the economic interactions of some of the countries in the globalization process, the individual causality test results of the Emirmahmutoğlu-Köse and Kónya Panel Causality Tests show that in China and Romania there is a unidirectional causality between per capita GDP and trade openness. The results of the same test show that in the Philippines, the per capita GDP is the reason for the trade openness