YÖNTEMSEL BİR KAVRAM OLARAK TÜRK HALK BİLİMİ ÇALIŞMALARINDA DÜŞÜNÜMSELLİK

Halk bilimi, halk hayatını çeşitli yönlerden inceleyen bir disiplindir. Bu inceleme, genellikle, alan araştırması sonucu elde edilen veriler kullanılarak gerçekleştirilir. Yakın dönemlere kadar saha çalışmalarında araştırmacı, bütün araştırma sürecine hakim kişi olarak kabul ediliyordu. Araştırmacının özne, otorite konumu uzun bir süre herhangi bir sorgulamaya konu edilmedi.

II. Dünya Savaşı sonrası dönemde bilgi felsefesi alanında bilginin niteliği ve değişen yapısı üzerine ortaya çıkan  tartışmalar bilimsel bilginin öznesine dair sorgulamaları da beraberinde getirdi. Bu sorgulama farklı bilimsel disiplinleri ve disiplinler çerçevesinde araştırma yapanları içerecek şekilde genişledi. Bu tartışmalar sonucu yönteme ilişkin bir kavram olarak düşünümsellik kavramı gelişti. Düşünümsellik, hem bilimsel disiplinin kendi yöntemlerine hem de araştırmacının konumuna ilişkin yeni yaklaşımları ifade eden bir kavram olarak şekillendi. Düşünümsellik ile ilgili tartışmalar dilbilim, sosyoloji, antropoloji, medya çalışmaları gibi disiplinleri etkiledi.

Düşünümsellik, halk bilimi gibi önemli ölçüde alan araştırmasına dayanan bir bilgi dalında araştırmacının ve kaynak kişilerin konumlarını birlikte değerlendirmeye olanak sağlamaktadır. Düşünümselliği dikkate alan bir yaklaşım, birçok değişkenin olduğu bir alanda bilimsel nesnelliğin sağlanmasına araştırmacıları daha da yaklaştıracaktır.