YAZININ DOĞAL GELİŞİMİNE BİLGİ KURAMI TEMELİNDE FARKLI BİR BAKIŞ (TÜRKÇE ÖRNEĞİNDE)

Çağlayan Yılmaz; Yasin Sancar

doi:10.21563/sutad.856431

YAZININ DOĞAL GELİŞİMİNE BİLGİ KURAMI TEMELİNDE FARKLI BİR BAKIŞ (TÜRKÇE ÖRNEĞİNDE)

Abstract

İletilerdeki karakterlerin (harflerin veya rakamların) yazı dizgesindeki işlevlerini onların kullanım sıklıklarıyla ve buna bağlı olarak bilgi değerleriyle ilişkilendiren bilgi kuramı, bir yandan ölçülebilir (ve karşılaştırılabilir) veriler sunarken diğer yandan yazı dizgesinin gelişimi üzerine öngörüde bulunma imkânı sağlıyor. Ancak bunun için öncelikle standart bir alfabedeki karakterlerin iletilerdeki kullanım sıklıklarını gösteren veriler gerekiyor. Bu sebeple standart Türk alfabesindeki karakterlerin (“w”, “x”, “q” ve boşluk karakteri (–) ile birlikte) ve karakter permütasyonlarının (2’li, 3’lü, 4’lü, 5’li, 6’lı, 7’li ve 8’li permütasyonlar) son 10 yılda yayımlanmış 100 adet metinden seçilen pasajlarla oluşturulan derlemdeki kullanım sıklıkları tespit edildi. Sonrasında bu sıklık değerleri üzerinden iletilerde kullanılan her karakter ve karakter bloğunun bilgi değeri hesaplandı. Bilgi değerlerine ilişkin elde edilen verilerle, söz konusu karakter ve karakter bloklarının işaretlenme aşamaları açıklanmaya çalışıldı. Ulaşılan sonuçlar, Türkçedeki sözcüklerinin günümüz konuşma ve yazı dilindeki kullanımıyla ve tarihî metinlerdeki şekilleriyle ilişkilendirildi.

Keywords

References

Abramson, N. (1963). Information theory and coding. New York: Mc Graww-Hill Kitap Şirketi Yay.
Atalay, B. (1985). Dîvânü lûgat-it-Türk. Ankara: Türk Dil Kurumu Yay.
Ergenç, İ. (2002). Konuşma dili ve Türkçenin söyleyiş sözlüğü. İstanbul: Multilingual Yay.
Gemalmaz, E. (1982). Standart Türkiye Türkçesi’nin formanlarının enformatif değerleri ve bu değerlerin ihtiyaç hâlinde bu dilin gelişimine muhtemel etkileri. Erişim adresi: http://efrasiyap.tripod.com/yazilar/STT2.pdf
Günşen, A. (2000). Kırşehir ve yöresi ağızları. Ankara: Türk Dil Kurumu Yay.
Hartley, R. V. L. (1928). Transmission of information. The Bell System Tecnical Journal, 7, 535-563.
Ifrah, G. (1998). Rakamların evrensel tarihi, (K. Dinçer, Çev.). Ankara: TUBİTAK Yay.
Ercilasun, A. B. (Ed.) (1991). Karşılaştırmalı Türk lehçeleri sözlüğü. Ankara: Kültür Bakanlığı Yay.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Creative Arts and Writing

Journal Section

Research Article

Authors

Çağlayan Yılmaz This is me
0000-0002-1995-212X
Türkiye

Yasin Sancar This is me
0000-0002-4200-1293
Türkiye

Publication Date

April 20, 2020

Submission Date

January 6, 2020

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2020 Number: 48

DOI

https://doi.org/10.21563/sutad.856431

IZ

https://izlik.org/JA79US36WF

Cite

RIS / Bibtex

APA

Yılmaz, Ç., & Sancar, Y. (2020). YAZININ DOĞAL GELİŞİMİNE BİLGİ KURAMI TEMELİNDE FARKLI BİR BAKIŞ (TÜRKÇE ÖRNEĞİNDE). Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 48, 65-82. https://doi.org/10.21563/sutad.856431

AMA

1.Yılmaz Ç, Sancar Y. YAZININ DOĞAL GELİŞİMİNE BİLGİ KURAMI TEMELİNDE FARKLI BİR BAKIŞ (TÜRKÇE ÖRNEĞİNDE). Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi. 2020;(48):65-82. doi:10.21563/sutad.856431

Chicago

Yılmaz, Çağlayan, and Yasin Sancar. 2020. “YAZININ DOĞAL GELİŞİMİNE BİLGİ KURAMI TEMELİNDE FARKLI BİR BAKIŞ (TÜRKÇE ÖRNEĞİNDE)”. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, nos. 48: 65-82. https://doi.org/10.21563/sutad.856431.

EndNote

Yılmaz Ç, Sancar Y (April 1, 2020) YAZININ DOĞAL GELİŞİMİNE BİLGİ KURAMI TEMELİNDE FARKLI BİR BAKIŞ (TÜRKÇE ÖRNEĞİNDE). Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi 48 65–82.

IEEE

[1]Ç. Yılmaz and Y. Sancar, “YAZININ DOĞAL GELİŞİMİNE BİLGİ KURAMI TEMELİNDE FARKLI BİR BAKIŞ (TÜRKÇE ÖRNEĞİNDE)”, Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, no. 48, pp. 65–82, Apr. 2020, doi: 10.21563/sutad.856431.

ISNAD

Yılmaz, Çağlayan - Sancar, Yasin. “YAZININ DOĞAL GELİŞİMİNE BİLGİ KURAMI TEMELİNDE FARKLI BİR BAKIŞ (TÜRKÇE ÖRNEĞİNDE)”. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi. 48 (April 1, 2020): 65-82. https://doi.org/10.21563/sutad.856431.

JAMA

1.Yılmaz Ç, Sancar Y. YAZININ DOĞAL GELİŞİMİNE BİLGİ KURAMI TEMELİNDE FARKLI BİR BAKIŞ (TÜRKÇE ÖRNEĞİNDE). Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi. 2020;:65–82.

MLA

Yılmaz, Çağlayan, and Yasin Sancar. “YAZININ DOĞAL GELİŞİMİNE BİLGİ KURAMI TEMELİNDE FARKLI BİR BAKIŞ (TÜRKÇE ÖRNEĞİNDE)”. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, no. 48, Apr. 2020, pp. 65-82, doi:10.21563/sutad.856431.

Vancouver

1.Çağlayan Yılmaz, Yasin Sancar. YAZININ DOĞAL GELİŞİMİNE BİLGİ KURAMI TEMELİNDE FARKLI BİR BAKIŞ (TÜRKÇE ÖRNEĞİNDE). Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi. 2020 Apr. 1;(48):65-82. doi:10.21563/sutad.856431