Year 2019, Volume , Issue 46, Pages 1 - 32 2019-08-31

SÜLEYMANİYE’DE BAYRAM SABAHI ŞİİRİNİN SÖZ DİZİMİ AÇISINDAN İNCELENMESİ

Mustafa TOKER [1] , Ahmet ÇAL [2]


Dildeki kelimelerin bağımsız olarak tek tek kullanıldıklarında sağlıklı bir anlatım oluşturmaları çok zordur. Duygu, düşünce ve istekleri karşılayan kelimeler belirli bir sıra, düzen ve bütünlük içinde kullanıldıklarında anlatım sağlıklı olur. Birlikte kullanılan kelimeler, önce yargı bildirmeden birbirleriyle ilişki kurarak kelime gruplarını oluştururlar. Kelime grupları da yargı bildiren cümlelerin oluşumunu sağlar. Bir dildeki kelimelerin cümle içindeki görevlerini, birbirleriyle olan ilişkilerini, sıralanışlarını ve cümle yapılarını inceleyen dil bilgisi bölümüne söz dizimi denir.
Bu çalışmada, XX. asır Türk edebiyatının engin destan ruhuyla söylenmiş muhteşem manzumelerinden biri olan Süleymaniye’de Bayram Sabahı şiirinin söz dizimi üzerinde durulacaktır. Yahya Kemal Beyatlı tarafından yazılan şiir, 6 bölüm ve 86 mısradan oluşmaktadır. Türk edebiyatının bu önemli şiirini oluşturan cümleler; ögeleri, kelime grupları ve çeşitleri yönünden incelenecektir.
Yahya Kemal Beyatlı, Süleymaniye’de Bayram Sabahı, Dil bilgisi, Söz dizimi
  • AKSAN, Doğan (1996), Türkçenin Sözvarlığı, Ankara: Engin Yayınevi.
  • AKSAN, Doğan (2000), Her Yönüyle Dil Ana Çizgileriyle Dilbilim, Ankara: TDK Yayınları.
  • AKTAN, Bilal (2016), Türkiye Türkçesinin Söz Dizimi, 2. Baskı, Konya: Eğitim Kitabevi.
  • ATABAY Neşe, ÖZEL Sevgi, ÇAM Ayfer (2003), Türkiye Türkçesinin Sözdizimi, İstanbul: Papatya Yayıncılık.
  • BANARLI, Nihad Sami (1964), “Süleymâniye’de Bayram Sabahı”, Yüksek İslâm Enstitüsü Dergisi, S 2: 13-46.
  • BANGUOĞLU, Tahsin (1990), Türkçenin Grameri, Ankara: TDK Yayınları.
  • BEYATLI, Yahya Kemal (2012), Kendi Gök Kubbemiz, 35. Baskı, İstanbul: İstanbul Fetih Cemiyeti.
  • BİLGEGİL, M. Kaya (1984), Türkçe Dilbilgisi, 3. Baskı, İstanbul: Dergâh Yayınları.
  • ÇIKLA, Selçuk (2008), “Her Yönüyle Yahya Kemal’in Şiiri” Prof. Dr. Mustafa Özbalcı Armağanı, s: 125-135
  • DELİCE, H. İbrahim (2003), Türkçe Sözdizimi, İstanbul: Kitabevi Yayınları.
  • ERDOĞAN, Metin (2006), Kelime Grupları ve Cümle Bilgisi, İstanbul: Nobel Yayın Dağıtım.
  • ERGİN, Muharrem (1998), Türk Dil Bilgisi, İstanbul: Bayrak Basım Yayım.
  • HACIEMİNOĞLU, Necmettin (1974), Türk Dilinde Edatlar, İstanbul: MEB Yayınları.
  • HATİBOĞLU, Vecihe (1982), Türkçenin Sözdizimi, 2. Baskı, Ankara: AÜDTCF Yayınları.
  • HENGİRMEN, Mehmet (1997), Türk Dilbilgisi, Ankara: Engin Yayınları.
  • KARAAĞAÇ, Günay (2017), Türkçenin Söz Dizimi, 6. Baskı, İstanbul: Kesit Yayınları.
  • KARAHAN, Leyla (1999), Türkçede Söz Dizimi, 6. Baskı, Ankara: Akçağ Yayınları.
  • KARAHAN, Leyla (2012), Türkçede Söz Dizimi, 17. Baskı, Ankara: Akçağ Yayınları.
  • KARAHAN, Leyla (1995), “Türkçede Birleşik Cümle Problemi” Türk Gramerinin Sorunları Toplantısı, (22-23 Ekim 1993), TDK Yayınları: 36-42.
  • KARAÖRS, Metin (1993), Türkçenin Söz Dizimi ve Cümle Tahlilleri, Kayseri: Erciyes Üniversitesi Yayınları.
  • KOÇ, Nurettin (2001), “Kelime Grubu Üzerine”, Türk Dili, S 598, Ekim: 491-497.
  • KORKMAZ, Zeynep (2003), Türkiye Türkçesi Grameri (Şekil Bilgisi), Ankara: TDK Yayınları.
  • KORKMAZ, Zeynep (1994), “Sıfatların İsim Tamlamaları İle Kullanılışı Üzerine”, Türk Dili, S 505, Ocak: 15-18.
  • ÖZKAN, Abdurrahman vd. (2016), Türkiye Türkçesi Söz Dizimi, (2. Baskı), Konya: Palet Yayınları.
  • ÖZKAN, Abdurrahman (2001a), “İsim Tamlamalarında Kullanılacak Sıfatların Yeri”, Dil Dergisi, S 103, Mayıs: 5-9.
  • ÖZKAN, Abdurrahman (2001b), “İsnat Grubunun Yapısı ve Görevleri”, Arayışlar-İnsan Bilimleri Araştırmaları-, S 5-6: 1-18.
  • ÖZKAN, Abdurrahman (2004a), “Türkiye Türkçesinde Kısaltma Grupları”, Arayışlar-İnsan Bilimleri Araştırmaları-, S 11: 127-144.
  • ÖZKAN, Mustafa, SEVİNÇLİ, Veysi (2017), Türkiye Türkçesi Söz Dizimi, 8. Baskı, İstanbul: Akademik Kitaplar.
  • ÖZMEN, Mehmet (2013), Türkçenin Sözdizimi, Adana: Karahan Kitabevi.
  • TİMURTAŞ, Faruk Kadri (1977) , Eski Türkiye Türkçesi, İstanbul
  • USTA, H. İbrahim (2000), “Türkiye Türkçesinde Kelime Grupları İle İlgili Bir Sınıflandırma”, Türk Dili, S 579, Mart: 209-216.
  • ZÜLFİKAR, Hamza vd. (2010), Türk Dili ve Kompozisyon, (4. Baskı), Bursa: Ekin Yayınları.
  • ZÜLFİKAR, Hamza (2017), “Nispet i’li Sıfatları Türkçe Olarak Karşılama”, Türk Dili, S 786, Haziran: 24-28.
Primary Language tr
Subjects Literature
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0002-4311-7044
Author: Mustafa TOKER
Institution: Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü,
Country: Turkey


Orcid: 0000-0001-9000-4205
Author: Ahmet ÇAL
Institution: Necmettin Erbakan Üniversitesi Seydişehir Meslek Yüksekokulu, ,
Country: Turkey


Dates

Publication Date : August 31, 2019

Bibtex @research article { sutad636592, journal = {Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi}, issn = {1300-5766}, eissn = {2458-9071}, address = {Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Müdürlüğü Alaeddin Keykubat Yerleşkesi Eski Hukuk Binası Kat:4 Selçuklu/KONYA}, publisher = {Selcuk University}, year = {2019}, volume = {}, pages = {1 - 32}, doi = {10.21563/sutad.636592}, title = {SÜLEYMANİYE’DE BAYRAM SABAHI ŞİİRİNİN SÖZ DİZİMİ AÇISINDAN İNCELENMESİ}, key = {cite}, author = {Toker, Mustafa and Çal, Ahmet} }
APA Toker, M , Çal, A . (2019). SÜLEYMANİYE’DE BAYRAM SABAHI ŞİİRİNİN SÖZ DİZİMİ AÇISINDAN İNCELENMESİ . Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi , (46) , 1-32 . DOI: 10.21563/sutad.636592
MLA Toker, M , Çal, A . "SÜLEYMANİYE’DE BAYRAM SABAHI ŞİİRİNİN SÖZ DİZİMİ AÇISINDAN İNCELENMESİ" . Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi (2019 ): 1-32 <https://dergipark.org.tr/en/pub/sutad/issue/49652/636592>
Chicago Toker, M , Çal, A . "SÜLEYMANİYE’DE BAYRAM SABAHI ŞİİRİNİN SÖZ DİZİMİ AÇISINDAN İNCELENMESİ". Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi (2019 ): 1-32
RIS TY - JOUR T1 - SÜLEYMANİYE’DE BAYRAM SABAHI ŞİİRİNİN SÖZ DİZİMİ AÇISINDAN İNCELENMESİ AU - Mustafa Toker , Ahmet Çal Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.21563/sutad.636592 DO - 10.21563/sutad.636592 T2 - Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 1 EP - 32 VL - IS - 46 SN - 1300-5766-2458-9071 M3 - doi: 10.21563/sutad.636592 UR - https://doi.org/10.21563/sutad.636592 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi SÜLEYMANİYE’DE BAYRAM SABAHI ŞİİRİNİN SÖZ DİZİMİ AÇISINDAN İNCELENMESİ %A Mustafa Toker , Ahmet Çal %T SÜLEYMANİYE’DE BAYRAM SABAHI ŞİİRİNİN SÖZ DİZİMİ AÇISINDAN İNCELENMESİ %D 2019 %J Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi %P 1300-5766-2458-9071 %V %N 46 %R doi: 10.21563/sutad.636592 %U 10.21563/sutad.636592
ISNAD Toker, Mustafa , Çal, Ahmet . "SÜLEYMANİYE’DE BAYRAM SABAHI ŞİİRİNİN SÖZ DİZİMİ AÇISINDAN İNCELENMESİ". Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi / 46 (August 2019): 1-32 . https://doi.org/10.21563/sutad.636592
AMA Toker M , Çal A . SÜLEYMANİYE’DE BAYRAM SABAHI ŞİİRİNİN SÖZ DİZİMİ AÇISINDAN İNCELENMESİ. sutad. 2019; (46): 1-32.
Vancouver Toker M , Çal A . SÜLEYMANİYE’DE BAYRAM SABAHI ŞİİRİNİN SÖZ DİZİMİ AÇISINDAN İNCELENMESİ. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi. 2019; (46): 1-32.